Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 181–200 of 2,498 words

    တ

    တံခါးကျင်

    [tံkʰàးt͡ɕɪ̀ɴ]
    တန်းခါးကို မြဲအောင် ပိတ်ထား ရရေ တုတ်ခေါင်း
    တံခါးကို မြဲအောင် ပိတ်ထား ရသော တုတ်ခေါင်း
    bolt
    နာမ်

    တခါချင်း

    [tkʰàɕɪ́ɴ]
    တပြိုင်တည်း။ တတူတကွ။ တချက်တည်း
    တပြိုင်နက်။ အတူတကွ။ တချက်တည်း
    instantaneously
    ကြိယာဝိသေသန

    တခါတည်း

    [tkʰàtɛ́]
    တတူတကွ။ တပေါင်းတည်း။ သီးသန့် ဖြစ်ခြင်း မဟိဘဲ
    အတူတကွ။ တပေါင်းတည်း။ သီးခြား ဖြစ်ခြင်း မရှိပဲ
    together
    ကြိယာဝိသေသန

    တခါတိုး

    [tkʰàtó]
    တခေါက် တခါ လောင်းာက်ရာ အကျိုး ဟိရေ အရာ။ တခေါက်သုံး တခါသုံး ဖြစ်ရေ အရာ
    တစ်ကြိမ် တစ်ခါ မျှသာ အကျိုး ရှိသော အရာ။ တစ်ကြိမ်သုံး တစ်ခါသုံး ဖြစ်သော အရာ
    disposable
    နာမ်

    တံခါးမဟိဓါးမဟိ

    [tံkʰàးmhìdʱàးmhì]
    အတား အဆီး၊ အပိတ် အပင်။ အဟန့် အတား မဟိဘဲ။ ဝင်လွယ်၊ ထွက်လွယ်ဗျာယ်
    အတား အဆီး၊ အပိတ် အပင်။ အဟန့် အတား မရှိပဲ။ ဝင်လွယ်၊ ထွက်လွယ်လျက်
    ingress
    ကြိယာဝိသေသန

    တံခါးရွက်

    [tံkʰàးɹwɛʔ]
    တန်းခါး၌ တပ်ဆင် ထားရေ ပျိုင်ချပ်ပြား
    တံခါး၌ တပ်ဆင် ထားသော ပျဉ်ချပ်ပြား
    leaf of door
    နာမ်

    တချက်တပြတ်

    [tɕɛʔtpɹaʔ]
    တိုတောင်းသော ကာလ အပိုင်း အရာ။ ခဏ တဖြုတ်။ တိုတောင်းသော အခိုက်အတန့်
    တိုတောင်းသော ကာလ အပိုင်း အခြား။ ခဏ တဖြုတ်။ တိုတောင်းသော အခိုက်အတန့်
    moment
    နာမ်

    တချင်

    [tɕɪ̀ɴ]
    (အဆီးအတား အပိတ်အပင် မဟိ) စိတ် အလို ဟိတိုင်း။ ကြိုက်ပိုင်။ သဖောကျပိုင်။ (ကိုယ့်) ဆန္ဒအတိုင်း။ စိတ်တိုင်းကျ
    (အဆီးအတား အပိတ်အပင် မရှိ) စိတ် အလို ရှိတိုင်း။ ကြိုက်သလို။ သဘောကျ သလို။ (မိမိ) ဆန္ဒအတိုင်း။ စိတ်တိုင်းကျ
    desired
    ကြိယာဝိသေသန

    တချပ်ချပ်

    [tɕaʔɕaʔ]
    သစ်ရွက် ခြောက်၊ စက္ကူ အစဟိစွာရို့ကို ထိခိုက် မိသနန့် မြည်သော အသံမျိုး အဆက် မပြတ် ဖြစ်ဗျာယ်
    သစ်ရွက် ခြောက်၊ စက္ကူ စသည်တို့ကို ထိခိုက် မိသဖြင့် မြည်သော အသံမျိုး အဆက် မပြတ် ဖြစ်လျက်
    continuous
    ကြိယာဝိသေသန

    တချေ

    [tɕè]
    ကိုယ့် ထင်မြင်ချက်၊ ယူဆချက်ကို အတိအကျ ပြောလို ရာမာ ဝါကျ ရှေ့မှ ထည့်ပနာ သုံးသော စကား။ ထားပါတချေ၊ ယင်းတိုင်သျှင်စကားကို မပြောကေ။ သောင်းခြောက်ထောင်မာ၊ ခေါင်တက်ဘိကေ၊ မိဖုရားကို၊ လာလောတချေ (ဒွေး)။ တောင်ညာသျှင်မ၊ ထဲကတ်သိုကေ၊ ထိုကိစ္စကို၊ ပြောပါတချေ၊ ဆိုခါဝယ်လျင် (ဆဒ
    မိမိ၏ ထင်မြင်ချက်၊ ယူဆချက်ကို အတိအကျ ပြောလို ရာတွင် ဝါကျ ရှေ့မှ ထည့်၍ သုံးသော စကား။ ထားပါတချေ၊ ယင်းသူစကားကို မပြောကေ။ သောင်းခြောက်ထောင်တွင်၊ ခေါင်တက်ဘိကေ၊ မိဖုရားကို၊ လာလောတချေ (ဒွေး)။ တောင်ညာသျှင်မ၊ ထဲမှတ်သိုကေ၊ ထိုကိစ္စကို၊ ပြောပါတချေ၊ ဆိုခါဝယ်လျင် (ဆဒ
    in my point of view
    ပစ္စည်း

    တချွတ်ချွတ်

    [tɕwaʔɕwaʔ]
    ဝန် တခုခုကို (တင်သားကို) မြီကြီးမာ ဒရွတ် ဆွဲတိုက်ပနာ လားခါ မြည်သော အသံမျိုး ရက်ပြတ် ဖြစ်ဗျာယ်
    ပစ္စည်း တစ်ခုခုကို (တင်ပါးကို) မြေကြီးမှာ ဒရွတ် ဆွဲတိုက်၍ သွားသောအခါ မြည်သော အသံမျိုး အဆက်မပြတ် ဖြစ်လျက်
    incessant
    ကြိယာဝိသေသန

    တခြက်ခြက်

    [tkʰɹɛʔkʰɹɛʔ]
    တဦးနှင့် တဦး မသင့် မတင့် ဖြစ်ကတ်၍ တနားတခါ စကားတိ ကတ်တေ။ အကျွန်ယုတ်နှင့်၊ တဖြုတ်ခြက်ခြက်၊ တကြက်ကြက်ကေ၊ တရက်မပြတ် (ပဋါ)။ အဝီးနီကေ-တသတ်သတ်၊ အပါးနီကေ-တခြက်ခြက်(ပုံ)
    တစ်ဦးနှင့် တစ်ဦး မသင့် မတင့် ဖြစ်ကြ၍ မကြာခဏ စကားများ ကြသည်။ ကျွန်မယုတ်နှင့်၊ တဖြုတ်ခြက်ခြက်၊ တကြက်ကြက်ကေ၊ တရက်မပြတ် (ပဋါ)။ အဝီးနီကေ-တသက်သက်၊ အပါးနီကေ-တခြက်ခြက်(ပုံ)
    argue
    ကြိယာဝိသေသန

    တခြခြ

    [tkʰɹkʰɹ]
    ၁၊ ချောမော ပြေပြစ်ရေ မဟုတ်ရေ။ ကြမ်းတမ်းသော (အသားအရီ)။ ၂၊ ခြောက်သွိသော အသားအရီ ဟိရေ
    ၁၊ ချောမော ပြေပြစ်သည် မဟုတ်သော။ ကြမ်းတမ်းသော (အသားအရေ)။ ၂၊ ခြောက်သွေ့သော အသားအရေ ရှိသော
    papery
    နာမဝိသေသန

    တခြား

    [tkʰɹá]
    တမျိုး တဖုံ၊ တသီး တသန့် ဖြစ်ရေ အရာ။ အခြားသလိပ်၊ ခူသျှိသျှူနာ၊ စွဲပြန်လာရေ် (ပဉ္စဘုတ်)
    တစ်မျိုး တဖုံ၊ တစ်သီး တစ်သန့် ဖြစ်သော အရာ။ တခြားသလိပ်၊ ခူသျှိသျှူနာ၊ စွဲပြန်လာသော် (ပဉ္စဘုတ်)
    unrelated
    နာမဝိသေသန

    တခြားရပ်ရွာ

    [tkʰɹáɹaʔɹwà]
    အခြားသော အရပ် ဒေသ။ ခရီး ဝီးကွာသော အရပ် ဒေသ
    တခြားသော အရပ် ဒေသ။ ခရီး ဝေးကွာသော အရပ် ဒေသ
    distant
    နာမ်

    တခြိခြိ

    [tkʰɹìkʰɹì]
    ဖြုတ်ခြည်း တိန်းနိန် တိတ်တိတ် ရယ်ရွှင်သော အသံကို ပြုရေအနိန်နန့်
    ဖြုတ်ချည်း တိုးတိုး တိတ်တိတ် ရယ်ရွှင်သော အသံကို ပြုသော အားဖြင့်
    snicker
    ကြိယာဝိသေသန

    တခြိခြိ၂

    [tkʰɹìkʰɹì၂]
    ရယ်မောခြင်း ပြုရာမှ ထွက်ပေါ် လာရေ အသံ
    ရယ်မောခြင်း ပြုရာမှ ထွက်ပေါ် လာသော အသံ
    chuckle
    နာမ်

    တခြိမ့်ခြိမ့်

    [tkʰɹèɪɴ့kʰɹèɪɴ့]
    သာယာ ငြိမ့်ညောင်းရေ။ သာယာ ချိုအီးရေ။ ငါးဖြာပဉ္စင်၊ ပဲ့တင်ရိုက်ချိမ့်၊ တခြိမ့်ခြိမ့်လျင်၊ ပျော်ငြိမ့်သာယာ၊ လူတိုင်းရို့ (ရှီးထုံး)
    သာယာ ငြိမ့်ညောင်းသည်။ သာယာ ချိုအေးသည်။ ငါးဖြာပဉ္စင်၊ ပဲ့တင်ရိုက်ချိမ့်၊ တခြိမ့်ခြိမ့်လျင်၊ ပျော်ငြိမ့်သာယာ၊ လူတကာတို့ (ရှေးထုံး)
    dulcet
    ကြိယာ

    တခြိမ့်ခြိမ့်၂

    [tkʰɹèɪɴ့kʰɹèɪɴ့၂]
    သာယာ နာပျော်ဖွယ် ကောင်းရေ အသံ
    သာယာ နာပျော်ဖွယ် ကောင်းသော အသံ
    mellifluous
    နာမ်

    တခြုတ်ခြုတ်

    [tkʰɹoʊʔkʰɹoʊʔ]
    မနားမနီ၊ မလျော့သော ဇွဲလုံ့လဖြင့်။ မဆုတ်မဆိုင်း
    မနားမနေ၊ မလျော့သော ဇွဲလုံ့လဖြင့်။ မဆုတ်မဆိုင်း
    ceaseless
    ကြိယာဝိသေသန