Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 2,061–2,080 of 2,498 words

    တ

    တူဝရီး

    [tùwɹï]
    မောင်နှမ ရို့၏ သားသမီးနန့် ယင်း မောင်နှမ ရို့ ဆွီမျိုး တော်စပ်ပုံ
    မောင်နှမ တို့၏ သားသမီးနှင့် ယင်း မောင်နှမ တို့ ဆွေမျိုး တော်စပ်ပုံ
    uncle or aunt with nephew or niece
    နာမ်

    တူသယောင်

    [tùθjàʊɴ]
    တူပိုင် ဖြစ်ရေ အရာ
    တူသကဲ့သို့ ဖြစ်သော အရာ
    alike
    နာမ်

    တူသယောင်ယောင်

    [tùθjàʊɴjàʊɴ]
    တူပိုင် ဖြစ်ရေ အရာ
    တူသကဲ့သို့ ဖြစ်သော အရာ
    alike
    နာမ်

    တူအရီး

    [tùʔɹï]
    မောင်နှမ ရို့၏ သားသမီးနန့် ယင်း မောင်နှမရို့ ဆွီမျိုး တော်စပ်ပုံ
    မောင်နှမ တို့၏ သားသမီးနှင့် ယင်း မောင်နှမတို့ ဆွေမျိုး တော်စပ်ပုံ
    uncle or aunt with nephew or niece
    နာမ်

    တူဦးရီး

    [tùʔúɹï]
    မောင်နှမ ရို့၏ သားသမီးနန့် ယင်း မောင်နှမရို့ ဆွီမျိုး တော်စပ်ပုံ
    မောင်နှမ တို့၏ သားသမီးနှင့် ယင်း မောင်နှမတို့ ဆွေမျိုး တော်စပ်ပုံ
    uncle or aunt with nephew or niece
    နာမ်

    တေ

    [tè]
    ကြိယာ၏ အဆုံးသတ် စကား။ လားကတ်တေ၊ လာကတ်တေ၊ စားကတ်တေ စရေ။ ကြိယာ၏ ဆောင်ရွက်မှုကို ပြသော စကား
    ကြိယာ၏ အဆုံးသတ် စကား။ လားကတ်တေ၊ လာကတ်တေ၊ စားကတ်တေ စသည်။ ကြိယာ၏ ဆောင်ရွက်မှုကို ပြသော စကား
    finish
    ပစ္စည်း

    တေ့

    [tḛ]
    (သီနတ်ဖြင့်) ထိလုလု ချိန်ရွယ် ထားရေ။ သီနတ်နန့် နားဝကို တေ့ထားရေ။ (ဓားဖြင့်) ထိကာမျှ ချိန်ရွယ် ထားရေ။ ဓားနန့် ရင်ဝကို တေ့ထားရေ
    (သေနတ်ဖြင့်) ထိလုလု ချိန်ရွယ် ထားသည်။ သေနတ်နန့် နားဝကို တေ့ထားရေ။ (ဓားဖြင့်) ထိကာမျှ ချိန်ရွယ် ထားသည်။ ဓားနန့် ရင်ဝကို တေ့ထားရေ
    target
    ကြိယာ

    တေး

    [té]
    တေးခြင်း
    သီချင်း
    song
    နာမ်

    တေ့ခံ

    [tḛkʰံ]
    နောက် မဆုတ်ဘဲ ကြံ့ကြံ့ ခံသည်
    နောက် မဆုတ်ဘဲ ကြံ့ကြံ့ ခံသည်
    underwent
    ကြိယာ

    တေးခြင်း

    [tékʰɹɪ́ɴ]
    တေးခြင်း
    သီချင်း
    song
    နာမ်

    တေဆင်

    [tèsʰɪ̀ɴ]
    အစွယ်ရှည် တချောင်းတည်း ဟိရေ ဆင်
    အစွယ်ရှည် တစ်ချောင်းတည်း ရှိသော ဆင်
    elephant
    နာမ်

    တေဆီး

    [tèsʰï]
    ချနားမတီ မုန့်ကို ပျားရည်၊ မှင်းကျိုးသီးမှည့် စစွာတိနန့် ရောနယ် ထားရေ ဆီး။ (ဝမ်းလားဆီး။ ဝမ်းနှုတ်ဆီး)
    ပွေးကိုင်း မုန့်ကို ပျားရည်၊ မန်ကျည်းသီးမှည့် စသည်တို့ဖြင့် ရောနယ် ထားသော ဆေး။ (ဝမ်းနှုတ်ဆေး)
    calomel
    နာမ်

    တေဇော်

    [tèzɔ̀]
    ဘုန်း၊ တန်ခိုး၊ အာနုဘော်။ တန်ခိုးတေဇော်၊ မေတ္တာတော်၊ အာနုဘော်ကြောင့် ပင်ဖြစ်ဖြစ် (ပါ)
    ဘုန်း၊ တန်ခိုး၊ အာနုဘော်။ တန်ခိုးတေဇော်၊ မေတ္တာတော်၊ အာနုဘော်ကြောင့် လည်းကောင်း (ပါ)
    potecy
    နာမ်

    တေနောင်

    [tènàʊɴ]
    ပုပျစ်သော လူကျစ် အချေ
    ပုပျစ်သော လူကျစ် ကလေး
    slimline
    နာမ်

    တေမိ

    [tèmì]
    နှုတ်ထိုင်းသူ။ စကားနည်းသူ။ (စကား) မပြော မဟောဘဲ နီသူ
    နှုတ်ထိုင်းသူ။ စကားနည်းသူ။ (စကား) မပြော မဟောဘဲ နေသူ
    person of very few words
    နာမ်

    တေမိကရ

    [tèmìkɹ]
    ထင်ရာမြင်ရာ။ စိတ်ကူးပေါက်ရာ။ တွိ့ကရာ။ ကျေးဇုဂုဏ်အင်၊ ခွီးလောက်ပင်လေ၊ နင်မသိကေ၊ တေမိကရ၊ စိတ်ဟိစိတ်ထင်၊ နင့်စိတ်တလင်လေ၊ ချစ်သမျှနှင့် (ပန်း)။ နန်းသီတာမာ၊ ငါမဟိလို့၊ တေမိကရ၊ နင်အဂယင့်လေ၊ ပြုလေရပြီးကေး (ကော်)
    ထင်ရာမြင်ရာ။ စိတ်ကူးပေါက်ရာ။ တွေ့ကရာ။ ကျေးဇူးဂုဏ်အင်၊ ခွေးလောက်ပင်လေ၊ နင်မသိကေ၊ တေမိကရ၊ စိတ်ဟိစိတ်ထင်၊ နင့်စိတ်တလင်လေ၊ ချစ်သမျှနှင့် (ပန်း)။ နန်းသီတာမှာ၊ ငါမဟိလို့၊ တေမိကရ၊ နင်တကယ်လေ၊ ပြုလေရကား (ကော်)
    conjecturally
    ကြိယာဝိသေသန

    တေမိတတ်တိုင်

    [tèmìtaʔtàɪɴ]
    သာမန်ထက် များပြားစွာ။ အထူး လွန်ကဲစွာ။ အလွန်အကျူး
    သာမန်ထက် များပြားစွာ။ အထူး လွန်ကဲစွာ။ အလွန်အကျူး
    immoderate
    ကြိယာဝိသေသန

    တေလူး

    [tèlùး]
    (ဂြို) ဇာလဲလို့ ညာထောင်သော ကျွဲ၊ နွား
    (ဦးချို) ဘယ်လဲလို့ ညာထောင်သော ကျွဲ၊ နွား
    horn
    နာမ်

    တေလေ

    [tèlè]
    ကြိယာ၏ ဆောင်ရွက် မှုကို ပြသော စကား။ ဗုဒ္ဓ ဂုဏ်ကို၊ အာရုံစိုက်လို့၊ လှူလိုက်တေလေ (ဆဒ္ဒန်)
    ကြိယာ၏ ဆောင်ရွက် မှုကို ပြသော စကား။ ဗုဒ္ဓ ဂုဏ်ကို၊ အာရုံစိုက်လို့၊ လှူလိုက်တေလေ (ဆဒ္ဒန်)
    none
    ပစ္စည်း

    တေလွန်

    [tèlʊ̀ɴ]
    အသီးလုံး ငယ်၍ အခေါက် အပွီး အကွက် အကွက် ကွာသော အပင် တမျိုး။ ရို့သျှင်မသည်၊ ဒေဝကညာ၊ ဟိရင်ပြင်မာ၊ လပပြောင်ညီး၊ လှပတင့်ရေ၊ တေရွန်းသီးလို့၊ မကြီးမငယ် (ကော်)
    အသီးလုံး ငယ်၍ အခေါက် အပွေး အကွက် အကွက် ကွာသော သစ်ပင် တစ်မျိုး။ တို့သျှင်မသည်၊ ဒေဝကညာ၊ ရှိရင်ပြင်မှာ၊ လသာပြောင်ညီး၊ လှပတင့်တယ်၊ တေလွန်းသီးလို့၊ မကြီးမငယ် (ကော်)
    tree
    နာမ်