Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 201–220 of 2,498 words

    တ

    တခြုတ်ခြုတ်၂

    [tkʰɹoʊʔkʰɹoʊʔ၂]
    မသိမသာ တတိန်းချေ ပုန်းဝှက် နှောင့်ယှက် နိန်ရေ။ ဝင်ရောက် စွက်ဖက် နိန်ရေ
    မသိမသာ တိတ်တိတ်ပုန်း နှောင့်ယှက် နေသည်။ ဝင်ရောက် စွက်ဖက် နေသည်
    interfere
    ကြိယာ

    တခြူခြူ

    [tkʰɹùkʰɹù]
    မပြတ် နှောင့်ယှက်ရေ။ ဝင်ရောက် စွက်ဖက်ရေ။ ငြိုငြင် ဆင်းရဲအောင် ပြုသည်
    မပြတ် နှောင့်ယှက်သည်။ ဝင်ရောက် စွက်ဖက်သည်။ ငြိုငြင် ဆင်းရဲအောင် ပြုသည်
    incommode
    ကြိယာ

    တခြဲခြဲ

    [tkʰɹɛkʰɹɛ]
    ဖြုတ်ခြည်း တိန်းနိန် တိတ်တိတ် ရယ်ရွှင်သော အသံကို ပြုရေအနိန်နန့်
    ဖြုတ်ချည်း တိုးတိုး တိတ်တိတ် ရယ်ရွှင်သော အသံကို ပြုသော အားဖြင့်
    snicker
    ကြိယာဝိသေသန

    တခြွာ

    [tkʰWɹà]
    အမျိုးအမည် အရွီအတွက် အစဟိစွာ များပြားစွာ
    အမျိုးအမည် အရေအတွက် စသည် များပြားစွာ
    many
    ကြိယာဝိသေသန

    တခြွာ၂

    [tkʰWɹà၂]
    အမျိုးအမည် အရွီအတွက် အစဟိစွာ များပြားစွာ
    အမျိုးအမည် အရေအတွက် စသည် များပြားစွာ
    quantities
    ကြိယာ

    တံခွန်

    [tံkʰʊ̀ɴ]
    အဝတ်ကို အလံ ပိုင် လွင့်ထူ ထားရ သော အရာ (တင်းခွန် အလုံး၊ အပြား ဆိုပနာလည်း ဟိရေ။
    အဝတ်ကို အလံ ကဲ့သို့ လွင့်ထူ ထားရ သော အရာ (တံခွန် အလုံး၊ အပြား ဟူ၍လည်း ရှိသည်။
    pennant
    နာမ်

    တံခွန်စိုက်

    [tံkʰʊ̀ɴsaɪʔ]
    စွမ်းရည် သတ္တိ နိူင်းပြိုင်ရန် ဖိတ်ခေါ်ရေ
    စွမ်းရည် သတ္တိ ယှဉ်ပြိုင်ရန် ဖိတ်ခေါ်သည်
    championship
    ကြိယာ

    တံခွန်တိုင်

    [tံkʰʊ̀ɴtàɪɴ]
    ဘုရား၊ ကျောင်းကန် နံဖီးရို့မာ တင်းခွန်ရှည် ဆွဲပနာ တင်ထားရေ တိုင်
    ဘုရား၊ ကျောင်းကန် အနီးတို့တွင် တံခွန်ရှည် ဆွဲ၍ တင်ထားသော တိုင်
    flagstaff
    နာမ်

    တံခွန်ရွှား

    [tံkʰʊ̀ɴɹW̯á]
    တင်းခွန်ကို တိုင်မာ ရွှင့်ထူရေ။ ၂။ (ဥပစာ) န-တ-စ သော အက္ခရာရို့၏ အထက်မာ အသတ် (န်-တ်) လက္ခဏာ ရီးရေ
    တံခွန်ကို တိုင်တွင် လွှင့်ထူသည်။ ၂။ (ဥပစာ) န-တ-စ သော အက္ခရာတို့၏ အထက်တွင် အသတ် (န်-တ်) လက္ခဏာ ရေးသည်
    pennant
    ကြိယာ

    တံခွန်လုံး

    [tံkʰʊ̀ɴlóʊɴ]
    အဝတ်ကို ခရှရှည် အလုံး လုပ်ထားရေ တင်းခွန်
    အဝတ်ကို ခပ်ရှည်ရှည် အလုံး လုပ်ထားသော တံခွန်
    cylindrical pennant
    နာမ်

    တခွိ.ခွိ.

    [tkʰwì.kʰwì.]
    ၁၊ စိတ်နှလုံး ဆင်းရဲ ပင်ပန်း နွမ်းရိရေ။ ရွှင်လန်းခြင်း မဟိ ဖြစ်တေ။ ၂၊ အောက်မိ တမ်းတရေ။ ညှိုးနွမ်းပူဆာ၊ တစာစာနှင့်၊ ဗျာပါလှိုင်ဝေး၊ မြင်ချင်သေးဗျာယ်၊ တအောက်မိ.မိ.၊ တခွိ.ခွိ.နှင့်၊ သတိတွေဝေ၊ စိတ်မပြေပဲ (ထွန်းတိ)
    ၁၊ စိတ်နှလုံး ဆင်းရဲ ပင်ပန်း နွမ်းရိသည်။ ရွှင်လန်းခြင်း မရှိ ဖြစ်သည်။ ၂၊ အောက်မေ့ တမ်းတသည်။ ညှိုးနွမ်းပူဆာ၊ တစာစာနှင့်၊ ဗျာပါလှိုင်ဝေး၊ မြင်ချင်သေးလျက်၊ တအောက်မိ.မိ.၊ တခွိ.ခွိ.နှင့်၊ သတိတွေဝေ၊ စိတ်မပြေပဲ (ထွန်းတိ)
    remembrance
    ကြိယာ

    တခွဲသား

    [tkʰwɛθá]
    မာန၊ ဣန္ဒြေ အစဟိစွာရို့ ကြီးမားပုံကို ပြသော စကားလုံး။ ဣန္ဒြေကြီး တခွဲသားနန့်
    မာန၊ ဣန္ဒြေ စသည်တို့ ကြီးမားပုံကို ပြသော စကားလုံး။ ဣန္ဒြေကြီး တခွဲသားနန့်
    haughty
    နာမ်

    တငိုင်ငိုင်

    [tŋàɪɴŋàɪɴ]
    မှိုင်တွေ ငေးမော နိန်ရေ။ ရွှင်လန်း တက်ကြွခြင်း ကင်းစွာ ငေးငိုင် ဆုတ်နစ် နိန်ရေ
    မှိုင်တွေ ငေးမော နေသည်။ ရွှင်လန်း တက်ကြွခြင်း ကင်းစွာ ငေးငိုင် ဆုတ်နစ် နေသည်
    gawp
    ကြိယာ

    တငေးငေး

    [tŋéŋé]
    ၁၊ အာရုံ တခုခုမာတွေဝေ စူးစိုက် နိန်ရေ။ ၂၊ စောင့်စည်း မျှော်လင့် နိန်ရေ
    ၁၊ တစ်ခုခုသော အာရုံတွင် တွေဝေ စူးစိုက် နေသည်။ ၂၊ စောင့်စည်း မျှော်လင့် နေသည်
    engross
    ကြိယာ

    တငေးငေး၂

    [tŋéŋé၂]
    တစုံ တခု လုပ်ဖို့ မျှော်လင့် စောင့်စား နိန်ရေ။ မျှော်စပ် နိန်ရေ။ တငေးငေး ဇာကို မျှော်စပ်နီရေဝေ
    တစ်စုံ တစ်ခု လုပ်ရန် မျှော်လင့် စောင့်စား နေသည်။ မျှော်ကိုး နေသည်။ တငေးငေး ဇာကို မျှော်ကိုးနီရေဝေ
    expectancy
    ကြိယာ

    တင်

    [tɪ̀ɴ]
    သယ်ဆောင်ဖို့ ဂါရီ၊ လောင်း၊ ယာဉ်၊ ရထား အစဟိစွာရို့မာ ဝန်ထုပ် ဒါဏ်ပိုးရို့ကို ထားရေ။ နိမ့်ရာမှ မြင့်ရာသို့ ပို့ရေ။ တခုထက်မာ တခုကို (တင်) ထားရေ။ ပတ္တမြား မျက်ရှင်တော်ကို လက်ဝါးပြင်မာ တင်ထားဘိ ပိုင် (ဒိဠာ)။ သင်္ကန်း၊ တံဘက် စစွာကို ခြုံးထက်မာ ထား
    သယ်ဆောင်မည့် လှည်း၊ လှေ၊ ယာဉ်၊ ရထား စသည်တို့တွင် ဝန်ထုပ် ဝန်ပိုးတို့ကို ထားသည်။ နိမ့်ရာမှ မြင့်ရာသို့ ပို့သည်။ တစ်ခုပေါ်တွင် တစ်ခုကို (တင်) ထားသည်။ ပတ္တမြား မျက်ရှင်တော်ကို လက်ဝါးပြင်တွင် တင်ထားဘိ သကဲ့သို့ (ဒိဠာ)။ သင်္ကန်း၊ တံဘက် စသည်ကို ခြုံးပေါ်တွင် ထား
    transport
    ကြိယာ

    တင့်

    [tɪ̰ɴ]
    အသရေ ဟိရေ။ ကြည့်လို့ ကောင်းရေ။ မြတ်သော
    အသရေ ရှိသော။ ကြည့်၍ ကောင်းသော။ မြတ်သော
    Good looking
    နာမဝိသေသန

    တင်း

    [tɪ́ɴ]
    (နို့ရည် အစဟိစွာရို့ ယိုစီး မထွက်နှိုင်ရေ အတွက်ကြောင့်) ပြည့်လျှံ လာရေ။ မာတောင့် လာရေ။ ကိုယ့်ရင်နို့သီး၊ နို့ရည်ကျန်ရို့၊ ဟိပြန်ခြင်းကြောင့်၊ တင်းပါလတ်၍ (ဒွေး)။ တဖက်နန့် တဖက် အလျော့မပေး (နောက်မဆုတ်)ပဲ ဖြစ်နီရေ။ အလျော့မပီးဘဲ ရပ်တည် နိန်ရေ။ တင်းခံသ
    (နို့ရည် စသည်တို့ ယိုစီး မထွက်နိုင်သည့် အတွက်ကြောင့်) ပြည့်လျှံ လာသည်။ မာတောင့် လာသည်။ ကိုယ့်ရင်သားမြတ်၊ နို့ရည်ကျန်တို့၊ ဟိပြန်ခြင်းကြောင့်၊ တင်းပါလတ်၍ (ဒွေး)။ တစ်ဖက်နှင့် တစ်ဖက် အလျော့မပေး (နောက်မဆုတ်)ပဲ ဖြစ်နေသည်။ အလျော့မပေးပဲ ရပ်တည် နေသည်။ တောင့်ခံသ
    tauten
    ကြိယာ

    တင်၂

    [tɪ̀ɴ၂]
    ပူဇော်ပသရေ။ မုန့်တစလောင်း တင်လို့ ရွာသျှင်မကို ပူဇော်ထားရေ။ သျှေကို ပစ်ရန် လောင်းးကြိုးကို ဆွဲရေ။ သျှေကိုတင်ပျာ၊ ဒေါင်တင်မြှောက်လည်း၊ ကြောက်ရုပ်မဟိ (ဒွေး)။ လျှောက်ထား ပြောဆိုရေ။ သံတော်ဦး လျှောက်တင် ရေအခါ (တောင်)။ လျှောက်ပါဖို့သခင်၊ တင်ပါရေဘုရား
    ပူဇော်ပသသည်။ မုန့်တစ်စလောင်း တင်လို့ ရွာသျှင်မကို ပူဇော်ထားရေ။ လေးကို ပစ်ရန် လေးကြိုးကို ဆွဲသည်။ လေးကိုတင်ပျာ၊ ဒေါင်တင်မြှောက်လည်း၊ ကြောက်ရုပ်မဟိ (ဒွေး)။ လျှောက်ထား ပြောဆိုသည်။ သံတော်ဦး လျှောက်တင် သောအခါ (တောင်)။ လျှောက်ပါမည်သခင်၊ တင်ပါသည်ဘုရား
    worship
    ကြိယာ

    တင်း၂

    [tɪ́ɴ၂]
    ပြုလုပ် ဆောင်ရွက် စွမ်းနှိုင်ရေ အင်အား အပြည့်အဝ ဟိရေ ရဲစွမ်းမှု။ သတ္တိ
    ပြုလုပ် ဆောင်ရွက် စွမ်းနိုင်သော အင်အား အပြည့်အဝ ရှိသော ရဲစွမ်းမှု။ သတ္တိ
    brave
    နာမ်