Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 2,361–2,380 of 2,498 words

    တ

    တော်စုပ်

    [tɔ̀soʊʔ]
    တော်ဖြင့်သွီးကို စုပ်ယူရေ။ ဘော်ဖြင့် ရေကို စုပ်ယူရေ။ မာ စုပ်သည်
    တော်ဖြင့် သွေးကို စုပ်ယူသည်။ ဘော်ဖြင့် ရေကို စုပ်ယူသည်။ တွင် စုပ်သည်
    absorbent material
    ကြိယာ

    တော်တန်း

    [tɔ̀táɴ]
    မသွယ် မဝိုက် ပြောင့်ရေ။ တည့်မတ် မှန်ကျောက်ရေ
    မသွယ် မဝိုက် ဖြောင့်တန်းသည်။ တည့်မတ် မှန်ကန်သည်
    right
    ကြိယာဝိသေသန

    တော်တန်ရုံ

    [tɔ̀tàɴɹòʊɴ]
    သင့်တင့် ရုံမျှ။ အသင့်အတင့်
    သင့်တင့် ရုံမျှ။ အသင့်အတင့်
    in a manner
    ကြိယာဝိသေသန

    တော်တော်

    [tɔ̀tɔ̀]
    လွန်လွန်ကဲကဲ။ ကြိယာ အထူးပြုဗျာယ်။ ဈီးကို သာမန်နန့် မရောက်၊ တော်တော် လားရရေ
    လွန်လွန်ကဲကဲ။ ကြိယာ အထူးပြုလျက်။ ဈီးကို သာမန်နန့် မရောက်၊ တော်တော် လားရရေ
    considerably
    ကြိယာဝိသေသန

    တော်တော်ဝေါ်ဝေါ်

    [tɔ̀tɔ̀wɔ̀wɔ̀]
    ဖော်ဖော် ရွေရွေ အာဂန္တုကဝတ် ပျူငှါသော။ လှိုက်လှဲ ခင်မင်မှုကို ဆောင်သော။ မမရို့ကို မြင်ကေ၊ မောင်ဖြူလည်း အဝီးကပင် တော်တော် ဝေါ်ဝေါ် နှုတ်ဆက်တေ
    ဖော်ဖော် ရွေရွေ ဧည့်ဝတ် ပျူငှါသော။ လှိုက်လှဲ ခင်မင်မှုကို ဆောင်သော။ မမရို့ကို မြင်ကေ၊ မောင်ဖြူလည်း အဝီးကပင် တော်တော် ဝေါ်ဝေါ် နှုတ်ဆက်တေ
    companionable
    နာမဝိသေသန

    တော်ယောင်တန်ယောင်

    [tɔ̀jàʊɴtàɴjàʊɴ]
    ဖာလိဖာလာ။ သင့်တင့် လျောက်ပတ်ရုံ
    ဖြစ်ကတတ်ဆန်း။ သင့်တင့် လျောက်ပတ်ရုံ
    modestest
    ကြိယာဝိသေသန

    တော်ရာတန်ရာ

    [tɔ̀ɹàtàɴɹà]
    သင့်တော်သော အရာ။ သင့်တော် လျောက်ပတ်သော နိန်ရေ၊ ဒေသ။ သာမန်
    သင့်တော်သော အရာ။ သင့်တော် လျောက်ပတ်သော နေသော၊ ဒေသ။ သာမန်
    suitable
    နာမ်

    တော်ရိုလယော်ရို

    [tɔ̀ɹÒljɔ̀ɹÒ]
    ဖာလိဖာလာ ။သာမန်
    ဖြစ်ကတတ်ဆန်း ။သာမန်
    ordinary
    ကြိယာဝိသေသန

    တော်ရုံတန်ရုံ

    [tɔ̀ɹòʊɴtàɴɹòʊɴ]
    သင့်တင့် လျောက်ပတ်ရုံ
    သင့်တင့် လျောက်ပတ်ရုံ
    modestest
    ကြိယာဝိသေသန

    တော်ရုံလယော်ရုံ

    [tɔ̀ɹòʊɴljɔ̀ɹòʊɴ]
    တော်ရုံ တန်ရုံမျှ
    တော်ရုံ တန်ရုံမျှ
    modestest
    ကြိယာဝိသေသန

    တော်ရေ

    [tɔ̀ɹè]
    အာဂါ့လူ တယောက်ပေ ဟု ချီးမွှမ်း ပြောဆိုရေ စကား
    လူတော် တစ်ယောက်ပေ ဟု ချီးမွှမ်း ပြောဆိုသော စကား
    clever
    နာမ်

    တော်လည်း

    [tɔ̀lɛ́]
    ကမ္ဘာ မြီကြီး မြည်ဟည်းရေ။ တော်လည်းခြင်း ဟူစွာကား အရပ် မျက်နှာရို့မာ တပါးပါးသော အရပ်ရို့မာ နှုမ်းနှုမ်းကြားခြင်း၊ ယင်းပိုင် ကြားခြင်း စွာကား မြင့်မိုရ်တောင် မျှလျှင် တောင်ကြီး ခုနစ်ထပ်မှ ကျောက်ကြီး ရွေ့လတ်၍ ရေ၌ ကျသော အသံတည်း (ပါရာ)။ တော်လည်းအင်နှင့်၊ ငလျ
    ကမ္ဘာ မြေကြီး မြည်ဟည်းသည်။ တော်လည်းခြင်း ဟူသည်ကား အရပ် မျက်နှာတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော အရပ်တို့၌ နှုမ်းနှုမ်းကြားခြင်း၊ ထိုသို့ ကြားခြင်း သည်ကား မြင့်မိုရ်တောင် မျှလျှင် တောင်ကြီး ခုနစ်ထပ်မှ ကျောက်ကြီး ရွေ့လတ်၍ ရေ၌ ကျသော အသံတည်း (ပါရာ)။ တော်လည်းအင်နှင့်၊ ငလျ
    sound loudly
    ကြိယာ

    တော်လယော်

    [tɔ̀ljɔ̀]
    တင့်ရေ လျောက်ပတ်သည်
    တင့်တယ် လျောက်ပတ်သည်
    graceful
    ကြိယာ

    တော်လှန်

    [tɔ̀ɬàɴ]
    ဖီဆန်ရေ။ ပုန်ကျောက်ရေ။ အချုပ်အနှောင်မှ လွတ်မြောက်အောင် လုပ်ရေ။ တစုံ တခုသော အဖြစ်မှ တခုတရီ အဖြစ်သို့ အားလုံး (လုံးဝ) ပြောင်းလဲ ပစ်ရေ။ ကျွန်သဘောက် အဖြစ်မှ လွတ်မြောက်အောင် လုပ်ရေ။ အနှောင်အဖွဲ့ ဖိစီး နှိပ်စက်ခြင်းက လွတ်မြောက်အောင် လုပ်ရေ
    ဖီဆန်သည်။ ပုန်ကန်သည်။ အချုပ်အနှောင်မှ လွတ်မြောက်အောင် လုပ်သည်။ တစ်စုံ တစ်ခုသော အဖြစ်မှ တစ်စုံတစ်ခု အဖြစ်သို့ အကုန် (လုံးဝ) ပြောင်းလဲ ပစ်သည်။ ကျွန်သဘောက် အဖြစ်မှ လွတ်မြောက်အောင် လုပ်သည်။ အနှောင်အဖွဲ့ ဖိစီး နှိပ်စက်ခြင်းမှ လွတ်မြောက်အောင် လုပ်သည်
    rebel
    ကြိယာ

    တော်ဝင်ဒယော

    [tɔ̀wɪ̀ɴdjɔ́]
    ရခိုင် ဒယော တမျိုး၏ အမည်
    ရခိုင် လုံချည် တစ်မျိုး၏ အမည်
    name
    နာမ်

    တော်သလင်း

    [tɔ̀θlɪ́ɴ]
    ရခိုင့် တဆယ့်နှစ်လမာ ခြောက်လ မြောက်သော လ၏ အမည်။တော်စလင်း မိုးကြွင်း ရွာချေပါမူ (ဥဂ္ဂါပျံ)။ ကောက်သီး ဝင်းဝင်း တော်စလင်း (ပုံ)
    ရခိုင့် တစ်ဆယ့်နှစ်လတွင် ခြောက်လ မြောက်သော လ၏ အမည်။တော်သလင်း မိုးကြွင်း ရွာချေပါမူ (ဥဂ္ဂါပျံ)။ ကောက်သီး ဝင်းဝင်း တော်သလင်း (ပုံ)
    sixth month of the year
    နာမ်

    တော်အောင်တန်အောင်

    [tɔ̀ʔàʊɴtàɴʔàʊɴ]
    ဖာလိဖာလာ။ သင့်တင့် လျောက်ပတ်ရုံ
    ဖြစ်ကတတ်ဆန်း။ သင့်တင့် လျောက်ပတ်ရုံ
    modestest
    ကြိယာဝိသေသန

    တဲ

    [tɛ]
    ရပ်နား ခိုအောင်း ဖို့အတွက်နန့် လယ်ယာ လုပ်ကိုင်ရန် အတွက် ယာယီ ဆောက်လုပ် ထားရေ အဆောက် အအုံ
    ရပ်နား ခိုအောင်း ဖို့ရန်နှင့် လယ်ယာ လုပ်ကိုင်ရန် အတွက် ယာယီ ဆောက်လုပ် ထားသော အဆောက် အအုံ
    hut
    နာမ်

    တဲစုတ်

    [tɛsoʊʔ]
    တဲအချေ
    တဲကလေး
    hut
    နာမ်

    တဲတုတ်

    [tɛtoʊʔ]
    အဂေါင်းမာ ဦးချောင် ပိုင် အမွီးစု နှစ်ခု ဟိရေ ညည့်ငှက်။ ကျယ်စွာမျက်စိ၊ ကြောက်ဖွယ်ဟိကေ၊ ဇာတိသရုပ်၊ ညည့်ကိုမြည်ကေ၊ အမည်ပျက်သည်၊ ငှက်တဲတုတ်တာ၊ ပြောစဉ်ခါလျှင် (ကော်)
    ဦးခေါင်းတွင် ဦးချောင် ကဲ့သို့ အမွေးစု နှစ်ခု ရှိသော ညည့်ငှက်။ ကျယ်စွာမျက်စိ၊ ကြောက်ဖွယ်ဟိကေ၊ ဇာတိသရုပ်၊ ညည့်ကိုမြည်ကေ၊ အမည်ပျက်သည်၊ ငှက်တဲတုတ်တာ၊ ပြောစဉ်ခါလျှင် (ကော်)
    bird
    နာမ်