Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 321–340 of 2,498 words

    တ

    တစိုစို

    [tsÒsÒ]
    အပေါက် တစုံတရာမှ ရေ (တနည်း) အရည် စိမ့်ထွက် သွီဆင်းရေ။ အလျဉ်မပြတ် သွန်ထွက် ကျရေ
    အပေါက် တစ်စုံတရာမှ ရေ (သို့မဟုတ်) အရည် စိမ့်ထွက် သွယ်ဆင်းသည်။ အလျဉ်မပြတ် သွန်ထွက် ကျသည်
    seep
    ကြိယာ

    တစိုးတစိ

    [tsótsì]
    ၁၊ စိကေချေ မျှလည်း ဖြစ်ရေ။ ကာနံကုက္ကရ၊ ခြင်းထူးမျှကို၊ တစိုးတစိ၊ မဟဘိနှင့် (မာတော)
    ၁၊ အနည်းငယ် မျှလည်း ဖြစ်သော။ ကာနံကုက္ကရ၊ ခြင်းထူးမျှကို၊ တစိုးတစိ၊ မဟဘိနှင့် (မာတော)
    little
    နာမဝိသေသန

    တစီစီ

    [tsísí]
    ရက်ပြတ် (အသံ) ကျီရောင်ဘာရောင်။ စီစီအသံ၊ တညံညံဖြင့်၊ မြည်ပြန်လတ်က(တေး)
    အဆက်မပြတ် (အသံ) ဆူညံစွာ။ စီစီအသံ၊ တညံညံဖြင့်၊ မြည်ပြန်လတ်က(တေး)
    din
    ကြိယာဝိသေသန

    တစီစီ၂

    [tsísí၂]
    မပြတ်မလပ် တိုက်တိုးရေ။ စိဆော်ရေ။ မြှောက်ပင့်ပီးသည်
    မပြတ်မလပ် တိုက်တွန်းသည်။ စေ့ဆော်သည်။ လှုံ့ဆော်သည်
    motivate
    ကြိယာ

    တစုံတခု

    [tsòʊɴtkʰoʊ]
    တိကျ မှန်ကျောက်ရေဟု မထင်မှတ် နှိုင်ရေ ထင်းထင်းကြီး မသိရ သိမ့်ရေ အရာဝတ္တု။ အကြောင်းခြင်းရာ
    တိကျ မှန်ကန်သည်ဟု မထင်မှတ် နိုင်သော ထင်ထင်ရှားရှား မသိရ သေးသော အရာဝတ္တု။ အကြောင်းခြင်းရာ
    something
    နာမ်

    တစုံတမ

    [tsòʊɴtm]
    တခုတရီ
    တစ်စုံတစ်ခု
    something
    နာမ်

    တစုံတရာ

    [tsòʊɴtɹà]
    စိသားကိုက်၊ အတိအကျ မသိမမြင် ရသိမ့်ရေ အရာဝတ္တု
    တိတိကျကျ၊ အတိအကျ မသိမမြင် ရသေးသော အရာဝတ္တု
    generalized
    နာမ်

    တံစုတ်

    [tံsoʊʔ]
    သား၊ ငါးကို မီးကင်ရန် ထိုးလျှို ရရေ အချောင်း အတံ
    သား၊ ငါးကို မီးကင်ရန် ထိုးလျှို ရသော အချောင်း အတံ
    skewer
    နာမ်

    တစူးထိုး

    [tsùးtʰó]
    မစဉ်းမစား။ မထိန်းမသိမ်း။ မဆင်မခြင်။ ကိုယ့် ထင်ရာကို ဇွတ်လုပ်ဗျာယ်
    မစဉ်းမစား။ မထိန်းမသိမ်း။ မဆင်မခြင်။ မိမိ ထင်ရာကို ဇွတ်လုပ်လျက်
    unthinkingly
    ကြိယာဝိသေသန

    တစူးထိုး၂

    [tsùးtʰó၂]
    ၁၊ ယင်းပိုင် ပြုလုပ် တတ်သူ။ ၂၊ ကိုယ့် စိတ်ထင်ရာကို စွတ်လုပ် တတ်ခြင်း
    ၁၊ ယင်းသို့ ပြုလုပ် တတ်သူ။ ၂၊ မိမိ စိတ်ထင်ရာကို စွတ်လုပ် တတ်ခြင်း
    headstrong
    နာမ်

    တံစူးဝါး

    [tံsùးwàး]
    လူသီကောင်ကို မီးတိုက်သဂြိုဟ် ရာမာ ပွအောင် ရွအောင် ထိုးပီးရေ ချွန်သော ဝါးလုံး
    လူသေကောင်ကို မီးရှို့သဂြိုဟ် ရာတွင် ပွအောင် ရွအောင် ထိုးပေးသော ချွန်သော ဝါးလုံး
    bamboo
    နာမ်

    တစောက်စောက်

    [tsɔ́ɛʔsɔ́ɛʔ]
    မငြိမ်မသက်။ မရပ်မနား။ ရက်ပြတ်။ (လားလာဗျာယ်)။ အငြိမ်မနီ ရက်ပြတ် တစောက်စောက် လားနီရေ
    မငြိမ်မသက်။ မရပ်မနား။ အဆက်မပြတ်။ (သွားလာလျက်)။ အငြိမ်မနီ ရက်ပြတ် တစောက်စောက် လားနီရေ
    unremittingly
    ကြိယာဝိသေသန

    တစောက်ထိုး

    [tsɔ́ɛʔtʰó]
    မဆင်မခြင်ပဲ။ အဆုတ် အဆိုင်း မဟိဘဲ
    မဆင်မခြင်ပဲ။ အဆုတ် အဆိုင်း မရှိပဲ
    irrationally
    ကြိယာဝိသေသန

    တစောင်း

    [tsáʊɴ]
    တည့်တည့် မတ်မတ် မဟုတ်ဘဲ။ တူရူမဟုတ်။ ခပ်ရွှီရွှီ။ ခပ်ရွဲ့ရွဲ့
    တည့်တည့် မတ်မတ် မဟုတ်ပဲ။ တူရူမဟုတ်။ ခပ်ရွှေရွှေ။ ခပ်ရွဲ့ရွဲ့
    devious
    ကြိယာဝိသေသန

    တစ်

    [tɪʔ]
    အရွီအတွက် ပထမ စပြီးကေ ရွီတွက်ရရေ (တ) ဂဏန်း
    အရေအတွက် ပထမ စ၍ ရေတွက်ရသော (တစ်) ဂဏန်း
    one
    နာမ်

    တစ်၀

    [tɪʔ၀]
    တစု တရုံး တပေါင်းတည်း မဟုတ်ဘဲ ဟွေမာ တစု၊ ကပင်ာ တစု သီးသန့်စီ။ တသီး တခြား၊ တမျိုးစီ။ လူတိကလေ့ ဟွေမာတဝ၊ ဒေမာတဝ အစဟိစွာ
    တစ်စု တစ်ရုံး တစ်ပေါင်းတည်း မဟုတ်ပဲ ဟိုမှာ တစ်စု၊ သည်မှာ တစ်စု သီးခြားစီ။ တစ်သီး တစ်ခြား၊ တစ်မျိုးစီ။ လူတိကလည်း ဟိုမှာတစ်ဝ၊ ဒေမှာတစ်ဝ စသည်
    separate
    နာမ်

    တစ်၂

    [tɪʔ၂]
    မဝင်နိုင် မထွက်နှိုင်သော အပေါက်မာ ထိကပ် နိန်ရေ
    မဝင်နိုင် မထွက်နိုင်သော အပေါက်တွင် ထိကပ် နေသည်
    put something between two things
    ကြိယာ

    တစ်၃

    [tɪʔ၃]
    သား၊ ငါး၊ ဟင်းလျာ စစွာကို အတုံးငယ်များ ဖြစ်ယောင် ခုတ်ဖြတ်ရေ။ အတုံးအထစ်၊ ခတ်လှီးထစ်၍ (ဥဒိန်သာ)
    သား၊ ငါး၊ ဟင်းလျာ စသည်ကို အတုံးငယ်များ ဖြစ်အောင် ခုတ်ဖြတ်သည်။ အတုံးအထစ်၊ ခတ်လှီးထစ်၍ (ဥဒိန်သာ)
    piece of flesh
    ကြိယာ

    တစ်ကင်

    [tɪʔkɪ̀ɴ]
    ကွမ်းသီးလုံး အရွီအတွက် အခေါ် အဝေါ်သုံး စကား။ ကွမ်းသီးလုံး ရေ ၁၂၈၀(ကိုတကင်ဟု ခေါ်ရေ)။ ကွမ်းသီးလုံးရေ ၈၀ ကို တပိုင်း။ တဆယ် ခြောက်ပိုင်း ၁၆×၈၀=၁၂၈၀ ကို တကင်ဟု ခေါ်ရေ။ (ကွမ်းသီး ၈၀တပိုင်း။ တဆယ့်ခြောက်ပိုင်း တကင်။ တဆယ့်ခြောက်ကင် တဒေါရီ)
    ကွမ်းသီးလုံး အရေအတွက် အခေါ် အဝေါ်သုံး စကား။ ကွမ်းသီးလုံး ရေ ၁၂၈၀(ကိုတစ်ကင်ဟု ခေါ်သည်)။ ကွမ်းသီးလုံးရေ ၈၀ ကို တစ်ပိုင်း။ တစ်ဆယ် ခြောက်ပိုင်း ၁၆×၈၀=၁၂၈၀ ကို တစ်ကင်ဟု ခေါ်သည်။ (ကွမ်းသီး ၈၀တစ်ပိုင်း။ တစ်ဆယ့်ခြောက်ပိုင်း တစ်ကင်။ တစ်ဆယ့်ခြောက်ကင် တစ်ဒေါရီ)
    count of areca nut
    နာမ်

    တစ်ကင်္သ

    [tɪʔkɪ̀ɴ္θ]
    (ရွှီ) တကျပ် လေးအာနာ (ငါးမတ်) ဟိရေ အလီးချိန်
    (ရွှေ) တစ်ကျပ် တစ်မတ် (ငါးမတ်) ရှိသော အလေးချိန်
    a quarter of one Kyat weight
    နာမ်