Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 441–460 of 2,498 words

    တ

    တစ်ခြွီ၂

    [tɪʔkʰWɹí၂]
    (ကျွဲ၊ နွား ချိုင်နှောင်ရန်) ကြိုး မကန်မဝှန်။ ကျွဲကြိုး တခြွီ၊ ကျွဲတရွီနန့်၊ အမင်ာင်ယောက်ျား၊ ကျွဲကျောင်းသားရို့ (ကျီးဖြူ)
    (ကျွဲ၊ နွား ချည်နှောင်ရန်) ကြိုး အများအပြား။ ကျွဲကြိုး တစ်ခြွီ၊ ကျွဲတစ်ရွီနန့်၊ အမောင်ယောက်ျား၊ ကျွဲကျောင်းသားရို့ (ကျီးဖြူ)
    hobble
    ကြိယာဝိသေသန

    တစ်ခွင်

    [tɪʔkʰwɪ̀ɴ]
    တိုင်းတခွင်။ ပြည်တခွင်။ တောင်တန်း တခွင် အစဟိစွာ
    တိုင်းတစ်ခွင်။ ပြည်တစ်ခွင်။ တောင်တန်း တစ်ခွင် စသည်
    country
    နာမ်

    တစ်ခွီ

    [tɪʔkʰwí]
    ဝန်းဝိုင်း ကွေးရစ် ထားရေ ကြိုးမျှင် အစဟိရေ အခွီ တခု
    ဝန်းဝိုင်း ကွေးရစ် ထားသော ကြိုးမျှင် စသော အခွေ တစ်ခု
    fork
    နာမ်

    တစ်ဂန္တို

    [tɪʔɡn̪a̰n̪t̪a̰Ò]
    လယ်တသျှဉ်းမာ ၆ ဒသမ ၄၀ ဧက ဟိရာ ယင်း တသျှဉ်း၏ သျှစ်ဖို့ တဖို့ဖြစ်ရေ လယ်ယာ မြီကွက်။ သျှဉ်အထဲမာက လယ်ခုနှစ်သျှဉ်း တ်းဖက်ကတဂန္တို ပေါင်း လယ်သျှဉ်းငါးဆယ်---စ်သျှဉ်းနန့် သုံးပဝါတချောင်း၊ တဂန္တို (တေဇာရာမကျီာက်စာပဌချပ်)
    လယ်တစ်သျှဉ်းတွင် ၆ ဒသမ ၄၀ ဧက ရှိရာ ယင်း တစ်သျှဉ်း၏ ရှစ်ဖို့ တစ်ဖို့ဖြစ်သော လယ်ယာ မြေကွက်။ သျှဉ်အတွင်းတွင်က လယ်ခုနှစ်သျှဉ်း တ်းဖက်ကတဂန္တို ပေါင်း လယ်သျှဉ်းငါးဆယ်---စ်သျှဉ်းနှင့် သုံးပဝါတစ်ချောင်း၊ တဂန္တို (တေဇာရာမကျောက်စာပဌချပ်)
    land for cultivation
    နာမ်

    တစ်ဂူရီ

    [tɪʔɡùɹí]
    တဆွေလုံး တမျိုးလုံး။ နင့်ရိုးမျိုးဆွီ၊ တဂူရီကို၊ အညီဖမ်းပြီးမှလျင် (ကုသတု)
    တစ်ဆွေလုံး တစ်မျိုးလုံး။ နင့်ရိုးမျိုးဆွီ၊ တစ်ဂူရီကို၊ အညီဖမ်းပြီးမှလျင် (ကုသတု)
    relative
    နာမ်

    တစ်ဂူသျှီ

    [tɪʔɡùʃí]
    ဆွီမျိုး တော်စပ်သမျှ။ အမျိုး အဆွီ တော်စပ်သမျှ။ တစဉ်လုံး။ မိဘမျိုးဆွီ၊ တဂူသျှီအား၊ အညီခုဝယ်၊ ဆုတော်ကြီးကို၊ ပီးရဖို့ကား (ဥဒိန်သာ)
    ဆွေမျိုး တော်စပ်သမျှ။ အမျိုး အဆွေ တော်စပ်သမျှ။ တစ်စဉ်လုံး။ မိဘမျိုးဆွီ၊ တစ်ဂူသျှီအား၊ အညီခုဝယ်၊ ဆုတော်ကြီးကို၊ ပီးရမည်ကား (ဥဒိန်သာ)
    relative
    နာမ်

    တစ်ဂါနီ

    [tɪʔɡàní]
    လယ်တသျှဉ်းမာ ၆ ဒသမ ၄၀ ဧက ဟိရာ ယင်း တသျှဉ်း၏ ၁၆ဖို့ ၁ဖို့ ဖြစ်ရေ လယ်ယာမြီကွက်။ (လယ်တသျှဉ်းမာ ၁၆ကာနီ ဟိရေ။ တိုင်းနီသည် သျှစ်တောင် ဝါးပြန်ဖြင့် အတာပြုပနာ စတုရန်း ပတ်လည် ဝါးပြန်ပေါင်း ၁၂၀ ဟိရေ။ နှစ်ကာနီခွဲသည် တ ဧကနန့် ညီမျှရေ။ တဆယ့်ခြောက် ကာ
    လယ်တစ်သျှဉ်းတွင် ၆ ဒသမ ၄၀ ဧက ရှိရာ ယင်း တစ်သျှဉ်း၏ ၁၆ဖို့ ၁ဖို့ ဖြစ်သော လယ်ယာမြေကွက်။ (လယ်တစ်သျှဉ်းတွင် ၁၆ကာနီ ရှိသည်။ တစ်ကာနီသည် ရှစ်တောင် ဝါးပြန်ဖြင့် အတာပြု၍ စတုရန်း ပတ်လည် ဝါးပြန်ပေါင်း ၁၂၀ ရှိသည်။ နှစ်ကာနီခွဲသည် တစ် ဧကနှင့် ညီမျှသည်။ တစ်ဆယ့်ခြောက် ကာ
    land for cultivation
    နာမ်

    တစ်ဂြိန္တ

    [tɪʔdʑìn̪a̰n̪t̪a̰]
    (ခဲကလောင်၊ မှင်ကလောင် အစဟိစွာ) ၁၄၄ ဒါဇင်ကို ခေါ်သော စကားလုံး။ (အရွီအတွက်အနိန်နန့် ၇၂၈ ဖြစ်တေ။
    (ခဲတံ၊ ဖောင်တိန် စသည်) ၁၄၄ ဒါဇင်ကို ခေါ်သော စကားလုံး။ (အရေအတွက် အားဖြင့် ၇၂၈ ဖြစ်သည်။
    dozens
    နာမ်

    တစ်စစ်စစ်

    [tɪʔsɪʔsɪʔ]
    ၁၊ ရက်ပြတ်။ ၂၊ အရီး တယူ ပြုလုပ်ဗျာယ်
    ၁၊ အမြဲမပြတ်။ ၂၊ အရေး တစ်ယူ ပြုလုပ်လျက်
    consistently
    ကြိယာဝိသေသန

    တစ်စည်းတည်းတစ်လုံးတည်း

    [tɪʔsɛ́tɛ́tɪʔlóʊɴtɛ́]
    တညီတညွှတ် ပူးပေါင်းဗျာယ်
    တညီတညွှတ် ပူးပေါင်းလျက်
    join together
    ကြိယာဝိသေသန

    တစ်စတစ်စ

    [tɪʔstɪʔs]
    တဖြည်းတဖြည်း။ တရွိ့ရွိ့။ တဖဲ့ချေချင်းချင်း
    တဖြည်းတဖြည်း။ တရွေ့ရွေ့။ နည်းနည်းချင်းချင်း
    gradual
    ကြိယာဝိသေသန

    တစ်စတစ်နား

    [tɪʔstɪʔná]
    နယ်ခြား မြီခြား။ တရပ် တရွာ။ အရာ တနီရာရာ။ ငါ မင်းရို့ နင်ရို့နန့် တတူမနီချင်၊ တစတနားကိုရာ လားချင်ယေ။ တတူမနီ၊ သွားလျုစွာကြောင့်၊ တစတနား၊ ဝေးခြားရပ်မြေ၊ ပြေးလားလီမြောက် (ရှီးထုံး)
    နယ်ခြား မြေခြား။ တစ်ရပ် တစ်ရွာ။ အခြား တစ်နေရာရာ။ ငါ မင်းရို့ နင်ရို့နန့် အတူမနီချင်၊ တစ်စတစ်နားကိုရာ လားချင်ယေ။ အတူမနေ၊ သွားလျုသည်ကြောင့်၊ တစ်စတစ်နား၊ ဝေးခြားရပ်မြေ၊ ပြေးသွားလေမြောက် (ရှေးထုံး)
    foreign land
    နာမ်

    တစ်စပ်

    [tɪʔsaʔ]
    ကုန်ရောင်း ကုန်ဝယ် လုပ်ငန်း တခုခုမာ အရင်း အနှီး ထည်သွင်း ပါဝင်ရေ
    ကုန်ရောင်း ကုန်ဝယ် လုပ်ငန်း တစ်ခုခုတွင် အရင်း အနှီး ထည်သွင်း ပါဝင်သည်
    invest
    ကြိယာ

    တစ်စာ

    [tɪʔsà]
    မီးဂြုတ်စာ တချောင်း။ မီးဂြုတ်တစာ အစဟိစွာ
    မီးခြစ်စာ တစ်ချောင်း။ မီးခြစ်တစ်စာ စသည်
    match lighter
    နာမ်

    တစ်စာ၂

    [tɪʔsà၂]
    ငါးမျှားရန် မျှားမာ ချိတ်ထားရေ အစာ တခု။ မျှားမာတစာ၊ ကွန်မာတချိန်း (ပုံ)
    ငါးမျှားရန် မျှားတွင် ချိတ်ထားသော အစာ တစ်ခု။ မျှားမှာတစ်စာ၊ ကွန်မှာတစ်ချိန်း (ပုံ)
    bait
    နာမ်

    တစ်စားတည်း

    [tɪʔsátɛ́]
    တမျိုးတည်း။ တဆင်တည်း။ တရောင်တည်း။ တထပ်တည်း
    တစ်မျိုးတည်း။ တစ်ဆင်တည်း။ တစ်ရောင်တည်း။ တစ်ပုံစံတည်း
    one kind
    နာမ်

    တစ်စိ.

    [tɪʔsì.]
    သရက်စိ၊ ငကုန်းညို အစဟိစွာ အစိ တစိ။ ၂၊ ဖေသာ တပြားကို ခေါ်သော စကားလုံး
    သရက်စေ့၊ ပိန္နဲစေ့ စသည် အစေ့ တစ်စေ့။ ၂၊ ပိုက်ဆံ တစ်ပြားကို ခေါ်သော စကားလုံး
    seed
    နာမ်

    တစ်စိ.၂

    [tɪʔsì.၂]
    ကျောက်စာ ရီးနည်း၊ ဖတ်နည်းမာ ရီးချ (ယေးချ) အာသရကပ် ရီးထားရေ သင်္ကေတ တမျိုး။ ချပြီးကေတစိ. (ကာ-က) လုံးကြီးနှစ်တင်၊ (ကိ_က) ဆန်ခတ်လျှင်၊ ထက်ခွင်သုံးခုပါ (ကီ-က)
    ကျောက်စာ ရေးနည်း၊ ဖတ်နည်းတွင် ရေးချ (ယေးချ) အာသရကပ် ရေးထားသော သင်္ကေတ တစ်မျိုး။ ချကာတစ်စိ. (ကာ-က) လုံးကြီးနှစ်တင်၊ (ကိ_က) ဆန်ခတ်လျှင်၊ ထက်ခွင်သုံးခုပါ (ကီ-က)
    stone inscription
    နာမ်

    တစ်စိ.၃

    [tɪʔsì.၃]
    ဖဲပွင့် တပွင့်တည်း ပါရေ ဖဲချပ်ကို ခေါ်သော စကားလုံး
    ဖဲပွင့် တစ်ပွင့်တည်း ပါသော ဖဲချပ်ကို ခေါ်သော စကားလုံး
    playing card
    နာမ်

    တစ်စိ.ကေတစ်စိ.ကေစီ

    [tɪʔsì.kètɪʔsì.kèsí]
    တဆတ်ဆတ်။ တရွိ့ရွိ့။ တဖဲ့ချေချင်းအနိန်နန့်။ ငွီကို တစိ.ကေတစိ.ကေစီ ပြန်ဆပ်ကေလည်း ရပါရေ
    တဖြည်းဖြည်း။ တရွေ့ရွေ့။ နည်းနည်းချင်း အားဖြင့်။ ငွေကို တစိ.ကေတစိ.ကေစီ ပြန်ဆပ်ကေလည်း ရပါရေ
    gradual
    ကြိယာဝိသေသန