Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 821–840 of 2,498 words

    တ

    တစ်သိုက်

    [tɪʔθaɪʔ]
    နှစ်တောင်း၏ ၃၂ ပုံ တပုံ အခြင်အတွယ် ပမာဏ။ သျှစ်ဆယ် ကျပ်သား အလီးချိန်။ ငါးမန်းငါးခြောက်၊ လှန်းထားရာက၊ ယူလာယားကေ၊ ထင်းမီးတောက်မာ၊ တသိုက်လောက်ဖုတ်၊ ပြုတ်စွာပြုတ်လို့၊ လက်သုပ်သုပ်ထွေ (ငါး)
    တစ်တင်း၏ ၃၂ ပုံ တစ်ပုံ အခြင်အတွယ် ပမာဏ။ ရှစ်ဆယ် ကျပ်သား အလေးချိန်။ ငါးမန်းငါးခြောက်၊ လှန်းထားရာက၊ ယူလာပြီးကေ၊ ထင်းမီးတောက်မှာ၊ တစ်သိုက်လောက်ဖုတ်၊ ပြုတ်စွာပြုတ်လို့၊ လက်သုပ်သုပ်ထွေ (ငါး)
    weight
    နာမ်

    တစ်သိုက်တစ်တာ

    [tɪʔθaɪʔtɪʔtà]
    တနီရာ တည်းမာ အများ ပေါင်းစုဗျာယ်
    တစ်နေရာ တည်းတွင် အများ ပေါင်းစုလျက်
    incorporate
    ကြိယာဝိသေသန

    တစ်သီးစား

    [tɪʔθïsá]
    တခေါက်သာ စားရရေ သီးနှံ
    တစ်ကြိမ်သာ စားရသော သီးနှံ
    crop
    နာမ်

    တစ်သီးတစ်ခြား

    [tɪʔθïtɪʔkʰɹá]
    တသီး တသန့် ဖြစ်ဗျာယ်။ မဆက် မစပ်ပဲ ဖြစ်ဗျာယ်
    တစ်သီး တစ်သန့် ဖြစ်လျက်။ မဆက် မစပ်ပဲ ဖြစ်လျက်
    separate
    ကြိယာဝိသေသန

    တစ်သီးပုဂ္ဂလ

    [tɪʔθïpoʊɡə́ɡəl]
    တကိုယ်တည်း ဖြစ်ခြင်း။ လုံးချင်းတည်း ဖြစ်ခြင်း။ သီးသန့် ဖြစ်ခြင်း။ တပါးသော သူနန့် ရောနှောမှု မဟိခြင်း
    တစ်ကိုယ်တည်း ဖြစ်ခြင်း။ တစ်ယောက်တည်း ဖြစ်ခြင်း။ သီးခြား ဖြစ်ခြင်း။ တစ်ပါးသော သူနှင့် ရောနှောမှု မရှိခြင်း
    lone
    နာမ်

    တစ်သျှင်

    [tɪʔʃɪ̀ɴ]
    တဦး တယောက်။ ပိုင်ဆိုင်သူ တယောက်။ တဦးတည်းသော လယ်မြီ ပိုင်သျှင်
    တစ်ဦး တစ်ယောက်။ ပိုင်ဆိုင်သူ တစ်ယောက်။ တစ်ဦးတည်းသော လယ်မြေ ပိုင်ရှင်
    owner
    နာမ်

    တစ်သျှဉ်း

    [tɪʔʃɪ́ɴ]
    တဆယ့်နှစ်တောင် ဝါးပြန်၈၀၀ ဟိရေ မြီကွက်။ ၆ ဧက ဒသမ ၄၀ဟိရေ လယ်မြီ။ ပြင်လယ်ဂေါင်ရွာမာ ဟိန်ဒုသော ရောမော ဒေါနော အဝင် ၅ သျှဉ်း ၃ ပဝါ လှူတော် ပြုသည် လဲကို သားစဉ် မြီးဆက် စားစီ ဆိုပနာ ကရာထားရေ (တေဇ)
    တစ်ဆယ့်နှစ်တောင် ဝါးပြန်၈၀၀ ရှိသော မြေကွက်။ ၆ ဧက ဒသမ ၄၀ရှိသော လယ်မြေ။ ကွင်းပြင်ရွာတွင် ဟိန်ဒုသော ရောမော ဒေါနော အဝင် ၅ သျှဉ်း ၃ ပဝါ လှူတော် ပြုသည် လဲကို သားစဉ် မြီးဆက် စားစီ ဟူ၍ ကပဲထားသည် (တေဇ)
    plot of land
    နာမ်

    တစ်သျှူ

    [tɪʔʃù]
    သာမန် ယောက်ျား ရပ်စောက် ရပ်ပနာ အဂေါင်း အထက်ကို မြှောက်ထားရေ လက်ထိပ်မှ အောက်ခြီအထိ အတိုင်းအတာ။ အမြင့် လေးဒေါင့် တထွာ ပမာဏ အတိုင်းအတာ။ အောက်ကို ငုံ့ကြည့် လိုက်ရေအခါ ရေ တနည်း မြီကို မှုန်မှုန်မွှားမွှား မြင်ရရေ အကွာအဝီး။ အစောက် ပမာဏ။ ရီမားအောက်ကို
    သာမန် ယောက်ျား မတ်တပ် ရပ်၍ ဦးခေါင်း အထက်သို့ မြှောက်ထားသော လက်ထိပ်မှ အောက်ခြေအထိ အတိုင်းအတာ။ အမြင့် လေးထောင့် တစ်ထွာ ပမာဏ အတိုင်းအတာ။ အောက်သို့ ငုံ့ကြည့် လိုက်သောအခါ ရေ သို့မဟုတ် မြေကို မှုန်မှုန်မွှားမွှား မြင်ရသော အကွာအဝေး။ အစောက် ပမာဏ။ ရီတွင်းအောက်ကို
    height
    နာမ်

    တစ်သျှောင်သျှောင်

    [tɪʔʃàʊɴʃàʊɴ]
    တခေါက် တခေါက်လျှင် စိကေချေစီ။ တသျှောင်သျှောင် မကျမ္မာ ဖြစ်တေ
    တစ်ကြိမ် တစ်ကြိမ်လျှင် အနည်းငယ်စီ။ တစ်သျှောင်သျှောင် မကျန်းမာ ဖြစ်သည်
    a little
    ကြိယာဝိသေသန

    တစ်သွန်တည်း

    [tɪʔθʊ̀ɴtɛ́]
    ရက်ပြတ် လီရာ လီညှင်း တိုက်ခတ်ဗျာယ်
    အဆက်မပြတ် လေပြေ လေညှင်း တိုက်ခတ်လျက်
    blow
    ကြိယာဝိသေသန

    တစ်သွန်တည်း၂

    [tɪʔθʊ̀ɴtɛ́၂]
    အလုံးအဖန် တညီ တညွတ်တည်း။ တဖြိုးတည်း
    အလုံးအဖန် တညီ တညွတ်တည်း။ တဖြိုးတည်း
    unity
    ကြိယာဝိသေသန

    တစ်သွီးတည်းတစ်သားတည်း

    [tɪʔθwïtɛ́tɪʔθátɛ́]
    တမိတည်းက မွေးသော သားသမီး
    တစ်မိတည်းက မွေးသော သားသမီး
    brother and sister
    နာမ်

    တစ်ဟပ်

    [tɪʔhaʔ]
    အစိတ် အတိုင်း တစုံ တရာ ပြတ်ကွာ လားရေ။ အပေါင်းအစုမှ တစိတ် တဒေသ ကွာစဉ် ထွက်ရေ။ မင်းရို့ ပြောစွာကို နာရေမဆိုကေ့ ၊ တဖဲ့ တဟပ်ပင် ပဲ့ဆင်းလီ အရီးမကြီး။ ကြင်ရာယောက်ျား၊ သူ့မယားကို ပြောဟောကဲ့၏၊ အပြစ်ဖွဲ့ကေ ပဲ့ယွဲ့တဟပ်၊ ကျမတတ်တေ၊ ဆတ်ဆတ်တုန်ဟစ် (
    အစိတ် အတိုင်း တစ်စုံ တစ်ရာ ပြတ်ကွာ သွားသည်။ အပေါင်းအစုမှ တစ်စိတ် တစ်ဒေသ ကွာစဉ် ထွက်သည်။ မင်းရို့ ပြောစွာကို နာရေမဆိုကေ့ ၊ တစ်ဖဲ့ တစ်ဟပ်ပင် ပဲ့ဆင်းလီ အရေးမကြီး။ ကြင်ရာယောက်ျား၊ သူ့မယားကို ပြောဟောကဲ့ရဲ့၊ အပြစ်ဖွဲ့ကေ ပဲ့ယွဲ့တစ်ဟပ်၊ ကျမတတ်တေ၊ ဆတ်ဆတ်တုန်ဟစ် (
    none
    ကြိယာ

    တစ်ဟပ်၂

    [tɪʔhaʔ၂]
    ဖျင်တို၊ ဖျင်စ အတို အထွာ
    ဖျင်တို၊ ဖျင်စ အတို အထွာ
    petty items
    နာမ်

    တစ်ဟပ်တစ်စပ်

    [tɪʔhaʔtɪʔsaʔ]
    ဝတ်စရာ အဝတ် အထည်။ ဒယော အကျ စရေ။ သင်္ကြန် နီးနီဗျာလ် ဝတ်ဖို့ စားဖို့ တစပ် တဟပ်လိုဖို့
    ဝတ်စရာ အဝတ် အထည်။ လုံချည် အကျ စသည်။ သင်္ကြန် နီးနီဗျာလ် ဝတ်ဖို့ စားဖို့ တစ်စပ် တစ်ဟပ်လိုဖို့
    remainder
    နာမ်

    တစ်ဟိန်ထိုး

    [tɪʔhèɪɴtʰó]
    အရပ်အနား အဆုတ်အဆိုင်း မဟိဘဲ။ ဆက်ပနာ အယင့်ယင်
    အရပ်အနား အဆုတ်အဆိုင်း မရှိဘဲ။ ဆက်လက် လျင်မြန်စွာ
    rapidly
    ကြိယာဝိသေသန

    တစ်ဟိန်ဟိန်

    [tɪʔhèɪɴhèɪɴ]
    မပြတ် မလပ် (ကိုက်ခဲ နာကြင်ဗျာယ်)
    မပြတ် မလပ် (ကိုက်ခဲ နာကျင်လျက်)
    ache
    ကြိယာဝိသေသန

    တစ်ဟုတ်

    [tɪʔhoʊʔ]
    ဟုတ်ခနဲ၊ ရုတ်ခနဲ လီရှုချက်နန့် အမျှ အယင့်ယင် (နခေါင်း ထဲကို ဝင်လှားရေ။) မှိုင်ကာကျလို့၊ ဖြစ်ထချိန်ခါ လူကောင်ပုပ်ရို့၊ တဟုတ်ဝင်ကေ(ဂုတ္ထိလ)
    ဟုတ်ခနဲ၊ ရုတ်ခနဲ လေရှုချက်နှင့် အမျှ လျင်မြန်စွာ (နှာခေါင်း ထဲသို့ ဝင်သွားသည်။) မှိုင်ကာကျလို့၊ ဖြစ်ထစဉ်တွင် လူကောင်ပုပ်တို့၊ တစ်ဟုတ်ဝင်ကေ(ဂုတ္ထိလ)
    abrupt
    ကြိယာဝိသေသန

    တစ်ဟုတ်ချင်း

    [tɪʔhoʊʔɕɪ́ɴ]
    ခဏ အဂု။ အလျင် အပြင်း။ ၂၊ တမုဟုန်ချင်း ။ ၃၊ မဆုတ်မဆိုင်းပဲ
    ခဏ ချက်ချင်း။ အလျင် အမြန်။ ၂၊ တစ်မုဟုန်ချင်း ။ ၃၊ မဆုတ်မဆိုင်းပဲ
    rapidly-stubborn
    ကြိယာဝိသေသန

    တစ်ဟုန်

    [tɪʔhòʊɴ]
    မဆုတ်မဆိုင်း။ မရပ်မနား။ အသက်ကိုပုံ၊ ရင်ကတုန်ကေ၊ တဟုန်ပြီးကာ၊ လာခရာကား (ဇမ်း)
    မဆုတ်မဆိုင်း။ မရပ်မနား။ အသက်ကိုပုံ၊ ရင်ကတုန်ကေ၊ တဟုန်ပြီးကာ၊ လာခဲ့ရာကား (ဇမ်း)
    non stop
    ကြိယာဝိသေသန