Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 861–880 of 2,498 words

    တ

    တဆိတ်ကေ

    [tsʰeɪʔkè]
    မပြောပလောက်သော ပမာဏ။ စိကေချေလောင်းာက် လောက်သော ပမာဏ။ တဖဲ့ချေတောင် ဖြစ်ရေ ပမာဏ
    မပြောပလောက်သော ပမာဏ။ အနည်းငယ်မျှ လောက်သော ပမာဏ။ စိုးစဉ်းမျှ ဖြစ်သော ပမာဏ
    little
    နာမ်

    တဆိတ်ကေသျှေ

    [tsʰeɪʔkèʃè]
    မပြောပလောက်သော ပမာဏ။ စိကေချေလောင်းာက် လောက်သော ပမာဏ။ တဆိတ်စာလေး
    မပြောပလောက်သော ပမာဏ။ အနည်းငယ်မျှ လောက်သော ပမာဏ။ တဆိတ်စာလေး
    dribs and drabs
    နာမ်

    တဆိတ်ကေသျှေတဗွေသျှေ

    [tsʰeɪʔkèʃètbwèʃè]
    မပြောပလောက်သော ပမာဏ။ စိကေချေလောင်းာက် လောက်သော ပမာဏ။ တဆိတ်စာလေး
    မပြောပလောက်သော ပမာဏ။ အနည်းငယ်မျှ လောက်သော ပမာဏ။ တဆိတ်စာလေး
    dribs and drabs
    နာမ်

    တံဆိပ်

    [tံsʰìaʔ]
    ရွှီ၊ ငွီ၊ ဒင်္ဂါး၊ သစ်သား၊ စက္ကူ၊ ချိပ် အစဟိစွာရို့မာ ခပ်နှိပ်၍ ပါရေ အစိုးရ အာဏာ ပါရေ အမှတ် အသား။ ရွှီ၊ ငွီ အစဟိစွာ ရို့မာ တံဆိပ် အက္ခရာ ခပ်နှိပ် ပီးအပ်ရေ ဘွဲ့အမည်။ အသင်း၊ အဖွဲ့၊ ရုံး၊ ကျောင်း အစဟိစွာရို့၏ အမှတ် အသား။ စွဲမြဲ မှတ်သား ထားခြင်း။ နှလုံးမူခြင်
    ရွှေ၊ ငွေ၊ ဒင်္ဂါး၊ သစ်သား၊ စက္ကူ၊ ချိပ် စသည်တို့တွင် ခပ်နှိပ်၍ ပါသော အစိုးရ အာဏာ ပါသည့် အမှတ် အသား။ ရွှေ၊ ငွေ စသည် တို့တွင် တံဆိပ် အက္ခရာ ခပ်နှိပ် ပေးအပ်သော ဘွဲ့အမည်။ အသင်း၊ အဖွဲ့၊ ရုံး၊ ကျောင်း စသည်တို့၏ အမှတ် အသား။ စွဲမြဲ မှတ်သား ထားခြင်း။ နှလုံးမူခြင်
    stamp
    နာမ်

    တံဆိပ်တုံး

    [tံsʰìaʔtóʊɴ]
    တံဆိပ် ရိုက်နှိပ်ရန် ထုထွင်း ထားရေ သတ္တု၊ ရော်ဘာ အစဟိစွာ
    တံဆိပ် ရိုက်နှိပ်ရန် ထုထွင်း ထားသော သတ္တု၊ ရော်ဘာ စသည်
    seal
    နာမ်

    တံဆိုး

    [tံsʰó]
    ကိုယ့် အလိုသို့ ပါစီရန် ပီးရေ လက်ဆောင်။ မဖွယ်မရာ၊ မမာ့ယုတ်ရို့၊ သပြာတံဆိုး၊ ထိုးရန်ပီးခါ (ကော်)
    မိမိ အလိုသို့ ပါစေရန် ပေးသော လက်ဆောင်။ မဖွယ်မရာ၊ မိန်းမယုတ်တို့၊ သပြာတံဆိုး၊ ထိုးရန်ပီးခါ (ကော်)
    present
    နာမ်

    တဆိုင်းတည်း

    [tsʰáɪɴtɛ́]
    အရွယ်ချင်း တူညီရေ။ တရွယ်တည်း ဖြစ်ရေ။ တူသော အရွယ်ဟိရေ
    အရွယ်ချင်း တူညီသော။ တစ်ရွယ်တည်း ဖြစ်သော။ တူသော အရွယ်ရှိသော
    equal
    နာမဝိသေသန

    တဆီ

    [tsʰí]
    သတ္တဝါ သီပြီးကေ ဖြစ်တေဆိုရေ မကောင်း ဆိုးဝါး။ ဆစ္ဆီ၊ သဆီ
    သတ္တဝါ သေ၍ ဖြစ်သည် ဆိုသော မကောင်း ဆိုးဝါး။ တစ္ဆေ
    ghost
    နာမ်

    တဆီး

    [tsʰï]
    သီရည် သေရက် ပြုလုပ် ရာမာ သုံးရရေ တောဆီးမြစ် ရို့နန့် ဖော်စပ် ထားရေ ကစော် ဖေါက်သော ဆီးတမျိုး
    သေရည် သေရက် ပြုလုပ် ရာတွင် သုံးရသော တောဆေးမြစ် တို့ဖြင့် ဖော်စပ် ထားသော ကစော် ဖေါက်သော ဆေးတစ်မျိုး
    lovage
    နာမ်

    တဆီဗလိ

    [tsʰíblì]
    ပင်လယ် ကမ်းစ နံဖီးဟိ မားမာ နီလေ့ ဟိရေ ဗလိနီ ခေါ်တင်သော ဂဏန်း ကောင်ငယ် တမျိုး
    ပင်လယ် ကမ်းစပ် အနီးရှိ တွင်းတွင် နေလေ့ ရှိသည့် ဗလိနီ ခေါ်တင်သော ဂဏန်း ကောင်ငယ် တစ်မျိုး
    crab
    နာမ်

    တဆွတ်ချင်း

    [tsʰwaʔɕɪ́ɴ]
    ဖြူဖွေးသော
    ဖြူဖွေးသော
    pure white
    နာမဝိသေသန

    တံဇောင်

    [tံzàʊɴ]
    အရိုးတံရှည်၍ လုံးထွင်းလှီ ပြုလုပ်ရာမာ ပဲခွပ်ကြီး တမျိုး။ တံစည်း။ စူးဆောက်တရပါ၊ တံဇောင်လောင်ပူ၊ သံမှိုကစ၊ မကျန်ရယောင် (ထွန်းတိ)
    အရိုးတံရှည်၍ လုံးထွင်းလှေ ပြုလုပ်ရာ၌ ပဲခွပ်ကြီး တစ်မျိုး။ တံစည်း။ စူးဆောက်တရပါ၊ တံဇောင်လောင်ပူ၊ သံမှိုကစ၊ မကျန်ရအောင် (ထွန်းတိ)
    adze
    နာမ်

    တဇွတ်ဆွဲ

    [tzwaʔsʰwɛ]
    မြေမာ တွဲလောင်းချ ပွတ်ဆွဲရေ
    မြေတွင် တွဲလျားချ ပွတ်ဆွဲသည်
    rub
    ကြိယာ

    တဇွတ်တိုက်

    [tzwaʔtaɪʔ]
    မြေမာ တွဲလောင်းချ ပွတ်တိုက်ဗျာယ်
    မြေတွင် တွဲလျားချ ပွတ်တိုက်လျက်
    scrub
    ကြိယာဝိသေသန

    တညံညံ

    [tɲံɲံ]
    ၁၊ ရက်ပြတ် မြည်သော အသံ။ ဆလွဲအော်သံ၊ တညံညံနှင့်၊ ပျံကာသွားမြောက် (ထာနု)။ ၂၊ သံပြိုင် ရွတ်ဆိုရေ အသံ
    ၁၊ အဆက်မပြတ် မြည်သော အသံ။ ဆလွဲမြည်သံ၊ တညံညံနှင့်၊ ပျံကာသွားမြောက် (ထာနု)။ ၂၊ သံပြိုင် ရွတ်ဆိုသော အသံ
    wail
    နာမ်

    တည်

    [tɛ̀]
    အသီးလုံး ငယ်၍ အခေါက် အပွီး အကွက် အကွက် ကွာသော အပင် တမျိုး။ ရို့သျှင်မသည်၊ ဒေဝကညာ၊ ဟိရင်ပြင်မာ၊ လပပြောင်ညီး၊ လှပတင့်ရေ၊ တေရွန်းသီးလို့၊ မကြီးမငယ် (ကော်)
    အသီးလုံး ငယ်၍ အခေါက် အပွေး အကွက် အကွက် ကွာသော သစ်ပင် တစ်မျိုး။ တို့သျှင်မသည်၊ ဒေဝကညာ၊ ရှိရင်ပြင်မှာ၊ လသာပြောင်ညီး၊ လှပတင့်တယ်၊ တေလွန်းသီးလို့၊ မကြီးမငယ် (ကော်)
    diospyros-melanoxylon
    နာမ်

    တည့်

    [tɛ̰]
    ဖြောင့်စင်းသော။ မတ်သော။ မတိမ်း မစောင်းသော။ မချွတ် မလွဲဖြစ်ရေ
    ဖြောင့်စင်းသော။ မတ်သော။ မတိမ်း မစောင်းသော။ မချွတ် မလွဲဖြစ်သော
    straight
    နာမဝိသေသန

    တည်း

    [tɛ́]
    ကြိုး အစဟိစွာအနိန်နန့် ဖွဲ့တုပ်ရေ။ ချိုင်နှောင်ရေ။ ကိုယ်မာ ဝတ်လှ၊ ခတောင်းစကို၊ ဆွဲထနှုတ်ကျင် အခေါက်ငင်ပျာ၊ ဝါးပင်မာတည်း၊ ရွှဲခက်ရေပုခွက် (ဂုတ္တိလ)။ ခတောင်းကို ကြက်၊ ဝါးမာတည်းကေ၊ နွယ်ပုခွက်နန့် (ရာမ)
    ကြိုး စသည်ဖြင့် ဖွဲ့တုပ်သည်။ ချည်နှောင်သည်။ ကိုယ်တွင် ဝတ်လှ၊ ပုဆိုးစကို၊ ဆွဲထနှုတ်ကျင် အခေါက်ငင်ပျာ၊ ဝါးပင်မှာတည်း၊ ရွှဲခက်သည့်ပုခွက် (ဂုတ္တိလ)။ ပုဆိုးကို ကြက်၊ ဝါးမှာတည်းကေ၊ နွယ်ပုခွက်နှင့် (ရာမ)
    tie
    ကြိယာ

    တည်၂

    [tɛ̀၂]
    အစွယ်ရှည် တချောင်းတည်း ဟိရေ ဆင်
    အစွယ်ရှည် တစ်ချောင်းတည်း ရှိသော ဆင်
    elephant
    နာမ်

    တည့်၂

    [tɛ̰၂]
    သင့်မြတ်ရေ။ လျော်ကျောက်ရေ။ ဆက်ဆံမှု ပြေလည်သည်
    သင့်မြတ်သည်။ လျော်ကန်သည်။ ဆက်ဆံမှု ပြေလည်သည်
    reconciled
    ကြိယာ