Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 941–960 of 2,498 words

    တ

    တတ်

    [taʔ]
    ၁၊ ဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်၍ သဖောပေါက် နားလည်ရေ။ ၂၊ ဆောင်ရွက် နိုင်စွမ်း၊ အရာမာ နိုင်စွမ်း ဟိရေ
    ၁၊ ဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်၍ သဘောပေါက် နားလည်သည်။ ၂၊ ဆောင်ရွက် နိုင်စွမ်း၊ ပြီးမြောက် နိုင်စွမ်း ရှိသည်
    clever
    ကြိယာ

    တတ်ကျွမ်း

    [taʔt͡ɕʊ̀ɴ]
    တတ်သိ လိမ္မာသည်၊ လိလာ ပွန်းတီးရေ။ ဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်၍ သဖောပေါက် နားလည်သည်
    တတ်သိ လိမ္မာသည်၊ လေ့လာ ပွန်းတီးသည်။ ဉာဏ်ဖြင့် ဆင်ခြင်၍ သဘောပေါက် နားလည်သည်
    skill
    ကြိယာ

    တတ်စွမ်း

    [taʔsʊ̀ɴ]
    ပြုလုပ် ဆောင်ရွက် နှိုင်ရေ ကိုယ်စွမ်း၊ ဉာဏ်စွမ်း ဟိရေ
    ပြုလုပ် ဆောင်ရွက် နိုင်သော ကိုယ်စွမ်း၊ ဉာဏ်စွမ်း ရှိသည်
    capability
    ကြိယာ

    တတ်တတ်

    [taʔtaʔ]
    သီသီ ချာချာ၊ ထင်ထင် ရှားရှား။ (ကြားရေ၊ သိရေ၊ မြင်ရေ။) ရူပအင်ညီ၊ သီသည်မျက်စိ၊ မြင်ဘိတတ်တတ် (ပဉ္စဘုတ်)
    သေသေ ချာချာ၊ ထင်ထင် ရှားရှား။ (ကြားသည်၊ သိသည်၊ မြင်သည်။) ရူပအင်ညီ၊ သီသည်မျက်စိ၊ မြင်ဘိတတ်တတ် (ပဉ္စဘုတ်)
    prominently
    ကြိယာ

    တတ်တီတတ်တာ

    [taʔtítaʔtà]
    မပီကလာ ပီကလာဖြင့် နားထောင်ချင် စဖွယ် ချစ်ခင် ဖွယ်ရာ အမူအယာဖြင့် ရက်ပြတ် ချွဲ၍ ပြောဆို ပြုမူဗျာယ်
    မပီကလာ ပီကလာဖြင့် နားထောင်ချင် စဖွယ် ချစ်ခင် ဖွယ်ရာ အမူအယာဖြင့် အဆက်မပြတ် ချွဲ၍ ပြောဆို ပြုမူလျက်
    sway
    ကြိယာဝိသေသန

    တတ်နိုင်

    [taʔnàɪɴ]
    ပြုလုပ် ဆောင်ရွက် နှိုင်ရေ ကိုယ်စွမ်း၊ ဉာဏ်စွမ်း ဟိရေ
    ပြုလုပ် ဆောင်ရွက် နိုင်သော ကိုယ်စွမ်း၊ ဉာဏ်စွမ်း ရှိသည်
    able
    ကြိယာ

    တတ်ပွန်

    [taʔpʊ̀ɴ]
    တခုခုသော ပညာရပ်မာ အထူး တတ်သိ လိမ္မာရေ။ လိလာ ပွန်းတီးရေ။ တတ်မြောက် တတ်ကျွမ်းရေ
    တစ်ခုခုသော ပညာရပ်တွင် အထူး တတ်သိ လိမ္မာသည်။ လေ့လာ ပွန်းတီးသည်။ တတ်မြောက် ကျွမ်းကျင်သည်
    skill-study
    ကြိယာ

    တတ်မြောက်

    [taʔmɹɔ́ɛʔ]
    တတ်သိ နားလည်ရေ။ လိလာ ပွန်းတီးသည်
    တတ်သိ နားလည်သည်။ လေ့လာ ပွန်းတီးသည်
    complete
    ကြိယာ

    တတ်ယောင်ကား

    [taʔjàʊɴká]
    တတ်ကျွမ်း နားလည် အကွန်ဆောင်ရေ
    တတ်ကျွမ်း နားလည် ဟန်ဆောင်သည်
    charlatan
    ကြိယာ

    တတ်သိ

    [taʔθì]
    သိမြင် နားလည်ရေ။ ဉာဏ်ဖြင့် တွေးဆ၍ သဖောပေါက် နားလည်သည်
    သိမြင် နားလည်သည်။ ဉာဏ်ဖြင့် တွေးဆ၍ သဘောပေါက် နားလည်သည်
    perceptive
    ကြိယာ

    တတ်အား

    [taʔá]
    ပြုလုပ် ဆောင်ရွက် နှိုင်ရေ ကိုယ်စွမ်း ဉာဏ်စွမ်း ဟိရေ။ တတ်စွမ်းသည်
    ပြုလုပ် ဆောင်ရွက် နိုင်သော ကိုယ်စွမ်း ဉာဏ်စွမ်း ရှိသည်။ တတ်စွမ်းသည်
    capability
    ကြိယာ

    တတွက်တွက်

    [ttwɛʔtwɛʔ]
    ၁၊ ချီတုန် ချတုန် ဆင်ခြင် တွက်ဖော်ပြီးကေ။ ၂၊ ချီတုန် ချတုန် တွေးခေါ် ယုံမားခြင်း ဖြစ်ဗျာယ်။ စိုးရိမ် ကြောင့်ကြမှု ဖြစ်တေ
    ၁၊ သို့လော သို့လော ဆင်ခြင် စဉ်းစားလျက်။ ၂၊ သို့လော သို့လော တွေးတော ယုံမှားခြင်း ဖြစ်လျက်။ စိုးရိမ် ကြောင့်ကြမှု ဖြစ်သည်
    anxiety
    ကြိယာဝိသေသန

    တတွတ်တွတ်

    [ttwaʔtwaʔ]
    ၁၊ မပြတ်မလပ် ဆက်ကာ ဆက်ကာ တီးသော အသံမျိုး အဆက် မပြတ် မြည်ဗျာယ်။ မိုးသောက်ဖက်ဝယ်ညမပြတ်၊ စည်ကြီးတီးကာ၊ ဗေါမှုတ်ပါရေ၊ သံဝါတရုရုနှင့် (ဗမာချီ)။ ၂၊ ရက်ပြတ် မြည်တမ်းဗျာယ်။ ငှက်ရွှီဝါတရုရု၊ ရောက်ပျာရောက်ပျာ၊ တြင်းဆော်သည်၊ ကျူးကာနိမိတ်ဖတ်ပနာ (မေတ္တာ)
    ၁၊ မပြတ်မလပ် ဆက်ကာ ဆက်ကာ တီးသော အသံမျိုး အဆက် မပြတ် မြည်လျက်။ မနက်ဝယ်ညမပြတ်၊ စည်ကြီးတီးကာ၊ ဗေါမှုတ်ပါသည်၊ သံဝါတတွတ်တွတ်နှင့် (ဗမာချီ)။ ၂၊ အဆက်မပြတ် မြည်တမ်းလျက်။ ငှက်ရွှီဝါတတွတ်တွတ်၊ ရောက်ပျာရောက်ပျာ၊ တြင်းဆော်သည်၊ ကျူးကာနိမိတ်ဖတ်၍ (မေတ္တာ)
    rattle
    ကြိယာဝိသေသန

    တတွတ်တွတ်၂

    [ttwaʔtwaʔ၂]
    မပြတ်မလပ် ဆက်ကာ ဆက်ကာ တီးသော အသံမျိုး အဆက် မပြတ် မြည်ဗျာယ်
    မပြတ်မလပ် ဆက်ကာ ဆက်ကာ တီးသော အသံမျိုး အဆက် မပြတ် မြည်လျက်
    rattle
    ကြိယာဝိသေသန

    တတွတ်တွတ်၃

    [ttwaʔtwaʔ၃]
    တနားတခါ။ ရက်ပြတ် (တရုရု ခေါ်ဗျာယ်။) တစာစာ တရုရု၊ ဆွတ်ဆွတ်လည်းခေါ်၊ ဖကိုရှာကေ၊ မကြာခုပီးလတ်ဟု (မေတ္တာ)
    မကြာခဏ။ အဆက်မပြတ် (တတွတ်တွတ် ခေါ်လျက်။) တစာစာ တတွတ်တွတ်၊ ဆွတ်ဆွတ်လည်းခေါ်၊ ဖကိုရှာကေ၊ မကြာခုပီးလတ်ဟု (မေတ္တာ)
    frequently
    ကြိယာဝိသေသန

    တတွတ်တွတ်၄

    [ttwaʔtwaʔ၄]
    မငြိမ်မသက် ဖြစ်ယောင် လှုံဆော် ပီးရေ။ တိုက်တွန်း ခိုင်းစီရေ။ စိဆော်သည်
    မငြိမ်မသက် ဖြစ်အောင် လှုံဆော် ပေးသည်။ တိုက်တွန်း စေခိုင်းသည်။ စေ့ဆော်သည်
    motivate
    ကြိယာ

    တထင့်ထင့်

    [ttʰɪ̀ɴ့tʰɪ̀ɴ့]
    (စိတ်) တုန်လှုပ်ရေ။ မငြိမ်မသက် ဖြစ်တေ။ ချောက်ချားရေ။ ၂၊ စိတ်ချောက်ချား လှုပ်ရှားသည်
    (စိတ်) တုန်လှုပ်သည်။ မငြိမ်မသက် ဖြစ်သည်။ ချောက်ချားသည်။ ၂၊ စိတ်ချောက်ချား လှုပ်ရှားသည်
    destabilize
    ကြိယာ

    တထစ်ကျ

    [ttʰɪʔt͡ɕ]
    မုချ။ ဧကန်။ ကျိန်းသီ။ ကိန်းသီ
    မုချ။ ဧကန်။ ကျိန်းသေ။ ကိန်းသေ
    certainly
    ကြိယာဝိသေသန

    တထိကရောက်

    [ttʰìkɹɔ́ɛʔ]
    အကျိုး သက်ရောက်ရေ။ ထိရောက်ရေ။ ထိမိရေ
    အကျိုး သက်ရောက်သည်။ ထိရောက်သည်။ ထိမိသည်
    affect
    ကြိယာ

    တထိတရောက်

    [ttʰìtɹɔ́ɛʔ]
    အကျိုး သက်ရောက်ရေ။ ထိရောက်ရေ။ ထိမိရေ
    အကျိုး သက်ရောက်သည်။ ထိရောက်သည်။ ထိမိသည်
    affect
    ကြိယာ