Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 81–100 of 2,498 words

    တ

    တက်တက်ဆာ

    [tɛʔtɛʔsʰà]
    မညှာ မတာသော သဘောနန့်။ သနား ကြင်နာခြင်း မဟိဘဲ။ ရက်ရက်စက်စက်။ နားကနားဋောင်းကို တက်တက် ချွတ်ယူလား ခရေ။ လက်က လက်ကောက်ကို တက်တက် ဆာဃျတ် ယူလားခရေ
    မညှာ မတာသော သဘောဖြင့်။ သနား ကြင်နာခြင်း ကင်းမဲ့စွာ။ ရက်ရက်စက်စက်။ နားကနားဋောင်းကို တက်တက် ချွတ်ယူလား ခရေ။ လက်က လက်ကောက်ကို တက်တက် ဆာဃျတ် ယူလားခရေ
    without remorse
    နာမဝိသေသန

    တက်တက်ပြန်

    [tɛʔtɛʔpɹàɴ]
    နောက်ထပ်အနိန်နန့်။ အလှယ် အဖယ်အားဖြင့်။ ပြန်လှန်သောအနိန်နန့်
    နောက်ထပ် အားဖြင့်။ အလှယ် အဖယ်အားဖြင့်။ ပြန်လှန်သော အားဖြင့်
    impugn
    ကြိယာဝိသေသန

    တက်တက်ပြန်၂

    [tɛʔtɛʔpɹàɴ၂]
    တခုတရီ ပြုလုပ်ဖို့ အတွက် ခိုင်းစီစွာကို လက်မခံ နှိုင်ကြောင်း မလိုက်နာ နှိုင်ကြောင်း (ပြန်လှန်) ပြောဆိုရေ
    တစ်စုံတစ်ခု ပြုလုပ်ရန် အတွက် ခိုင်းစေသည်ကို လက်မခံ နိုင်ကြောင်း မလိုက်နာ နိုင်ကြောင်း (ပြန်လှန်) ပြောဆိုသည်
    impugn
    ကြိယာ

    တက်တက်ပြုန်း

    [tɛʔtɛʔpɹóʊɴ]
    တခုလောက် မကျန် အားနုန်း တက်တက်ပြောင်သည် အဖြစ်သို့ ရောက်ရေ။ ကုန်ပြတ်ရေ။ အကျိုးမဲ့ ယိုယွင်း ပျောက်ပျက်ရေ။ လုံးဝ ဆုံးယှုံး ပျက်စီးရေ။ မျိုးရိုးမတ်မွန်၊ သီလွန်သက်ဆုံး၊ တက်တက်ပြုန်းကေ၊ ညှိုးသုဉ်းမြို့စွာ (တိုက်)
    တစ်ခုမျှ မကျန် အကုန်လုံး ကုန်စင်သည် အဖြစ်သို့ ရောက်သည်။ ကုန်ပြတ်သည်။ အကျိုးမဲ့ ယိုယွင်း ပျောက်ပျက်သည်။ လုံးဝ ဆုံးရှုံး ပျက်စီးသည်။ မျိုးရိုးမတ်မွန်၊ သေလွန်သက်ဆုံး၊ တက်တက်ပြုန်းကေ၊ ညှိုးသုဉ်းမြို့စွာ (တိုက်)
    be destroyed
    ကြိယာ

    တက်တက်ပြောင်

    [tɛʔtɛʔpɹàʊɴ]
    အကပ်အသပ် မဟိအောင် အားနုန်း ပြောင်စင်ရေ။ မွဲလို့ တက်တက်ပြောင်၊ မီးလောင်လို့ တက်တက်ပြောင်
    အကြွင်းအကျန် မရှိအောင် အကုန်လုံး ပြောင်စင်သည်။ မွဲလို့ တက်တက်ပြောင်၊ မီးလောင်လို့ တက်တက်ပြောင်
    be cleaned out
    ကြိယာ

    တက်တက်ရက်ရက်

    [tɛʔtɛʔɹɛʔɹɛʔ]
    အလွန်တရာ။ အထူး ပိုပြီးကေ လွန်ကဲစွာ။ သူ တပါး၏ အလို ဆန္ဒနန့် ဆန့်ကျင်ဗျာယ် နိုင်ထက် စီးနင်း။ အင်အား အဟိန်အဟုန်ကို များစွာ အသုံးပြုဗျာယ်
    အလွန့်အလွန်။ အထူး ပိုမို လွန်ကဲစွာ။ သူ တစ်ပါး၏ အလို ဆန္ဒနှင့် ဆန့်ကျင်လျက် နိုင်ထက် စီးနင်း။ အင်အား အရှိန်အဟုန်ကို များစွာ အသုံးပြုလျက်
    exceed
    ကြိယာဝိသေသန

    တက်တက်ရက်ရက်၂

    [tɛʔtɛʔɹɛʔɹɛʔ၂]
    သနား ကြင်နာခြင်း ကင်းမဲ့ရေ။ ရက်စက်ရေ။ သားရေချီးကို၊ မိခင်လက်မှ၊ တက်တက်ရက်ရက်၊ လုဗျာယ်ယူထွေ (ပန်း)
    သနား ကြင်နာခြင်း ကင်းမဲ့သည်။ ရက်စက်သည်။ သားရေမစင်ကို၊ မိခင်လက်မှ၊ တက်တက်ရက်ရက်၊ လုလျက်ယူထွေ (ပန်း)
    without remorse
    ကြိယာ

    တက်နာ

    [tɛʔnà]
    ကိုယ်ခန္ဓာရို့ ကောက်ကွိ ခွေလိပ်လာရေ အနာ
    ကိုယ်ခန္ဓာတို့ ကောက်ကွေ့ ခွေလိပ်လာသော အနာ
    sore
    နာမ်

    တက်နီ

    [tɛʔní]
    မိုးထပိုင်း တက်ခါစ နေ။ မွန်း မတည့်မီ ဖြစ်ရေ နေ။ သကြဇ်တထောင်ပြည့်၊ ဝါဆိုလဆုတ် ခုနစ်ရက် စနီနိ တက်နီ တပဟိုရ် ကျော်မာ လောင်းကြက်စား (ငကုသလအမတ်ကြီး) မင်းပြုတော်မူ၏။ (တောင်)
    နံနက်ပိုင်း တက်ခါစ နေ။ မွန်း မတည့်မီ ဖြစ်သော နေ။ သကြဇ်တထောင်ပြည့်၊ ဝါဆိုလဆုတ် ခုနစ်ရက် စနေနေ့ တက်နီ တပဟိုရ် ကျော်တွင် လောင်းကြက်စား (ငကုသလအမတ်ကြီး) မင်းပြုတော်မူ၏။ (တောင်)
    forenoon
    နာမ်

    တက်ပဲ့

    [tɛʔpé]
    လောင်းပဲ့ ကိုင်ရရေ ရှည်သော အရိုးဟိရေ တက်။ အရိုးတပ် သစ်သားပျိုင်။ ပင်တိုးချီချီ၊ တက်ပဲ့ယှာရှာ၊ သစ်ကိုင်းပေါ်၊ ဘူလညိုညို (တေး)
    လှေပဲ့ ကိုင်ရသော ရှည်သော အရိုးရှိသော တက်။ အရိုးတပ် သစ်သားပျဉ်။ ပင်တွန်းချီချီ၊ တက်ပဲ့ရှာရှာ၊ သစ်ကိုင်းပေါ်၊ ဘူလညိုညို (တေး)
    oar-paddle
    နာမ်

    တက်ပဲ့ကိုင်

    [tɛʔpékàɪɴ]
    လောင်း၊ သင်္ဘော အစဟိစွာ လိုရာ ရောက်ယောင် ထိန်းကျောင်း ပေးသူ။ လောင်းကို ပဲ့ကိုင်သော သူ။ ဦးစီး ဦးရွက် စီမံ ပေးသူ
    လှေ၊ သင်္ဘော စသည် လိုရာ ရောက်အောင် ထိန်းကျောင်း ပေးသူ။ လှေကို ပဲ့ကိုင်သော သူ။ ဦးစီး ဦးရွက် စီမံ ပေးသူ
    coxswain
    နာမ်

    တက်ပဲ့ကိုင်၂

    [tɛʔpékàɪɴ၂]
    (လောင်း၊ သင်္ဘော စစွာကို) လိုရာ ရောက်ယောင် ထိန်းကျောင်း ပီးရေ
    (လှေ၊ သင်္ဘော စသည်ကို) လိုရာ ရောက်အောင် ထိန်းကျောင်း ပေးသည်
    coxswain
    ကြိယာ

    တက်ပြင်းစီ

    [tɛʔpɹɪ́ɴsí]
    သွက်လက် အယင့်ယင်။ တဟုန်တည်း။ ရုတ်ကနဲ။ သုတ်ကနဲ။ (လောင်းာ်ခတ်ဗျာယ်)။ လားလီလားလီ၊ လူလေးယောက်ကို၊ တက်ပြင်းစီ (တေး)
    သွက်လက် လျင်မြန်စွာ။ တစ်ဟုန်တည်း။ ရုတ်ကနဲ။ သုတ်ကနဲ။ (လှော်ခတ်လျက်)။ လားလီလားလီ၊ လူလေးယောက်ကို၊ တက်ပြင်းစီ (တေး)
    quickly
    ကြိယာဝိသေသန

    တက်ပြုတ်

    [tɛʔpɹoʊʔ]
    စီးပွားရီး လုံး၀ ပျက်စီး ဆုံးယှုံးသောအနိန်နန့်
    စီးပွားရေး လုံး၀ ပျက်စီး ဆုံးရှုံးသော အားဖြင့်
    damage
    ကြိယာဝိသေသန

    တက်ပြုတ်၂

    [tɛʔpɹoʊʔ၂]
    တာဝန်မှ ဖြုတ်ပယ်ခြင်း ခံရရေ။ ရာထူးမှ ဖြုတ်ခံရရေ
    တာဝန်မှ ဖြုတ်ပယ်ခြင်း ခံရသည်။ ရာထူးမှ ဖြုတ်ခံရသည်
    dismiss from employment
    ကြိယာ

    တက်ပြွန်းစီး

    [tɛʔpWɹáɴsï]
    သွက်လက် အယင့်ယင်။ တဟုန်တည်း။ ရုတ်ကနဲ။ သုတ်ကနဲ။ (လောင်းာ်ခတ်ဗျာယ်)။ လားလီလားလီ၊ လူလေးယောက်ကို၊ တက်ပြင်းစီ (တေး)
    သွက်လက် လျင်မြန်စွာ။ တစ်ဟုန်တည်း။ ရုတ်ကနဲ။ သုတ်ကနဲ။ (လှော်ခတ်လျက်)။ လားလီလားလီ၊ လူလေးယောက်ကို၊ တက်ပြင်းစီ (တေး)
    quickly
    ကြိယာဝိသေသန

    တက်ဖျားသက်ဖျား

    [tɛʔpʰráθɛʔpʰrá]
    ကိုယ် ပူတလှည့် ကျတလှည့် ဖြစ်ရေ အဖျား ရောဂါ တမျိုး
    ကိုယ် ပူတစ်လှည့် ကျတစ်လှည့် ဖြစ်သော အဖျား ရောဂါ တစ်မျိုး
    intermittent fever
    နာမ်

    တက်ဖြားကျဖြား

    [tɛʔpʰɹát͡ɕpʰɹá]
    တက်လိုက် ကျလိုက် ဖြစ်ရေ ဖြားရီ
    တက်လိုက် ကျလိုက် ဖြစ်သော ဒီရေ
    tide
    နာမ်

    တက်မ

    [tɛʔm]
    လောင်းပဲ့ ကိုင်ရရေ ရှည်သော အရိုးဟိရေ တက်။ အရိုးတပ် သစ်သားပျိုင်။ ပင်တိုးချီချီ၊ တက်ပဲ့ယှာရှာ၊ သစ်ကိုင်းပေါ်၊ ဘူလညိုညို (တေး)
    လှေပဲ့ ကိုင်ရသော ရှည်သော အရိုးရှိသော တက်။ အရိုးတပ် သစ်သားပျဉ်။ ပင်တွန်းချီချီ၊ တက်ပဲ့ရှာရှာ၊ သစ်ကိုင်းပေါ်၊ ဘူလညိုညို (တေး)
    oar
    နာမ်

    တက်မကိုင်

    [tɛʔmkàɪɴ]
    လောင်းကို ပဲ့ကိုင်သော သူ။ ကျောက်လွတ်ရာက၊ ရှောင်ကာသွားဘိ၊ တက်မကိုင်မာ၊ ပိုင်ပိုင်သွားရင်၊ အများသိလို့ (သာချမ်း)။ ကုလားဦးစီး၊ ကိုယ်ကားပဲ့တည်း၊ တက်မကိုင်ပနာ၊ ဝမ်းနည်းခြင်းကို၊ ဧပိုင်ဆို၏ (ထွန်းတိ)
    လှေကို ပဲ့ကိုင်သော သူ။ ကျောက်လွတ်ရာက၊ ရှောင်ကာသွားဘိ၊ တက်မကိုင်မှာ၊ ပိုင်ပိုင်လားကေ၊ အများသိလို့ (သာချမ်း)။ ကုလားဦးစီး၊ ကိုယ်ကားပဲ့တည်း၊ တက်မကိုင်၍၊ ဝမ်းနည်းခြင်းကို၊ ဤသို့ဆို၏ (ထွန်းတိ)
    helmsman
    နာမ်