Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,061–1,080 of 2,498 words

    တ

    တနှုန်း

    [tn̥óʊɴ]
    တတူအညီ။ ပိုင်။ ပိုင်။ တမျှ။ ကုန်ပုတ်တနှုန်း၊ ရို့တိမာ၊ သီမဆုံးကေ၊ ပြည်လုံးပုပ်မည် (ကော်)
    အတူအညီ။ ကဲ့သို့။ သဖွယ်။ တမျှ။ ကုန်ပုတ်တနှုန်း၊ တို့တတွေမှာ၊ သီမဆုံးကေ၊ ပြည်လုံးပုပ်မည် (ကော်)
    equal
    ပစ္စည်း

    တနှုန်း၂

    [tn̥óʊɴ၂]
    နမူနာ ပြုပနာ နှိုင်းနိူင်း ပြဆိုချက်
    ဥပမာ ပြု၍ နှိုင်းယှဉ် ပြဆိုချက်
    for instance
    နာမ်

    တံပက်

    [tံpɛʔ]
    (နွားစားသရက်) အသီးမာ အစိနန့် အသား ကြားဟိ အစိအုပ် အခွံ
    (သရက်သီး) အသီးတွင် အစေ့နှင့် အသား ကြားရှိ အစေ့အုပ် အခွံ
    aril
    နာမ်

    တံပက်၂

    [tံpɛʔ၂]
    လည်မှ ခါးအထိ ခန္ဓာကိုယ်ကို ရစ်ပတ် ခြုံရုံနှိုင်ရေ အဝတ်။ ခြုံရုံစရာ။ဗူးပွင့်ရံ မြတံပက်ကို၊ ရွှတ်ပါဘိလေ (မိုး)။ မုတ်ပုတီးဒါလီ၊ ရွှီအကျက၊ ထပိန်တံပက် (ပဋာ)။ တံပက်ခြုံ-လုံပါယင့်၊ ကျောက်တန်းစီ-ညီပါယင့် (ပန်းဝှက်)
    လည်မှ ခါးအထိ ခန္ဓာကိုယ်ကို ရစ်ပတ် ခြုံရုံနိုင်သော အဝတ်။ ခြုံရုံစရာ။ဗူးပွင့်ရံ မြတံပက်ကို၊ ရွှတ်ပါဘိလေ (မိုး)။ မုတ်ပုတီးဒါလီ၊ ရွှေအကျက၊ ထပိန်တံပက် (ပဋာ)။ တံပက်ခြုံ-လုံပါယင့်၊ ကျောက်တန်းစီ-ညီပါယင့် (ပန်းဝှက်)
    cloak
    နာမ်

    တပင်တည်း

    [tpɪ̀ɴtɛ́]
    အမြဲတစေ။ မပြတ်မလပ်။ မောင်ဖြူတပင်တည်း စျီးကိုလားနီစွာရာ
    အမြဲတစေ။ မပြတ်မလပ်။ မောင်ဖြူတပင်တည်း စျီးကိုလားနီစွာရာ
    permanently
    ကြိယာဝိသေသန

    တပင်တပန်း

    [tpɪ̀ɴtpáɴ]
    ၁၊ အလွန် ပင်ပန်း ညှိုးငယ်သော။ ၂၊ အလွန် နွမ်းရိ ညှိုးရော်သော
    ၁၊ အလွန် ပင်ပန်း ညှိုးငယ်သော။ ၂၊ အလွန် နွမ်းရိ ညှိုးရော်သော
    fatigue
    နာမဝိသေသန

    တပည့်

    [tpɛ့̀]
    အဆုံး အမကို လိုက်နာသူ။ ဆရာ့ပါးက အတတ် ပညာကို သင်ယူသူ
    အဆုံး အမကို နာခံသူ။ ဆရာ့ထံမှ အတတ် ပညာကို သင်ယူသူ
    learner
    နာမ်

    တပည့်တပန်း

    [tpɛ့̀tpáɴ]
    ၁၊ တပည့်။ အကြီးအကဲ အောက်မာ အမှု ဆောင်ရွက် ရသူ။ ၂၊ နောက်က တတူတကွ လိုက်ပါလာ သူ။ ၃၊ နောက်ပါ ရဟန်း သံဃာ
    ၁၊ တပည့်။ အကြီးအကဲ အောက်တွင် အမှု ဆောင်ရွက် ရသူ။ ၂၊ နောက်က အတူတကွ လိုက်ပါလာ သူ။ ၃၊ နောက်ပါ ရဟန်း သံဃာ
    pupil
    နာမ်

    တပည့်တော်

    [tpɛ့̀tɔ̀]
    ဗုဒ္ဓ ဘာသာရို့ ဓလိ့ ထုံးစိုင်အရ ရဟန်း အချင်းချင်း ဖြစ်စီ၊ သူတော်မ အချင်းချင်း ဖြစ်စီ၊ လူက ရဟန်းအား ဖြစ်စီ ပြောဆို ရေအခါ ယိုင်ကျေး ဖွယ်ရာဖြင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ညွန်ပြရေ စကား
    ဗုဒ္ဓ ဘာသာတို့ ဓလေ့ ထုံးစံအရ ရဟန်း အချင်းချင်း ဖြစ်စေ၊ သီလရှင် အချင်းချင်း ဖြစ်စေ၊ လူက ရဟန်းအား ဖြစ်စေ ပြောဆို သောအခါ ယဉ်ကျေး ဖွယ်ရာဖြင့် မိမိကိုယ်ကို ညွန်ပြသော စကား
    I
    နာမ်စား

    တပည့်တော်မ

    [tpɛ့̀tɔ̀m]
    သူတော်မ အချင်းချင်း ဖြစ်စီ၊ သူတော်မက ရဟန်းကို ဖြစ်စီ၊ အမျိုးသမီးက သူတော်မကို ဖြစ်စီ၊ ရဟန်းကို ဖြစ်စီ ပြောဆိုရေအခါ ယိုင်ကျေး ဖွယ်ရာဖြင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ညွန်ပြရေ စကား
    သီလရှင် အချင်းချင်း ဖြစ်စေ၊ သီလရှင်က ရဟန်းကို ဖြစ်စေ၊ အမျိုးသမီးက သီလရှင်ကို ဖြစ်စေ၊ ရဟန်းကို ဖြစ်စေ ပြောဆိုသောအခါ ယဉ်ကျေး ဖွယ်ရာဖြင့် မိမိကိုယ်ကို ညွန်ပြသော စကား
    I
    နာမ်စား

    တပည့်မ

    [tpɛ့̀m]
    ဆရာထံ၌ ပညာ သင်ယူစဉ် အဆုံးအမကို လိုက်နာ ခံယူသော အမျိုးသမီး
    ဆရာထံ၌ ပညာ သင်ယူစဉ် အဆုံးအမကို လိုက်နာ ခံယူသော အမျိုးသမီး
    pupil
    နာမ်

    တပည့်မွီး

    [tpɛ့̀mwï]
    ထိုးခုတ် သတ်ပုတ်ရန်နှင့် ခိုင်းစီ သမျှကို လုပ်ဖို့အတွက် အတွက် လူဆိုး မွီးစပ် ထားရေ
    ထိုးခုတ် သတ်ပုတ်ရန်နှင့် ခိုင်းစေ သမျှကို လုပ်ဖို့ရန် အတွက် လူဆိုး မွေးစား ထားသည်
    adoptive
    ကြိယာ

    တပည့်လက်သား

    [tpɛ့̀lɛʔθá]
    ၁၊ နောက်က တတူ လိုက်ပါလာ သူ။ ၂၊ တပည့်။ ၃၊ နောက်ပါ ရဟန်းသံဃာ
    ၁၊ နောက်က အတူ လိုက်ပါလာ သူ။ ၂၊ တပည့်။ ၃၊ နောက်ပါ ရဟန်းသံဃာ
    pupil
    နာမ်

    တပည့်ဝတ်

    [tpɛ့̀waʔ]
    ဆရာရို့ အထံ၌ တပည့်ရို့ကို လိုက်နာ ကျင့်ဆောင် ပြုလုပ်ရဖို့့ အမှုကိစ္စ
    ဆရာတို့ အထံ၌ တပည့်တို့ကို လိုက်နာ ကျင့်ဆောင် ပြုလုပ်ရမည့် အမှုကိစ္စ
    duty
    နာမ်

    တပည့်သားမြီး

    [tpɛ့̀θámɹï]
    ၁၊ တပည့်။ အကြီးအကဲ အောက်မာ အမှု ဆောင်ရွက်ရ သူ။ ၂၊ နောက်က တတူတကွ လိုက်ပါလာ သူ။ ၃၊ နောက်ပါ ရဟန်းသံဃာ
    ၁၊ တပည့်။ အကြီးအကဲ အောက်တွင် အမှု ဆောင်ရွက်ရ သူ။ ၂၊ နောက်က အတူတကွ လိုက်ပါလာ သူ။ ၃၊ နောက်ပါ ရဟန်းသံဃာ
    pupil
    နာမ်

    တပတ်တရစ်

    [tpaʔtɹɪʔ]
    တစုံ တရာ၏ နံဖီးအပါးမာ ဝေ့ဝိုက် လှည့်ပတ်၍ ဖြစ်စီ။ လူးလာ တုံ့ခေါက်၍ ဖြစ်စီ လားလာရေ။ ရစ်သီသည်
    တစ်စုံ တစ်ရာ၏ အနီးအပါးတွင် ဝေ့ဝိုက် လှည့်ပတ်၍ ဖြစ်စေ။ လူးလာ တုံ့ခေါက်၍ ဖြစ်စေ သွားလာသည်။ ရစ်သီသည်
    loiter
    ကြိယာ

    တပတ်ထိုး

    [tpaʔtʰó]
    ၁၊ ဆံထုံး ထုံးနည်း တမျိုး။ ၂၊ ကြိုးချိုင်နည်း တမျိုး။ ၃၊ နည်း တမျိုးမျိုးဖြင့် လှည့်စားသည်
    ၁၊ ဆံထုံး ထုံးနည်း တစ်မျိုး။ ၂၊ ကြိုးချည်နည်း တစ်မျိုး။ ၃၊ နည်း တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် လှည့်စားသည်
    deceive
    နာမ်

    တပတ်နွမ်း

    [tpaʔnʊ̀ɴ]
    တခေါက် တခါ သုံးစွဲဖူးသော အရာဝတ္တု
    တစ်ကြိမ် တစ်ခါ သုံးစွဲဖူးသော အရာဝတ္တု
    second hand
    နာမ်

    တပတ်ရစ်

    [tpaʔɹɪʔ]
    တမျိုးမျိုးဖြင့် လူတိအား (မဟုတ်မမှန်) ယုံကြည်အောင် သွီးဆောင် ဝါရေ။ အထင်အမြင် မှောက်မားအောင် ပရိယာယ် မာယာ ပြုသည်
    တစ်မျိုးမျိုးဖြင့် သူတစ်ပါးအား (မဟုတ်မမှန်) ယုံကြည်အောင် သွေးဆောင် လိမ်လည်သည်။ အထင်အမြင် မှောက်မှားအောင် ပရိယာယ် မာယာ ပြုသည်
    invegle
    ကြိယာ

    တပတ်လည်

    [tpaʔlɛ̀]
    ပထမမူ မဟုတ်ဘဲနန့် နောက်တမျိုး အသစ် ပြုလုပ်ရေ
    ပထမမူ မဟုတ်တော့ပဲ နောက်တမျိုး အသစ် ပြုလုပ်သည်
    renewal
    နာမ်