Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 101–120 of 2,498 words

    တ

    တက်မလက်ကိုင်

    [tɛʔmlɛʔkàɪɴ]
    တက်မမာ တပ်ထားရေ လက်ကိုင် တံ
    တက်မတွင် တပ်ထားသော လက်ကိုင် တံ
    helm
    နာမ်

    တက်ယင်လိုက်

    [tɛʔjɪ̀ɴlaɪʔ]
    လောင်းကို အပြင်း လောင်းာ်ခတ်ရေ။ (ဥပစာ) အယင် ထက်ထက် လုပ်ကိုင်သည်
    လှေကို အမြန် လှော်ခတ်သည်။ (ဥပစာ) မြန်မြန် ထက်ထက် လုပ်ကိုင်သည်
    boating
    ကြိယာ

    တက်လမ်း

    [tɛʔláɴ]
    စည်ပင် ထွန်းကားရန် ဖြစ်ရေ အကြောင်း
    စည်ပင် ထွန်းကားရန် ဖြစ်သော အကြောင်း
    opportunity to advancement
    နာမ်

    တက်လူ

    [tɛʔlù]
    လူရီး လူရာ ရောက်ခါစ လူငယ် လူရွယ်
    လူရေး လူရာ ရောက်ခါစ လူငယ် လူရွယ်
    rising generation
    နာမ်

    တက်လှမ်း

    [tɛʔɬáɴ]
    အထက်တန်း တနီရာ ရာသို့ ရောက်ယောင် ကြိုးစားသည်
    အထက်တန်း တစ်နေရာ ရာသို့ ရောက်အောင် ကြိုးစားသည်
    way to advancement
    ကြိယာ

    တက်လှော်တက်ဟန်

    [tɛʔɬɔ̀tɛʔhàɴ]
    တက်လောင်းာ်ရေအခါ သုံးသော လောင်းာ်ပုံ လောင်းာ်နည်း
    တက်လှော်သည့်အခါ သုံးသော လှော်ပုံ လှော်နည်း
    ways of boating
    နာမ်

    တက်သစ်စ

    [tɛʔθɪʔs]
    အသစ် ဖြစ်ပေါ်စ ဖြစ်ရေ။ ထွက်ပေါ်စ ဖြစ်ရေ။ ပေါ်ထွန်းခါစ ဖြစ်ရေ
    အသစ် ဖြစ်ပေါ်စ ဖြစ်သော။ ထွက်ပေါ်စ ဖြစ်သော။ ပေါ်ထွန်းခါစ ဖြစ်သော
    newly emergent or developing
    နာမဝိသေသန

    တက်သီးခေါက်

    [tɛʔθïkʰaʊʔ]
    ပဇိပဆာများ အတွက်နန့် လျှာထိပ်ကို အာခေါင်မာ ကပ်ထိပနာ တက် (တောက်) ဆိုရေ အသံကို ထွက်အောင် လုပ်ရေ။ မင်းကျော်ထွေးလည်း၊ အရီးကြီးစွာ၊ ခဲခက်ရာကို၊ ဗိုလ်ပါရဲမက်၊ စည်းကြပ်ဗျာယ်လျှင်၊ တက်သီးခေါက်ထွေ၊ လားကျင်လီရေ (ရခိုင်ကာ)
    အလိုမကျ သောကြောင့် လျှာထိပ်ကို အာခေါင်တွင် ကပ်ထိ၍ တက် (တောက်) ဟူသော အသံကို ထွက်အောင် လုပ်သည်။ မင်းကျော်ထွေးလည်း၊ အရေးကြီးစွာ၊ ခဲခက်ရာကို၊ ဗိုလ်ပါရဲမက်၊ စည်းကြပ်လျက်လျှင်၊ တက်သီးခေါက်ထွေ၊ သွားကျင်လေသည် (ရခိုင်ကာ)
    make a clicking sound with tongue
    ကြိယာ

    တကျက်

    [tt͡ɕɛʔ]
    ချက်ပြုတ်ပနာ ကျက်သည့် ထိတောင်။ (အချိန်ကာလ
    ချက်ပြုတ်၍ ကျက်သည့် တိုင်အောင်။ (အချိန်ကာလ
    parboil
    ကြိယာဝိသေသန

    တကျာကျာ

    [tt͡ɕàt͡ɕà]
    ၁၊ အသံ ရက်ပြတ် မြည်ဗျာယ်။ ၂၊ နားပူ နားဆာ။ ဆူညံသော အသံဖြင့်။ ရင်သွီးနှစ်ဖြာ၊ တကျာကျာနှင့်၊ ဖြေဖျော်ထိန်းလည်း၊ မငြိမ်းနှိုင်လို့၊ တကျာကျာကေ၊ ခါခါငိုလို့ (ကော်)
    ၁၊ အသံ အဆက်မပြတ် မြည်လျက်။ ၂၊ နားပူ နားဆာ။ ဆူညံသော အသံဖြင့်။ ရင်သွီးနှစ်ဖြာ၊ တကျာကျာနှင့်၊ ဖြေဖျော်ထိန်းလည်း၊ မငြိမ်းနိုင်လို့၊ တကျာကျာကေ၊ ခါခါငိုလို့ (ကော်)
    badger
    ကြိယာဝိသေသန

    တကျာကျာ၂

    [tt͡ɕàt͡ɕà၂]
    အသံ အဆက် မပြတ် မြည်သော။ ဆူညံသော (ငိုသံ)။ တကျာကျာနှင့်၊ ငိုကာတမ်းယမ်း၊ ရသေ့ကျော်ကို၊ ရှာကာဖက်ကေ၊ လက်နန့်စမ်းလို့ (ရာမ)
    အသံ အဆက် မပြတ် မြည်သော။ ဆူညံသော (ငိုသံ)။ တကျာကျာနှင့်၊ ငိုကာတမ်းယမ်း၊ ရသေ့ကျော်ကို၊ ရှာကာဖက်ကေ၊ လက်နှင့်စမ်းလို့ (ရာမ)
    noise
    နာမဝိသေသန

    တကျာကျာတအာအာ

    [tt͡ɕàt͡ɕàtʔʔ]
    ၁၊ အသံ အဆက် မပြတ် မြည်ဗျာယ်။ ၂၊ နားပူနားဆာ။ ဆူညံသော အသံဖြင့်။ ရင်သွီးနှစ်ဖြာ၊ တကျာကျာနှင့်၊ ဖြေဖျော်ထိန်းလည်း၊ မငြိမ်းနှိုင်လို့၊ တကျာကျာကေ၊ ခါခါငိုလို့ (ကော်)။ တကျာကျာလေ၊ အာအာလည်းငို၊ သားမင်းပျိုမာ၊ ဆိုငိုမြည်တမ်း (ပန်း)
    ၁၊ အသံ အဆက် မပြတ် မြည်လျက်။ ၂၊ နားပူနားဆာ။ ဆူညံသော အသံဖြင့်။ ရင်သွီးနှစ်ဖြာ၊ တကျာကျာနှင့်၊ ဖြေဖျော်ထိန်းလည်း၊ မငြိမ်းနိုင်လို့၊ တကျာကျာကေ၊ ခါခါငိုလို့ (ကော်)။ တကျာကျာလေ၊ အာအာလည်းငို၊ သားမင်းပျိုမှာ၊ ဆိုငိုမြည်တမ်း (ပန်း)
    badger - noise
    ကြိယာဝိသေသန

    တကျိ

    [tt͡ɕì]
    လူဆယ်ယောက် အရွီအတွက်
    လူဆယ်ယောက် အရေအတွက်
    quantity
    နာမ်

    တကျိတ်

    [tt͡ɕeɪʔ]
    ချက်၌ ဆုံသော အကြောစည်း၊ အကြောစိုင်၊ အကြောစု။ တကျည်း
    ချက်၌ ဆုံသော အကြောစည်း၊ အကြောစိုင်၊ အကြောစု။ တကျည်း
    urinary stones
    နာမ်

    တကျိတ်ကြော

    [tt͡ɕeɪʔt͡ɕɔ́]
    ချက်၌ ဆုံသော အကြောစည်း၊ အကြောစိုင်၊ အကြောစု။ တကျည်း
    ချက်၌ ဆုံသော အကြောစည်း၊ အကြောစိုင်၊ အကြောစု။ တကျည်း
    urinary stones
    နာမ်

    တကျိတ်ကြော၂

    [tt͡ɕeɪʔt͡ɕɔ́၂]
    ယောက်ျား၊ မမာ့ရို့၏ အင်္ဂါဇာတ်ကို အားပီးသော အကြောစု
    ယောက်ျား၊ မိန်းမတို့၏ အင်္ဂါဇာတ်ကို အားပေးသော အကြောစု
    none
    နာမ်

    တကျိတ်တည်း

    [tt͡ɕeɪʔtɛ́]
    စိတ်ချင်း သဖောချင်း တူညီရေ
    စိတ်ချင်း သဘောချင်း တူညီသည်
    concur
    ကြိယာ

    တကျိတ်တည်း၂

    [tt͡ɕeɪʔtɛ́၂]
    စိတ်ချင်း သဖောချင်း တူညီချက်
    စိတ်ချင်း သဘောချင်း တူညီချက်
    concur
    နာမ်

    တကျီ

    [tt͡ɕí]
    ပြီးဆုံးရေ့ ထိတောင်။ (ပွဲတကျီ၊ အလုပ်တကျီ စရေ။
    ပြီးဆုံးသည့် တိုင်အောင်။ (ပွဲတကျီ၊ အလုပ်တကျီ စသည်။
    finish
    ကြိယာဝိသေသန

    တကျောချင်း

    [tt͡ɕɔ́ɕɪ́ɴ]
    လူတိထက် ကျော်လွန် ပိုသာနိန်ရေ
    သူတစ်ပါးထက် ကျော်လွန် ပိုကဲသည်
    outmatch
    ကြိယာ