Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,461–1,480 of 2,498 words

    တ

    တရုန်းရုန်း

    [tɹóʊɴɹóʊɴ]
    ၁၊ ဆူဆူညံညံ လားလာ လှုပ်ယှားဗျာယ်။ က ပြန်ကုန်ထ၊ နန်းလုံးခြုံကေ၊ ရုန်းရုန်းတီးများ၊ ပြီးနီကတ်လို့(နရဒ)။ ၂၊ (အသံ) ဆူညံအောင် ရိုက်ခတ် တီးဗျာယ်။ စည်သံ ရိုက်ကျိုး တရုန်းရုန်းလျှင် (ရခိုင်ကာ)
    ၁၊ ဆူဆူညံညံ သွားလာ လှုပ်ရှားလျက်။ က ပြန်ကုန်ထ၊ နန်းလုံးခြုံကေ၊ ရုန်းရုန်းတီးများ၊ ပြီးနီကြလို့(နရဒ)။ ၂၊ (အသံ) ဆူညံအောင် ရိုက်ခတ် တီးလျက်။ စည်သံ ရိုက်ကျိုး တရုန်းရုန်းလျှင် (ရခိုင်ကာ)
    blatancy
    ကြိယာဝိသေသန

    တရုရု

    [tɹoʊɹoʊ]
    အဆက် မပြတ် ပြောသံ၊ အော်သံ အစဟိစွာ
    အဆက် မပြတ် ပြောသံ၊ မြည်သံ စသည်
    buzz
    နာမ်

    တရုံရုံ

    [tɹòʊɴɹòʊɴ]
    မသေးမကွဲ အဝီးက ကြားရရေ အသံမျိုး။ လီယာဉ်ပျံ တရုံရုံ အော်သံ ကြားရရေ
    မသေးမကွဲ အဝေးက ကြားရသော အသံမျိုး။ လေယာဉ်ပျံ တရုံရုံ မြည်သံ ကြားရရေ
    vaguely
    နာမ်

    တရုရု၂

    [tɹoʊɹoʊ၂]
    စိတ် နှလုံး ကြီကွဲ ဝမ်းနည်းခြင်း ပြင်းစွာ ခံစားရပြီးကေ နှုတ်က ရည်ရွတ် ဆိုမြည် တမ်းရေ။ ဆိပ်ခုံမမြင်၊ ပင်လယ်ပြင်၌၊ ဇာမာ ဇာသို့၊ ရောက်ရို့သနည်း၊ အသည်းကြေလု၊ တရုရုနှင့် (ထာနု)
    စိတ် နှလုံး ကြေကွဲ ဝမ်းနည်းခြင်း ပြင်းစွာ ခံစားရ၍ နှုတ်မှ ရည်ရွတ် ဆိုမြည် တမ်းသည်။ ဆိပ်ကမ်းမမြင်၊ ပင်လယ်ပြင်၌၊ ဘယ်တွင် ဘယ်သို့၊ ရောက်တို့သနည်း၊ အသည်းကြေလု၊ တရုရုနှင့် (ထာနု)
    regretted
    ကြိယာ

    တရုံရုံ၂

    [tɹòʊɴɹòʊɴ၂]
    (ယင်ကောင် အစဟိစွာရို့) အုံဖွဲ့ ပျံသန်း နားနီဗျာယ်
    (ယင်ကောင် စသည်တို့) အုံဖွဲ့ ပျံသန်း နားနေလျက်
    flycatcher
    ကြိယာဝိသေသန

    တရူးရူး

    [tɹùးɹùး]
    အဟိန်အဟုန် ပြင်းစွာ။ မပြတ်မလပ်။ ဆက်ကာ ဆက်ကာ (ရီစီးဆင်းရေ)
    အရှိန်အဟုန် ပြင်းစွာ။ မပြတ်မလပ်။ ဆက်ကာ ဆက်ကာ (ရေစီးဆင်းသည်)
    vehemently
    ကြိယာဝိသေသန

    တရေးရေး

    [tɹéɹé]
    အဖြစ် အပျက်ကို ပြန်ပနာ တွေးခေါ်ရေ။ အောင်းမေ့
    အဖြစ် အပျက်ကို ပြန်လည် တွေးတောသည်။ အောက်မေ့သည်
    memory lane
    ကြိယာ

    တရော

    [tɹɔ́]
    ထိုးတံဖြင့် ထိုးတီးရရေ ကြိုးတပ် တူရိယာ တမျိုး။ အုန်းသီးခွံထူ၊ ကြောင်ရီကိုကြက်၊ တရောတံဆို၊ ဟန်နန့်နှက်ကေ၊ ကျီးရုပ်ငှက်နှင့် (သိုက်)
    ထိုးတံဖြင့် ထိုးတီးရသော ကြိုးတပ် တူရိယာ တစ်မျိုး။ အုန်းသီးခွံထူ၊ ကြောင်ရီကိုကြက်၊ တရောတံဆို၊ ဟန်နန့်နှက်ကေ၊ ကျီးရုပ်ငှက်နှင့် (သိုက်)
    violin
    နာမ်

    တရောက်

    [tɹɔ́ɛʔ]
    ၁၊ တစုံ တခုသို့ လားပနာ ပြန်ရောက်ရေ့ ထိတောင်။ ငါ စျီးက တရောက် စောင့်နီ။ ၂၊ အပင်၊ အခက်၊ အလက်သို့ ရောက်ရေ အထိ။ တပင်သရက်၊ အခက်တရောက်၊ နဝင်္ဂလေ၊ ကိုးတန်ကောက်လို့ (မျိုးက်)
    ၁၊ တစ်စုံ တစ်ခုသို့ သွား၍ ပြန်ရောက်သည့် တိုင်အောင်။ ငါ စျီးက တရောက် စောင့်နီ။ ၂၊ အပင်၊ အခက်၊ အလက်သို့ ရောက်သည် အထိ။ တပင်သရက်၊ အခက်တရောက်၊ နဝင်္ဂလေ၊ ကိုးတန်ကောက်လို့ (မျောက်)
    until
    ကြိယာဝိသေသန

    တရောက်၂

    [tɹɔ́ɛʔ၂]
    တစုံ တခု လားလို ရာသို့ ချိုင်းကပ် မိရေ ထိတောင်။ ဆိုက်ရောက်ရေ့ ထိတောင်။ အပုပ်အနံ့၊ သူသေထုတ်လို့၊ ဖုတ်မြှပ်နှံသည်၊ သုသာန်တရောက်၊ မြို့လည်ချာက၊ ခြွေကာလှမ်းကေ၊ လမ်းတလျှောက်မာ (ပန်း)
    တစ်စုံ တစ်ခု သွားလို ရာသို့ ချဉ်းကပ် မိသည့် တိုင်အောင်။ ဆိုက်ရောက်သည့် တိုင်အောင်။ အပုပ်အနံ့၊ သူသေထုတ်လို့၊ ဖုတ်မြှပ်နှံသည်၊ သုသာန်တရောက်၊ မြို့လည်ချာက၊ ခြွေကာလှမ်းကေ၊ လမ်းတလျှောက်မှာ (ပန်း)
    arrive-approach
    ကြိယာဝိသေသန

    တရောက်ရောက်

    [tɹɔ́ɛʔɹɔ́ɛʔ]
    အဆက် မပြတ်။ ဆက်ကာ ဆက်ကာ (ပြောရေ၊ မြည်သည်၊ တွန်သည်)
    အဆက် မပြတ်။ ဆက်ကာ ဆက်ကာ (ပြောသည်၊ မြည်သည်၊ တွန်သည်)
    repeat
    ကြိယာဝိသေသန

    တရောက်ရောက်၂

    [tɹɔ́ɛʔɹɔ́ɛʔ၂]
    အဆက် မပြတ် ပြောသံ၊ အော်သံ၊ တွန်သံ အစဟိစွာ
    အဆက် မပြတ် ပြောသံ၊ မြည်သံ၊ တွန်သံ စသည်
    continuous
    နာမ်

    တရောင်းရောင်း

    [tɹáʊɴɹáʊɴ]
    အသံ များစွာ မြည်ရေ။ ကျွတ်ကျွတ်ဆူ
    အသံ များစွာ မြည်သည်။ ဆူညံသည်
    sound-clamorousness
    ကြိယာ

    တရောင်းရောင်း၂

    [tɹáʊɴɹáʊɴ၂]
    (ယင်ကောင် အစဟိစွာရို့) အုံ့ဖွဲ့ ပျံသန်း နားနီဗျာယ်။ ၂၊ ယင် တရောင်းရောင်း ပျံနီရေ
    (ယင်ကောင် စသည်တို့) အုံ့ဖွဲ့ ပျံသန်း နားနေလျက်။ ၂၊ ယင် တရောင်းရောင်း ပျံနီရေ
    flycatcher
    ကြိယာဝိသေသန

    တရော်

    [tɹɔ̀]
    အကိုင်းအခက် အုပ်ဆိုင်း၍ အသီးလုံး ငယ်တိကို ဗေါင်ဗင် ဖေါက်ရာမာ အသုံးပြုသည့် ပင်စောက်ပင် တမျိုး။ မြရာပင်
    အကိုင်းအခက် အုပ်ဆိုင်း၍ အသီးလုံး ငယ်များကို ဗေါင်ဗင် ဖေါက်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ပင်စောက်ပင် တစ်မျိုး။ မြရာပင်
    tree
    နာမ်

    တရော်ညို

    [tɹɔ̀ɲÒ]
    အခေါက်ကို ခေါင်းလျှော် ရာမာ အသုံးပြု ရရေ ခြုံနွယ်ပင်။ ကိုယ်ရို့ ဂဟဇာပွင့်ရာ အရပ်သို့ လားပြီးကေ တရော်ညို ကင်ပွန်းရို့နန့် အဂေါင်းဆီး မင်္ဂလာ ပြုကုန် ရာရေ (သင်္ကြန်စာ)
    အခေါက်ကို ခေါင်းလျှော် ရာတွင် အသုံးပြု ရသော ချုံနွယ်ပင်။ မိမိတို့ ဂဟဇာပွင့်ရာ အရပ်သို့ သွားပြီးလျှင် တရော်ညို ကင်ပွန်းတို့ဖြင့် ဦးခေါင်းဆေး မင်္ဂလာ ပြုကုန် ရာသည် (သင်္ကြန်စာ)
    grewia
    နာမ်

    တရဲရဲ

    [tɹɛɹɛ]
    (ဥပစာ) ရန်ငြိုး ထားမှု၊ စိတ်ဆာကျည်းမှု၊ စိတ်မကျီနပ်မှု၊ အခဲမကျီ မပြေပျောက်နိုင် ဖြစ်တေ။ စိတ် မကျီနပ် ဖြစ်တေအတွက် သတ်ဖို့ တရဲရဲ။ သူတိ ဝန် ဥစ္စာကို လိုချင် တက်မက်တေအတွက် ခိုးဖို့ တရဲရဲ။ လုဖို့ တရဲရဲ၊ စားဖို့ တရဲရဲ အစဟိစွာ
    (ဥပစာ) ရန်ငြိုး ထားမှု၊ စိတ်နာကျည်းမှု၊ စိတ်မကျေနပ်မှု၊ အခဲမကျေ မပြေပျောက်နိုင် ဖြစ်သည်။ စိတ် မကျေနပ် ဖြစ်တေအတွက် သတ်ဖို့ တရဲရဲ။ သူများ ပစ္စည်း ဥစ္စာကို လိုချင် တက်မက်တေအတွက် ခိုးဖို့ တရဲရဲ။ လုဖို့ တရဲရဲ၊ စားဖို့ တရဲရဲ စသည်
    implacable
    ကြိယာ

    တရွံ.ရွံ.

    [tɹwံ.ɹwံ.]
    ၁၊ မငြိမ်မသက် ကြွခြည် နိမ့်ခြည် လှုပ်ရှားရေ။ ၂၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို စကေ တွန့်ခါ လှုပ်ရှားသည်
    ၁၊ မငြိမ်မသက် ကြွချည် နိမ့်ချည် လှုပ်ရှားသည်။ ၂၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို အတန်ငယ် တွန့်ခါ လှုပ်ရှားသည်
    curled
    ကြိယာ

    တရွ့ရွ့

    [tɹw့ɹw့]
    အသာအယာ နင်းကြ၍ လှုပ်ရှား ပြုမူရေ။ ပေါ့ပါး သွက်လက်စွာ လှုပ်ရှားသည်
    အသာအယာ နင်းကြ၍ လှုပ်ရှား ပြုမူသည်။ ပေါ့ပါး သွက်လက်စွာ လှုပ်ရှားသည်
    tingling
    ကြိယာ

    တရွ့ရွ့၂

    [tɹw့ɹw့၂]
    ၁၊ လူးလွန့်ရေ။ မငြိမ်မသက် ဖြစ်တေ။ ဝမ်း၌ခိုနေ၊ သားသန္ဓေကို၊ ဖွားမည်ကာလ၊ တရွ့ရွ့ကေ၊ ကမ္မဇဝါယော၊ သားပုတ္စွာကို၊ လုပ်ဆောင်ငြားလို့ (ပဒုမ္မ)။ ၂၊ တဆတ်ဆတ် ဟိကို ရွိရေ။ အကြောင်းဆိုးစွ၊ တရွ့ရွ့နှင့်၊ ရက်မမျှလည်း၊ ငါရားငယ်ကို၊ မြီမာလွှဲသတ်၊ သွီးဖျင်ဖ
    ၁၊ လူးလွန့်သည်။ မငြိမ်မသက် ဖြစ်သည်။ ဝမ်း၌ခိုနေ၊ သားသန္ဓေကို၊ ဖွားမည်ကာလ၊ တရွ့ရွ့ကေ၊ ကမ္မဇဝါယော၊ သားပုတ္တာကို၊ လုပ်ဆောင်ငြားလို့ (ပဒုမ္မ)။ ၂၊ တဖြည်းဖြည်း ရှေ့သို့ ရွေ့လျားသည်။ အကြောင်းဆိုးစွ၊ တရွ့ရွ့နှင့်၊ ရက်မမျှလည်း၊ ငါသားငယ်ကို၊ မြီမှာလွှဲသတ်၊ သွီးဖျင်ဖ
    frisky-forward
    ကြိယာ