Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,641–1,660 of 2,498 words

    တ

    တအုတ်အုတ်

    [tʔoʊʔʔoʊʔ]
    ဆူဆူ ညံညံ၊ ကျကျယ် လောင်လောင်
    ဆူဆူ ညံညံ၊ ကျယ်ကျယ် လောင်လောင်
    noisy
    ကြိယာဝိသေသန

    တအုန်းအုန်း

    [tʔóʊɴʔóʊɴ]
    ဆူဆူညံညံ။ ကျကျယ် လောင်လောင်။ အုတ်အုတ် ကျက်ကျက်။ မကန်မဝှန်။ မိဓိလာလေ၊ မြို့တော်လှမာ၊ နိ.တအုန်းအုန်း၊ လမ်းတခွင်မာ၊ လူသျှင်သွားရင်၊ လားမဆုံးလေ (နာရဒ)
    ဆူဆူညံညံ။ ကျယ်ကျယ် လောင်လောင်။ အုတ်အုတ် ကျက်ကျက်။ အများအပြား။ မိဓိလာလေ၊ မြို့တော်လှမှာ၊ နိ.တအုန်းအုန်း၊ လမ်းတခွင်မှာ၊ လူသျှင်သွားကေ၊ လားမဆုံးလေ (နာရဒ)
    noisy
    ကြိယာဝိသေသန

    တအုံ့အုံ့

    [tʔo̰ʊɴʔo̰ʊɴ]
    ကိုယ့် အပြုအမူ၊ အကြံအစည်၊ အလိုဆန္ဒ စစွာကို ပွင့်ပွင့် လင်းလင်း ပြောဆိုခြင်း မဟိဘဲ အထဲ ကြိတ်နီတတ်သူ။ ကိုယ့်အလို မပြည့်ကေ၊ တအုံ့အုံ့ လုပ်နီရေ
    မိမိ၏ အပြုအမူ၊ အကြံအစည်၊ အလိုဆန္ဒ စသည်ကို ပွင့်ပွင့် လင်းလင်း ပြောဆိုခြင်း မရှိပဲ အတွင်း ကြိတ်နေတတ်သူ။ ကိုယ့်အလို မပြည့်ကေ၊ တအုံ့အုံ့ လုပ်နီရေ
    without complaint
    နာမ်

    တအုံ့အုံ့၂

    [tʔo̰ʊɴʔo̰ʊɴ၂]
    ယင်းပိုင် ပြုမူ တတ်သည်
    ယင်းသို့ ပြုမူ တတ်သည်
    behaves
    ကြိယာ

    တအုံ့အုံ့၃

    [tʔo̰ʊɴʔo̰ʊɴ၃]
    ချစ်ခင် နှစ်သက် မြတ်နိုး ဖွယ်သော အမူ အရာကို ဆောင်သော (မျက်ကြော)။ ရယ်တပြုံ့ပြုံ့၊ တအုံ့အုံ့ကေ၊ ပုံ့ပုံ့မျက်နှာ (ကော်)
    ချစ်ခင် နှစ်သက် မြတ်နိုး ဖွယ်သော အမူ အရာကို ဆောင်သော (မျက်နှာထား)။ ရယ်တပြုံ့ပြုံ့၊ တအုံ့အုံ့ကေ၊ ပုံ့ပုံ့မျက်နှာ (ကော်)
    behaves
    နာမဝိသေသန

    တအောက်မိ.မိ.

    [tʔɔ́ɛʔmì.mì.]
    လွမ်းတရေ။ တမ်းတရေ။ ဗျာပါလှိုင်ဝေါ၊ မြင်ချင်သေးဗျာယ်၊ တအောက်ကိုယ့်၊ တခွိခွိနန့်၊ သတတွေဝေ၊ စိတ်မပြေပဲ (ထွန်းတိ)
    လွမ်းဆွတ်သည်။ တမ်းတသည်။ ဗျာပါလှိုင်ဝေါ၊ မြင်ချင်သေးလျက်၊ တအောက်မိမိ၊ တခွိခွိနှင့်၊ သတတွေဝေ၊ စိတ်မပြေပဲ (ထွန်းတိ)
    miss
    ကြိယာ

    တအောင့်အောင့်

    [tʔɔ́ɪ̰ɴʔɔ́ɪ̰ɴ]
    ကိုယ့် အလို ဆန္ဒ မပြည့်ဝရေ့ အတွက် ကျီနပ်မှု မဟိရေ ဖြစ်ပနာ။ (တအောင့်အောင့် လုပ်နိန်ရေ)
    မိမိ၏ အလို ဆန္ဒ မပြည့်ဝသည့် အတွက် ကျေနပ်မှု မရှိသည် ဖြစ်၍။ (တအောင့်အောင့် လုပ်နေသည်)
    dissatisfied
    ကြိယာဝိသေသန

    တာ

    [tà]
    အလျား၊ အနံ၊ အတို၊ အရှည် စစွာကို တိုင်းရေ
    အလျား၊ အနံ၊ အတို၊ အရှည် စသည်ကို တိုင်းသည်
    measure
    ကြိယာ

    တား

    [tá]
    ကာဆီးရေ။ မြစ်ရေ။ ထီးရေ။ ဟန့်သည်
    ကာဆီးသည်။ မြစ်သည်။ ပိတ်ဆို့သည်။ ဟန့်သည်
    obstruct-block-prevent
    ကြိယာ

    တာ၂

    [tà၂]
    အကွာအဝီး။ တောင်၊ တာ၊ ထွာ၊ မိုက်၊ လက်သစ် အစဟိရေ အတိုင်းအရှည်။ ၂၊ ဆည်ဖို့၍ မို့မောက် နိန်ရေ မြေတန်း။ ၃၊ တဦး တယောက် အတွက် ပိုင်းခြား သတ်မှတ် ထားရေ လုပ်ဆောင်ချက်။ ၄၊ အတိတ် ကာလကို ဖော်ညွှန်းသော စကား။ ၅၊ ပိုင်နက် နယ်မြီ။ အပိုင်းအရာ။ ၆၊ အကြောင်းကိစ္စ။ ၇၊ ခရီ
    အကွာအဝေး။ တောင်၊ တာ၊ ထွာ၊ မိုက်၊ လက်သစ် စသော အတိုင်းအရှည်။ ၂၊ ဆည်ဖို့၍ မို့မောက် နေသော မြေတန်း။ ၃၊ တစ်ဦး တစ်ယောက် အတွက် ပိုင်းခြား သတ်မှတ် ထားသော လုပ်ဆောင်ချက်။ ၄၊ အတိတ် ကာလကို ဖော်ညွှန်းသော စကား။ ၅၊ ပိုင်နက် နယ်မြေ။ အပိုင်းအခြား။ ၆၊ အကြောင်းကိစ္စ။ ၇၊ ခရီ
    distance
    နာမ်

    တာ၃

    [tà၃]
    ကြိယာ၏ ဆောင်ရွက်မှု။ အမူအရာကို ပြသော စကားလုံး။ ငါ့ကြမ္မာလျှင်၊ သီစွာကောင်း၏ (ဆဒ္ဒန်)
    ကြိယာ၏ ဆောင်ရွက်မှု။ အမူအရာကို ပြသော စကားလုံး။ ငါ့ကြမ္မာလျှင်၊ သေတာကောင်း၏ (ဆဒ္ဒန်)
    none
    ပစ္စည်း

    တာကပ်

    [tàkaʔ]
    တနားချေတဗွေချေ ခဏ (အရီးပိုင်) တာဝန်ကို ထမ်းဆောင် နိန်ရသူ။ တနားချေတဗွေချေ လွှဲအပ်ရေ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင် နိန်ရသူ
    ခေတ္တ ခဏ (အရေးပိုင်) တာဝန်ကို ထမ်းဆောင် နေရသူ။ ခေတ္တ လွှဲအပ်သော တာဝန်ကို ထမ်းဆောင် နေရသူ
    moment
    နာမ်

    တာကြောင်း

    [tàt͡ɕáʊɴ]
    မြီတူးဖို့ ဆည်ထားရေ လမ်း။ ရေ မဝင်အောင် ပိတ်ဆည် ထားရေ မြေတန်း
    မြေတူးဖို့ ဆည်ထားသော လမ်း။ ရေ မဝင်အောင် ပိတ်ဆည် ထားသော မြေတန်း
    weir
    နာမ်

    တာငင်

    [tàŋɪ̀ɴ]
    ကျွဲနှစ်ကောင် ဝှေ့ခတ်ရန် စောင့်နီကတ်ရာ တကောင်က ကိုယ့်ဂွက် (ပိုင်နက်) မဟုတ်ရေ အတွက်ကြောင့် ဝှေ့မခတ်ဘဲနန့် ကိုယ့် ဂွက် နီရာသို့ ရောက်ယောင် မသိမသာ (နောက်ကို ဆုတ်ပနာ) သိမ်းသွင်း ငင်လာရေ
    ကျွဲနှစ်ကောင် ဝှေ့ခတ်ရန် စောင့်နေကြရာ တစ်ကောင်က မိမိစားကျက် (ပိုင်နက်) မဟုတ်သည့် အတွက်ကြောင့် ဝှေ့မခတ်တော့ပဲ မိမိ စားကျက် နေရာသို့ ရောက်အောင် မသိမသာ (နောက်သို့ ဆုတ်၍) ဆွဲဆောင် ငင်လာသည်
    fascinates
    ကြိယာ

    တာငန်း

    [tàŋáɴ]
    ဝိသကြုံနတ်၊ လေးရပ်ပြိတ္တာ၊ ညီညာဖဖျ၊ တာငန်းချပနာ (ရှီးထုံး)
    ဝိသကြုံနတ်၊ လေးရပ်ပြိတ္တာ၊ ညီညာဖြဖြ၊ တာငန်းချ၍ (ရှေးထုံး)
    none
    နာမ်

    တာတမံ

    [tàtmံ]
    ရေ ထွက်ဝင် မရယောင် ပိတ်ဆီး ဆည်ဖို့ ပြုလုပ် ထားရေ မြေတန်းရှည်
    ရေ ထွက်ဝင် မရအောင် ပိတ်ဆီး ဆည်ဖို့ ပြုလုပ် ထားသော မြေတန်းရှည်
    weir
    နာမ်

    တားတရီ

    [tátɹí]
    တခုတရီ ဖြစ်ပျက်ရန် အလွန် နီးကပ်ကြောင်းကို ဖော်ပြ လိုရာမာ သုံးသော စကားလုံး။ ကြိုးပြတ်ဖို့ တားတရီသျှေရာ ကျန်ရေ
    တစ်စုံတစ်ခု ဖြစ်ပျက်ရန် အလွန် နီးကပ်ကြောင်းကို ဖော်ပြ လိုရာ၌ သုံးသော စကားလုံး။ ကြိုးပြတ်ဖို့ တားတရီသျှေရာ ကျန်ရေ
    nearly
    ပစ္စည်း

    တားတရီသျှေ

    [tátɹíʃè]
    တခုတရီ ဖြစ်ပျက်ရန် အလွန် နီးကပ်ကြောင်းကို ဖော်ပြ လိုရာမာ သုံးသော စကားလုံး။ ကြိုးပြတ်ဖို့ တားတရီသျှေရာ ကျန်ရေ
    တစ်စုံတစ်ခု ဖြစ်ပျက်ရန် အလွန် နီးကပ်ကြောင်းကို ဖော်ပြ လိုရာ၌ သုံးသော စကားလုံး။ ကြိုးပြတ်ဖို့ တားတရီသျှေရာ ကျန်ရေ
    nearly
    ပစ္စည်း

    တာတာ

    [tàtà]
    သနား ဖွယ်ရာ၊ ချစ်ခင် ဖွယ်ရာ၊ ချွဲ့နွဲ့၍ ပြောဆို ပြုမူသည်
    သနား ဖွယ်ရာ၊ ချစ်ခင် ဖွယ်ရာ၊ ချွဲ့နွဲ့၍ ပြောဆို ပြုမူသည်
    speak endearingly
    ကြိယာ

    တားတား

    [tátá]
    အလွန် နီးကပ်ရေ အဖြစ်ကို ပြသော စကားလုံး။ ဈီးကို လာခါနီး တားတားသျှေ အချိန် လောက်က။ တစုံ တခုသော ဖြစ်ပျက်မှု သဘောကို ရောက်နှိုင်ရေ အခြီအရဲကို ပြဖို့ ကြိယာ နောက်မာ စပ်၍ သုံးသော စကားလုံး။ လူးကျဖို့ တားတားသျှေ။ သီဖို့ တားတားသျှေရာ လိုရေ။ သီသီအချေ လိုသည်
    အလွန် နီးကပ်သည့် အဖြစ်ကို ပြသော စကားလုံး။ ဈီးကို လာခါနီး တားတားသျှေ အချိန် လောက်က။ တစ်စုံ တစ်ခုသော ဖြစ်ပျက်မှု သဘောကို ရောက်နိုင်သော အခြေအနေကို ပြရန် ကြိယာ နောက်၌ စပ်၍ သုံးသော စကားလုံး။ လူးကျဖို့ တားတားသျှေ။ သီဖို့ တားတားသျှေရာ လိုရေ။ သီသီကလေး လိုသည်
    close-near-quarters
    ပစ္စည်း