Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,901–1,920 of 2,498 words

    တ

    တို့လောင်းတွဲလောင်း

    [to̰láʊɴtwɛláʊɴ]
    တန်းလန်း ပူးတွဲ ကပ်ပါရေအနိန်နန့်
    တန်းလန်း ပူးတွဲ ကပ်ပါသော အားဖြင့်
    impend
    ကြိယာဝိသေသန

    တိုလောင်းသျှေ

    [tÒláʊɴʃè]
    အလွန့် အလွန် အနံ တိုသော (အဝတ်အထည်)။ ဒယောက တိုလောင်းသျှေရာ၊ ဝတ်ဖို့ကမရ
    အလွန့် အလွန် အနံ တိုသော (အဝတ်အထည်)။ ဒယောက တိုလောင်းသျှေရာ၊ ဝတ်ဖို့ကမရ
    terse
    နာမဝိသေသန

    တီ

    [tí]
    (ကိုယ့် အောက် သား၊ မြီး(မြေး)၊ မြစ် သုံးဆက်မြောက်) မြစ်က မွေးသော သားသမီး။ မြေမားနှင့် နိန်ရေ ကြောရိုးမဲ့ ပိုးတမျိုး
    (မိမိ အောက် သား၊ မြီး(မြေး)၊ မြစ် သုံးဆက်မြောက်) မြစ်က မွေးသော သားသမီး။ မြေတွင်းနှင့် နေသော ကျောရိုးမဲ့ ပိုးတစ်မျိုး
    earth worm
    နာမ်

    တီး

    [tï]
    နား၊ ပါး၊ ရင်ပတ် အစဟိစွာရို့ကို ပုတ်ခတ်ရေ။ နှက်ရေ။ ဗုံ၊ ပတ်မ၊ စည်၊ စောင်း၊ မောင်း၊ ဝလင်းခွက် အစဟိစွာရို့ကို ရိုက်ခတ်သည်
    နား၊ ပါး၊ ရင်ပတ် စသည်တို့ကို ပုတ်ခတ်သည်။ နှက်သည်။ ဗုံ၊ ပတ်မ၊ စည်၊ စောင်း၊ မောင်း၊ လင်းကွင်း စသည်တို့ကို ရိုက်ခတ်သည်
    beat
    ကြိယာ

    တီ၂

    [tí၂]
    ထွင်ရေ။ စပြီးကေ အသစ် ပြုလုပ်ရေ။ လက်သစ် ထွင်သည်
    ထွင်သည်။ စ၍ အသစ် ပြုလုပ်သည်။ လက်သစ် ထွင်သည်
    invent
    ကြိယာ

    တီ၃

    [tí၃]
    တဖက်နန့် တဖက် ရွန်ကြိုး ဆွဲကတ်ရေအခါ (အားချင်း ညီလောင်းာက်ပနာ) တဖက်သို့လည်း မရွိဘဲ တည်ဟိ နိန်ရေ
    တစ်ဖက်နှင့် တစ်ဖက် လွန်ကြိုး ဆွဲကြသောအခါ (အားချင်း ညီမျှ၍) တစ်ဖက်သို့လည်း မရွေ့လျားဘဲ တည်ရှိ နေသည်
    steady
    ကြိယာ

    တီကျစ်

    [tít͡ɕɪʔ]
    မြေမား တွား၍ ပေါက်သော ဟင်းစားရေ ဟင်းနုနယ် တမျိုး
    မြေတွင်း တွား၍ ပေါက်သော ဟင်းစားသည့် ဟင်းနုနယ် တစ်မျိုး
    vine
    နာမ်

    တီကျစ်စာ

    [tít͡ɕɪʔsà]
    တီကောင် မားတူး ရာမှ ထွက်လှာသော မြီစာ
    တီကောင် တွင်းတူး ရာမှ ထွက်လာသော မြေစာ
    Worm-cast
    နာမ်

    တီခံ

    [tíkʰံ]
    ဇွဲလုံ့လ မလျော့ဘဲ။ မလှုပ်မရှား။ မရွေ့မလျော။ ခိုင်မြဲ တည်တံ့စွာ။ (ကြံ့ကြံ့ ခံသည်)
    ဇွဲလုံ့လ မလျော့ဘဲ။ မလှုပ်မရှား။ မရွေ့မလျော။ ခိုင်မြဲ တည်တံ့စွာ။ (ကြံ့ကြံ့ ခံသည်)
    fastness
    ကြိယာဝိသေသန

    တီးခေါက်

    [tïkʰaʊʔ]
    အသံ မြည်အောင် ရိုက်ခတ်ရေ။ (ဥပစာ) အရိပ်ကျလောင်းာက်ရီနည်းနန့် အခြီအရဲကို သိရယောင် မီးမြန်း ထောက်လှမ်းသည်
    အသံ မြည်အောင် ရိုက်ခတ်သည်။ (ဥပစာ) သွယ်ဝိုက်သော နည်းဖြင့် အခြေအနေကို သိရအောင် မေးမြန်း ထောက်လှမ်းသည်
    rap
    ကြိယာ

    တီးခေါက်မိ

    [tïkʰaʊʔmì]
    တော်ရုံ တန်ရုံ သဖောပေါက်ရေ။ နားလည်သည်
    တော်ရုံ တန်ရုံ သဘော ပေါက်သည်။ နားလည်သည်
    sound out
    ကြိယာ

    တီးခေါင်းပစ်

    [tïkʰèàɪ́ɴpɪʔ]
    အဂေါင်းချင်း ရိုက်ခတ်ရေ။ တခုခုသော အရာဝတ္တုကို အဂေါင်းဖြင့် ရိုက်ခတ် မိရေ
    ဦးခေါင်းချင်း ရိုက်ခတ်သည်။ တစ်ခုခုသော အရာဝတ္တုကို ဦးခေါင်းဖြင့် ရိုက်ခတ် မိသည်
    reverberate
    ကြိယာ

    တီးတိုးသျှေ

    [tïtóʃè]
    လူများ မကြားယောင် လီသံဖြင့် (ပြောရေ)။ တတိန်းချေ (ပြောရေ)
    သူတစ်ပါး မကြားအောင် လေသံဖြင့် (ပြောသည်)။ တိတ်တဆိတ် (ပြောသည်)
    whispers
    ကြိယာဝိသေသန

    တီတီ

    [títí]
    ကိုယ်နှုတ် အစဟိရေ အမူအရာ ရို့ကို စောင့်စည်းမှု။ တိုင်း အမူအရာ။ စက္ခု၊ သောတ အစဟိရေ စောင့်စည်း အပ်ရေ အရာ ခြောက်ပါးရို့ကို စောင့်စည်းမှု
    ကိုယ်နှုတ် စသော အမူအရာ တို့ကို စောင့်စည်းမှု။ တည်ငြိမ်သော အမူအရာ။ စက္ခု၊ သောတ စသော စောင့်စည်း အပ်သည့် အရာ ခြောက်ပါးတို့ကို စောင့်စည်းမှု
    unworried
    နာမ်

    တီတီး

    [títï]
    ထွန်ချ ရေအခါ အစဟိစွာရို့မာ ထွန်ရီး၊ ထွန်ကြောင်း ဖြောင့်မတ် စီရန် (ထွန်ရီး စပ်၍ လားလီရန်) လိုအပ်ရေ လက်ျာဘက် သို့ စိကေချေ ကပ်၍ လားလီရန် အချက် ပီးရေ စကား။ သတိ ပေးချက်
    လယ်ထွန် သည့်အခါ စသည်တို့၌ ထွန်ရေး၊ ထွန်ကြောင်း ဖြောင့်မတ် စေရန် (ထွန်ရေး စပ်၍ သွားစေရန်) လိုအပ်သော လက်ျာဘက် သို့ အနည်းငယ် ကပ်၍ သွားစေရန် အချက် ပေးသော စကား။ သတိ ပေးချက်
    admonished
    နာမ်

    တီတီ၂

    [títí၂]
    ယင်းတရား ရို့ကို စောင့်စည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်
    ယင်းတရား တို့ကို စောင့်စည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်
    unworried
    နာမ်

    တီတီတွတ်တွတ်

    [títítwaʔtwaʔ]
    သနားဖွယ်၊ ချစ်ခင်ဖွယ် ဖြစ်ယောင် ချွဲကာ နွဲ့ကာ ပြောဆိုခြင်း။ ပလီစိချောက်ချက် ချစ်စဖွယ် ပြောဆို ပြုမူခြင်း
    သနားဖွယ်၊ ချစ်ခင်ဖွယ် ဖြစ်အောင် ချွဲကာ နွဲ့ကာ ပြောဆိုခြင်း။ ပလီပလာ ချစ်စဖွယ် ပြောဆို ပြုမူခြင်း
    dark
    နာမ်

    တီတီတွတ်တွတ်၂

    [títítwaʔtwaʔ၂]
    နားထောင်ချင် စဖွယ်။ ခရာတာတာ ချွဲ၍ မပြတ်မလပ် ပြောဆိုဗျာယ်
    နားထောင်ချင် စဖွယ်။ ခရာတာတာ ချွဲ၍ မပြတ်မလပ် ပြောဆိုလျက်
    rattle
    ကြိယာဝိသေသန

    တီတီမိုက်

    [títímaɪʔ]
    နီရောင်၊ လရောင်၊ ကြယ်ရောင်၊ အလင်းရောင် စရေ မဟိရေ
    နေရောင်၊ လရောင်၊ ကြယ်ရောင်၊ အလင်းရောင် စသည့် ကင်းမဲ့သော
    many
    နာမဝိသေသန

    တီးတီးမိုက်

    [tïtïmaɪʔ]
    နီရောင်၊ လရောင်၊ ကြယ်ရောင်၊ အလင်းရောင် စရေ မဟိရေ
    နေရောင်၊ လရောင်၊ ကြယ်ရောင်၊ အလင်းရောင် စသည့် ကင်းမဲ့သော
    dark
    နာမ်