Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 181–200 of 781 words

    ထ

    ထမ်းပိုးကြိုး

    [tʰáɴpót͡ɕó]
    ထမ်းပိုးကျဉ်းမာ စွပ်ပနာ လိုင်ဖင်းနှင့် သိုင်းခြည် ရရေ ကြိုး
    ထမ်းပိုးကျဉ်းတွင် စွပ်၍ လည်ပင်းနှင့် သိုင်းချည် ရသော ကြိုး
    rope
    နာမ်

    ထမ်းပိုးခွက်

    [tʰáɴpókʰwɛʔ]
    လူ၏ လိုင်ဖင်းရင်း ဖီးတဖက် တချက်ဟိ ချိုင့်ခွက်
    လူ၏ လည်ပင်းရင်း ဘေးတစ်ဖက် တစ်ချက်ရှိ ချိုင့်ခွက်
    none
    နာမ်

    ထမ်းပိုးစို့

    [tʰáɴpóso̰]
    ထွန်ညှင်းကွင်း မရွေ့မလျော နှိုင်ယောင် ထမ်းပိုးတုံး အလယ်မာ တဖက် တခုကျ စိုက်သွင်း ထားရေ ငုတ်တိုတိုင်
    ထွန်ညှင်းကွင်း မရွေ့မလျော နိုင်အောင် ထမ်းပိုးတုံး အလယ်တွင် တစ်ဖက် တစ်ခုစီ စိုက်သွင်း ထားသော ငုတ်တိုတိုင်
    none
    နာမ်

    ထမ်းပိုးတင်

    [tʰáɴpótɪ̀ɴ]
    ကျွဲ၊ နွားရို့ကို ထမ်းပိုးတပ်ပြီးကေ ဆွဲရုန်းနှိုင်ရေ အရွယ်
    ကျွဲ၊ နွားတို့ကို ထမ်းပိုးတပ်၍ ဆွဲရုန်းနိုင်သော အရွယ်
    none
    နာမ်

    ထမ်းပိုးနို့

    [tʰáɴpóno̰]
    ထွန်ညှင်းကွင်း မရွေ့မလျော နှိုင်ယောင် ထမ်းပိုးတုံး အလယ်မာ တဖက် တခုကျ စိုက်သွင်း ထားရေ ငုတ်တိုတိုင်
    ထွန်ညှင်းကွင်း မရွေ့မလျော နိုင်အောင် ထမ်းပိုးတုံး အလယ်တွင် တစ်ဖက် တစ်ခုစီ စိုက်သွင်း ထားသော ငုတ်တိုတိုင်
    none
    နာမ်

    ထမ်းပိုးသီး

    [tʰáɴpóθï]
    ကျွဲ၊ နွားရို့၏ လိုင်ဖင်းကို မရွေ့မလျား ရယောင် ညှပ်ထားရန် ထမ်းပိုး ပေါက်၌ ထိုးပနာ စိုက်ထားရေ တုတ်ချောင်း
    ကျွဲ၊ နွားတို့၏ လည်ပင်းကို မရွေ့မလျား ရအောင် ညှပ်ထားရန် ထမ်းပိုး ပေါက်၌ ထိုး၍ စိုက်ထားသော တုတ်ချောင်း
    none
    နာမ်

    ထံမှောက်

    [tʰံm̥ɔ́ɛʔ]
    မျက်စိအောက် မြင်ကွင်း၊ မြင်နှိုင်ရေ ဝန်းကျင်။ မျက်မှောက် ဖြစ်ရေ အရပ်
    မျက်စိအောက် မြင်ကွင်း၊ မြင်နိုင်သော ဝန်းကျင်။ မျက်မှောက် ဖြစ်သော အရပ်
    under eyes
    နာမ်

    ထယ်

    [tʰɛ̀]
    သိပျားကေ မပြောဟောပဲ မသိမသာ ခပ်တည်တည် ဖယ်ရှောင် နိန်ရေ။ မသိပိုင် သိပိုင် အကွန်ဆောင် နိန်ရေ။ မသိချင် အကွန်ဆောင် ရေ။ ခပ်မဆိတ် နိန်ရေ။ မောင်သက်ဝေလေ၊ တပြည်သားကို၊ စကားတောင်းပင်၊ မဆက်ချင်ကေ၊ ဇောင်ပင်ထယ်လွန်း ဗျာယ်စွာလေ (ဓမ္မသာ)။ သိရေလင်ဝတ်၊ သာယာ
    သိလျက် မပြောဟောပဲ မသိမသာ ခပ်တည်တည် ရှောင်ဖယ် နေသည်။ မသိသလို သိသလို ဟန်ဆောင် နေသည်။ မသိချင် ဟန်ဆောင် သည်။ ခပ်မဆိတ် နေသည်။ မောင်သက်ဝေလေ၊ တပြည်သားကို၊ စကားတောင်းပင်၊ မဆက်ချင်ကေ၊ ဇောင်ပင်ထယ်လွန်း လျက်တာလေ (ဓမ္မသာ)။ သိသည်လင်ဝတ်၊ သာယာ
    pretend
    ကြိယာ

    ထယ်ပင်

    [tʰɛ̀pɪ̀ɴ]
    လက်မခံ။ တိမ်းရှောင်ရေ။ ငြင်းပယ်သည်
    လက်မခံ။ ရှောင်တိမ်းသည်။ ငြင်းပယ်သည်
    urge
    ကြိယာ

    ထယ်လုံး

    [tʰɛ̀lóʊɴ]
    မဟုတ်စွာကို ဟုတ်ဟန် ဝါ၍ ပြောဆိုခြင်း
    မဟုတ်သည်ကို ဟုတ်ဟန် လိမ်ညာ၍ ပြောဆိုခြင်း
    pretend
    နာမ်

    ထရံ

    [tʰɹံ]
    ဝါးလုံးကို ခွဲပေါက်ပနာ ဖြစ်စီ၊ ခွဲစိတ်ဖြာ၍ ဖြစ်စီ ရက်လုပ် ထားရေ ကာရံစရာ အချပ်ပြား
    ဝါးလုံးကို ခွဲပေါက်၍ ဖြစ်စေ၊ ခွဲစိတ်ဖြာ၍ ဖြစ်စေ ရက်လုပ် ထားသော ကာရံစရာ အချပ်ပြား
    bamboo wall
    နာမ်

    ထရံကာ

    [tʰɹံkà]
    ၁၊ တခုခုမာ ကာရံ ထားရေ အရာ။ ၂၊ ဇလီကာ ပိုင် တန်းတင် နံရံ
    ၁၊ တစ်ခုခုတွင် ကာရံ ထားသော အရာ။ ၂၊ ထရံကာ သကဲ့သို့ မတ်စောက်သော နံရံ
    bamboo wall
    နာမ်

    ထံရင်း

    [tʰံɹɪ́ɴ]
    အပါးနံဖီး အရပ်
    အပါးအနီး အရပ်
    near
    နာမ်

    ထရမ်းကား

    [tʰɹáɴká]
    မျက်နှာ၊ ရင်၊ ဝမ်းကို အပေါ်ဖက်သို့ မျက်နှာမူဗျာယ်။ ကျောခင်းဗျာယ်
    မျက်နှာ၊ ရင်၊ ဝမ်းကို အပေါ်ဖက်သို့ မျက်နှာမူလျက်။ ကျောခင်းလျက်
    lie on back
    ကြိယာဝိသေသန

    ထရမ်းကားပက်လက်

    [tʰɹáɴkápɛʔlɛʔ]
    မျက်နှာ၊ ရင်၊ ဝမ်းကို အပေါ်ဖက်သို့ မျက်နှာ မူဗျာယ်။ ကျောခင်းဗျာယ်။ စက်ရာခန်းမာ၊ ထခြူထလန်းဂါး၊ ရင်ပေါ်ထက်မာ၊ စာရွက်ကိုတင်၊ တသတ်သတ်နန့်၊ တွက်ခြင်းအင်ကား (မျိုးက်)
    မျက်နှာ၊ ရင်၊ ဝမ်းကို အပေါ်ဖက်သို့ မျက်နှာ မူလျက်။ ကျောခင်းလျက်။ စက်ရာခန်းမှာ၊ ထရမ်းကားပက်လက်၊ ရင်ပေါ်ထက်တွင်၊ စာရွက်ကိုတင်၊ တသက်သက်ဖြင့်၊ တွက်ခြင်းအင်ကား (မျောက်)
    lie on back
    ကြိယာဝိသေသန

    ထရမ်းကားပက်လန်

    [tʰɹáɴkápɛʔlàɴ]
    နောက်ကို ကျော်ခင်းဗျာယ် လဲကျရေ
    နောက်သို့ ကျော်ခင်းလျက် လဲကျသည်
    lie on back
    ကြိယာ

    ထရမ်းကားပက်လှန်

    [tʰɹáɴkápɛʔɬàɴ]
    ထလန်းဂါး အနိန်အထား ဖြစ်ယောင် ပြုလုပ်ရေ
    ပက်လက် အနေအထား ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်သည်
    on back
    ကြိယာ

    ထရမ်းကားရား

    [tʰɹáɴkáɹá]
    အထက်ကို မျက်နှာမှုပြီး ပတ်ကာမွှီကာ ကြည့်ဗျာယ်
    အပေါ်သို့ မျက်နှာမှုပြီး ဟိုဟိုဒီဒီ ကြည့်လျက်
    nose about-around
    ကြိယာဝိသေသန

    ထရမ်းကားရာ

    [tʰɹáɴkáɹà]
    အထက်ကို မျက်နှာ မှုပြီး ပတ်ကာမွှီကာ ကြည့်ဗျာယ်
    အပေါ်သို့ မျက်နှာ မှုပြီး ဟိုဟိုဒီဒီ ကြည့်လျက်
    nose about-around
    ကြိယာဝိသေသန

    ထရော

    [tʰɹɔ́]
    (ဆံပင်) ဟိုတစ ဒီတစ ကရားကထား ဖွာကြဲဗျာယ်။ တစု တစည်းတည်း မဟိဘဲ။ ပိုက်ဆိပ်သားမောင်သျှင် လိပ်ထိုးဝင်၊ ဆံပင်ထရော လိပ်ထိုးသား (တေး)
    (ဆံပင်) ဟိုတစ ဒီတစ ဖရိုဖရဲ ပြန့်ကြဲလျက်။ တစ်စု တစ်စည်းတည်း မရှိပဲ။ ပိုက်ဆိပ်သားမောင်သျှင် လိပ်ထိုးဝင်၊ ဆံပင်ထရော လိပ်ထိုးသား (တေး)
    scatter
    ကြိယာဝိသေသန