Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 261–280 of 781 words

    ထ

    ထိန်းသိမ်း

    [tʰéɪɴθéɪɴ]
    အပြစ်ဟိ သူကို ဖမ်းဆီး အကျိုင်းချ ထားရေ။ ၂။ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ နှလုံးကို သိမ်းဆည်း စောင့်ရှောက်ရေ။ ၃။ အကြီးအမှူး ပြုပနာ ကွပ်ကဲသည်
    အပြစ်ရှိ သူကို ဖမ်းဆီး အကျဉ်းချ ထားသည်။ ၂။ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ နှလုံးကို သိမ်းဆည်း စောင့်ရှောက်သည်။ ၃။ အကြီးအမှူး ပြု၍ ကွပ်ကဲသည်
    control
    ကြိယာ

    ထိပါး

    [tʰìpàး]
    ၁၊ ပုတ်ခတ် ပြောဆိုရေ။ ၂၊ ရန်ယှာရေ။ နှောင့်ယှက်ရေ။ ထိတွိရေ
    ၁၊ ပုတ်ခတ် ပြောဆိုသည်။ ၂၊ ရန်ရှာသည်။ နှောင့်ယှက်သည်။ ထိတွေ့သည်
    encroach
    ကြိယာ

    ထိပါးရိပါး

    [tʰìpàးɹìpàး]
    ကိုယ်၊ နှုတ်ရို့နန့် မသိမသာ မထိတထိ စောင်းခပ်မြောင်းခပ် အရိပ်ချပနာ ပြောဆိုမှု ပြုဗျာယ်
    ကိုယ်၊ နှုတ်တို့ဖြင့် မသိမသာ မထိတထိ စောင်းမြောင်း သွယ်ဝိုက်၍ ပြောဆိုမှု ပြုလျက်
    insinuatingly
    ကြိယာဝိသေသန

    ထိပ်

    [tʰìaʔ]
    ဦးထိပ်။ အဂေါင်း၏ အဖျား။ ၂။ ပွေလာဦး။ အဦးအလျင်။ ပထမဆုံး။ ၃။ ဟိပိုင်း၏ အစွန်အဖျား။ ၄။ အမြင့်မားဆုံး။ အထက်ဆုံး
    ဦးထိပ်။ ဦးခေါင်း၏ အဖျား။ ၂။ အစအဦး။ အဦးအလျင်။ ပထမဆုံး။ ၃။ ရှေ့ပိုင်း၏ အစွန်အဖျား။ ၄။ အမြင့်မားဆုံး။ အပေါ်ဆုံး
    top
    နာမ်

    ထိပ်ခေါက်တမ်း

    [tʰìaʔkʰaʊʔtáɴ]
    အဂေါင်းနှင့် မျက်နှာကို အဝတ်နန့် ဖုံးထားပြီးသား အဂေါင်းကို လက်နန့် ခေါက်လာရေအား မှန်းဆ၍ အမည် ထုတ်ဖေါ် ပြောဆိုရရေ ကစပ်နည်း တမျိုး
    ဦးခေါင်းနှင့် မျက်နှာကို အဝတ်ဖြင့် ဖုံးထားပြီး ဦးခေါင်းကို လက်ဖြင့် ခေါက်လာသောအား မှန်းဆ၍ အမည် ထုတ်ဖေါ် ပြောဆိုရသော ကစားနည်း တစ်မျိုး
    none
    နာမ်

    ထိပ်ခေါင်

    [tʰìaʔkʰèàɪ̀ɴ]
    အမြင့်မားဆုံး။ အထက်ဆုံး နီရာ။ အစွန်အဖျားဆုံး နီရာ။ အထွတ် အဖျားဆုံး နီရာ
    အမြင့်မားဆုံး။ အပေါ်ဆုံး နေရာ။ အစွန်အဖျားဆုံး နေရာ။ အထွတ် အဖျားဆုံး နေရာ
    top
    နာမ်

    ထိပ်ခေါင်သျှင်မ

    [tʰìaʔkʰèàɪ̀ɴʃɪ̀ɴm]
    ဘုရင် မင်းမြတ်၏ တောင်ညာ ထွတ်ထား မောက်တော်နှင့် ပင်နန်းစံ ဘုရင် မင်းမြတ်၏ သမီးတော် ရို့ကို ဗွေယူပနာ ခေါ်ဝေါ်သော စကားလုံး။ မိဖုရားနှင့် ပင်နန်းစံ မင်းသမီးရို့ကို ဂုဏ်တင်ပနာ ခေါ်သော စကားလုံး
    ဘုရင် မင်းမြတ်၏ တောင်ညာ ထွတ်ထား မိဖုရားကြီးနှင့် ပင်နန်းစံ ဘုရင် မင်းမြတ်၏ သမီးတော် တို့ကို အလေးထား၍ ခေါ်ဝေါ်သော စကားလုံး။ မိဖုရားနှင့် ပင်နန်းစံ မင်းသမီးတို့ကို ဂုဏ်တင်၍ ခေါ်သော စကားလုံး
    queen
    နာမ်

    ထိပ်ချာ

    [tʰìaʔɕà]
    ဘုရင် မင်းမြတ်၏ တောင်ညာ ထွတ်ထား မောက်တော်နှင့် ပင်နန်းစံ ဘုရင် မင်းမြတ်၏ သမီးတော် ရို့ကို အလီး ထားပနာ ခေါ်ဝေါ်သော စကားလုံး။ မိဖုရားနှင့် ပင်နန်းစံ မင်းသမီးရို့ကို ဂုဏ်တင်ပနာ ခေါ်သော စကားလုံး
    ဘုရင် မင်းမြတ်၏ တောင်ညာ ထွတ်ထား မိဖုရားကြီးနှင့် ပင်နန်းစံ ဘုရင် မင်းမြတ်၏ သမီးတော် တို့ကို အလေး ထား၍ ခေါ်ဝေါ်သော စကားလုံး။ မိဖုရားနှင့် ပင်နန်းစံ မင်းသမီးတို့ကို ဂုဏ်တင်၍ ခေါ်သော စကားလုံး
    queen
    နာမ်

    ထိပ်ဆံမွီး

    [tʰìaʔsʰံmwï]
    မြင်း၏ အဂေါင်းမှ နဖူးသို့ တွဲလောင်း ကျနီသော အမွီးရှည်။ ထိပ်မာ ပေါက်ရောက် နိန်ရေ ဆံမွေး
    မြင်း၏ ဦးခေါင်းမှ နဖူးသို့ တွဲလျား ကျနေသော အမွေးရှည်။ ထိပ်တွင် ပေါက်ရောက် နေသော ဆံမွေး
    hair
    နာမ်

    ထိပ်ဆုံး

    [tʰìaʔsʰóʊɴ]
    ပွေလာဦး။ ပထမဆုံး။ ၂။ အထွတ် အဖျားဆုံး။ အစွန် အဖျားဆုံး။ အပေါ် အထက်ဆုံး
    အစအဦး။ ပထမဆုံး။ ၂။ အထွတ် အဖျားဆုံး။ အစွန် အဖျားဆုံး။ အပေါ် အထက်ဆုံး
    peak
    နာမ်

    ထိပ်တင်

    [tʰìaʔtɪ̀ɴ]
    ကိုယ့် လင်၊ သခင်
    မိမိ၏ လင်၊ သခင်
    husband
    နာမ်

    ထိပ်တန်း

    [tʰìaʔtáɴ]
    ကောင်းဘီယက်။ ၂။ အထက်ဆုံး။ အဦးဆုံး။ ၄။ အမြင့်မားဆုံး
    အကောင်းဆုံး။ ၂။ အထက်ဆုံး။ အဦးဆုံး။ ၄။ အမြင့်မားဆုံး
    top
    နာမ်

    ထိပ်တိုက်

    [tʰìaʔtaɪʔ]
    တူရူ မျက်နှာ မူဗျာယ်။ လူချင်း တိုက်ရိုက် တွိဆုံဗျာယ်။ ၂။ တချိန် တည်းမာပင် တွဲဖက်ဗျာယ်
    တူရူ မျက်နှာ မူလျက်။ လူချင်း တိုက်ရိုက် တွေ့ဆုံလျက်။ ၂။ တစ်ချိန် တည်းမှာပင် တွဲဖက်လျက်
    face to face
    ကြိယာဝိသေသန

    ထိပ်ထက်

    [tʰìaʔtʰɛʔ]
    ဦးထိပ်။ အဂေါင်း၏ အဖျား
    ဦးထိပ်။ ဦးခေါင်း၏ အဖျား
    head
    နာမ်

    ထိပ်ထက်၂

    [tʰìaʔtʰɛʔ၂]
    အမြင့်မားဆုံး။ အထက်ဆုံး နီရာ။ အစွန် အဖျားဆုံး နီရာ။ အထွတ် အဖျားဆုံး နီရာ
    အမြင့်မားဆုံး။ အပေါ်ဆုံး နေရာ။ အစွန် အဖျားဆုံး နေရာ။ အထွတ် အဖျားဆုံး နေရာ
    top
    နာမ်

    ထိပ်ထက်၃

    [tʰìaʔtʰɛʔ၃]
    နေ၊ လ မွန်းစောင်းသော အချိန်
    နေ၊ လ မွန်းတည့်သော အချိန်
    midday
    နာမ်

    ထိပ်ထား

    [tʰìaʔtʰá]
    ကိုယ့် လင်၊ သခင်
    မိမိ၏ လင်၊ သခင်
    husband
    နာမ်

    ထိပ်ထုတမ်း

    [tʰìaʔtʰoʊtáɴ]
    အဂေါင်းနှင့် မျက်နှာကို အဝတ်နန့် ဖုံးထားပြီးသား အဂေါင်းကို လက်နန့် ခေါက်လာရေအား မှန်းဆ၍ အမည် ထုတ်ဖေါ် ပြောဆိုရရေ ကစပ်နည်း တမျိုး
    ဦးခေါင်းနှင့် မျက်နှာကို အဝတ်ဖြင့် ဖုံးထားပြီး ဦးခေါင်းကို လက်ဖြင့် ခေါက်လာသောအား မှန်းဆ၍ အမည် ထုတ်ဖေါ် ပြောဆိုရသော ကစားနည်း တစ်မျိုး
    none
    နာမ်

    ထိပ်ပိတ်

    [tʰìaʔpeɪʔ]
    အကောင်ဆုံး၊ အလွန်ဆုံး၊ အသာဆုံး၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်ရေ အရာ
    အကောင်ဆုံး၊ အလွန်ဆုံး၊ အသာဆုံး၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်သော အရာ
    best
    နာမ်

    ထိပ်ပေါက်

    [tʰìaʔpaʊʔ]
    အစွမ်း အာနိသင် လွန်ကဲရေ။ ပြင်းစွာ အခိုး စူးရှသည်
    အစွမ်း အာနိသင် လွန်ကဲသည်။ ပြင်းစွာ အခိုး စူးရှသည်
    exceed-overshoot
    ကြိယာ