Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 321–340 of 781 words

    ထ

    ထိုးချင်၂

    [tʰóɕɪ̀ɴ၂]
    အဆီး အတားမဲ့ ထွက်ခွင့် ဝင်ခွင့် ပြုထားရေ
    အဆီး အတားမဲ့ ထွက်ခွင့် ဝင်ခွင့် ပြုထားသည်
    permit
    ကြိယာ

    ထိုချင်ထော

    [tʰÒɕɪ̀ɴtʰɔ́]
    အမည် မမှတ်မိ ဖော်မပြနှိုင်ရေ အရာဝတ္တုကို ညွန်ပြရေ စကားလုံး
    အမည် မမှတ်မိ ဖော်မပြနိုင်သော အရာဝတ္တုကို ညွန်ပြသော စကားလုံး
    that
    နာမ်

    ထိုချင့်ဒေချင့်

    [tʰÒɕɪ̀ɴ့dèɕɪ̀ɴ့]
    မည်သည့် အရာဝတ္တုကိုမျှ တိကျ စွဲမြဲစွာ ရည်ရွယ်ထားခြင်း မဟိဘဲ။ အလဲအလှယ် အနိန်နန့်။ ထိုဟင့် ဒေဟင့်
    မည်သည့် အရာဝတ္တုကိုမျှ တိကျ စွဲမြဲစွာ ရည်ရွယ်ထားခြင်း မရှိပဲ။ အလဲအလှယ် အားဖြင့်။ ဟိုနှယ် သည်နှယ်
    that
    ကြိယာဝိသေသန

    ထိုချင့်ဒေချင့်၂

    [tʰÒɕɪ̀ɴ့dèɕɪ̀ɴ့၂]
    အထွီထွီ အမျိုးမျိုး။ အဖက်ဖက်။ အရာရာ
    အထွေထွေ အမျိုးမျိုး။ အဖက်ဖက်။ အရာခပ်သိမ်း
    everything
    နာမ်

    ထိုချင့်ပိုင်

    [tʰÒɕɪ̀ɴ့pàɪɴ]
    ရှေး၌ ပြဆို ခပြီးရေ့ အတိုင်း
    ရှေး၌ ပြဆို ခဲ့ပြီးသည့် အတိုင်း
    in the same way
    သမ္ဗန္တ

    ထိုးချီထိုးချဲ့

    [tʰóɕítʰóɕé]
    ယုတ်ညံ့သော စေတနာနန့် မြှောက်ပင့် ပီးရေ အနိန်နန့်။ အရာသူ တဦးအား ဆန့်ကျင်ဘက် ပြိုင်စီရန် မြှောက်ပင့် ပေးဗျာယ်။ ၂။ တစုံ တဦးအား သွီးကြွ စိတ်ကြီး ဝင်အောင် ပြုမူ ပြောဆိုဗျာယ်။ သွီးမြောက်အောင် မြှောက်ထိုး ပင့်ကော် ပေးဗျာယ်။ ၃။ သရော် ပြောင်လောင်းာင်သော အားဖြင
    ယုတ်ညံ့သော စေတနာဖြင့် မြှောက်ပင့် ပေးသော အားဖြင့်။ အခြားသူ တစ်ဦးအား ဆန့်ကျင်ဘက် ပြိုင်စေရန် မြှောက်ပင့် ပေးလျက်။ ၂။ တစ်စုံ တစ်ဦးအား သွေးကြွ စိတ်ကြီး ဝင်အောင် ပြုမူ ပြောဆိုလျက်။ သွေးမြောက်အောင် မြှောက်ထိုး ပင့်ကော် ပေးလျက်။ ၃။ သရော် ပြောင်လှောင်သော အားဖြင
    incite
    ကြိယာဝိသေသန

    ထိုးချီထိုးချဲ့၂

    [tʰóɕítʰóɕé၂]
    ယုတ်ညံ့သော စေတနာနန့် မြှောက်ပင့်သော။ ရန်တိုက် လိုရေ စိတ်နန့် မြှောက်ပင့်သော။ သွီးမြောက်အောင် မြှောက်ထိုး ကော်ပီးရေ
    ယုတ်ညံ့သော စေတနာဖြင့် မြှောက်ပင့်သော။ ရန်တိုက် လိုသော စိတ်ဖြင့် မြှောက်ပင့်သော။ သွေးမြောက်အောင် မြှောက်ထိုး ကော်ပေးသော
    incite
    နာမဝိသေသန

    ထိုင်

    [tʰàɪɴ]
    ၁၊ ဆောင့်ကြောင့် နိန်ရေ။ အထက်ကိုယ်ပိုင်ကို ထောင်မတ်ကာနိန်ပနာ ဒူးနှစ်ဖက်ကို ဖီးသို့ချိုးကာ နောက်ဘက်ကို ကွေးထားရေ။ အပေါ် ကိုယ်ပိုင်းကို ထောင်မတ်ကာနိန်ပနာ တင်သားဆုံကို ကြမ်းပေါ် ခုံအစဟိစွာမာ ချထားရေ။ ကြာ၌ပြကတေ့၊ တက်ကာထိုင်ကေ ၊ တင်ပျိုင်ဖွဲ့လိုက် (ပဒုမ္မ)။ တောသူဇာတိ
    ၁၊ ဆောင့်ကြောင့် နေသည်။ အပေါ်ကိုယ်ပိုင်ကို ထောင်မတ်ကာနေ၍ ဒူးနှစ်ဖက်ကို ဘေးသို့ချိုးကာ နောက်ဘက်သို့ ကွေးထားသည်။ အပေါ် ကိုယ်ပိုင်းကို ထောင်မတ်ကာနေ၍ တင်ပါးဆုံကို ကြမ်းပေါ် ခုံစသည်တွင် ချထားသည်။ ကြာ၌ပြကတေ့၊ တက်ကာထိုင်ကေ ၊ တင်ပျဉ်ဖွဲ့လိုက် (ပဒုမ္မ)။ တောသူဇာတိ
    fall
    ကြိယာဝိသေသန

    ထိုင်း

    [tʰáɪɴ]
    ယိုးဒယား လူမျိုး။ ယိုးဒယား ပြည်၏ အမည်
    ယိုးဒယား လူမျိုး။ ယိုးဒယား ပြည်၏ အမည်
    Thai
    နာမ်

    ထိုင်း၂

    [tʰáɪɴ၂]
    (အရောင်းအဝယ်) သွက်လက်ခြင်း မဟိ။ ၂၊ (ပိုင်အလာ၊ အပြောအဆို) သွက်သွက် လက်လက် မဟိ။ ချေကျောက်ရေ။ ဘကြီး ကလေ့ ၊ လူအို ဖြစ်ပါလို့ ပိုင် အလာကလေ့ ထိုင်း၊ အပြောအဆို ကလေ့ ထိုင်း၊ နားကလေ့ ထိုင်း၊ ဉာဏ်ကလေ့ ထိုင်းနန့် အဖက်ဖက်က ချို့ယွင်း လာလတ်ရေ ဗျာယ်။ အော့အန် မူးမ
    (အရောင်းအဝယ်) သွက်လက်ခြင်း မရှိ။ ၂၊ (အသွားအလာ၊ အပြောအဆို) သွက်သွက် လက်လက် မရှိ။ လေးကန်သည်။ ဘကြီး ကလည်း ၊ လူအို ဖြစ်ပါလို့ အသွား အလာကလည်း ထိုင်း၊ အပြောအဆို ကလည်း ထိုင်း၊ နားကလည်း ထိုင်း၊ ဉာဏ်ကလည်း ထိုင်းနန့် အဖက်ဖက်က ချို့ယွင်း လာလတ်ရေ ဗျာယ်။ အော့အန် မူးမ
    deaf
    ကြိယာ

    ထိုင်ကတတ်သျှေ

    [tʰàɪɴktaʔʃè]
    ထိုင်ဖို့ တတ်ရုံ မျှသော အချေ
    ထိုင်ဖို့ တတ်ရုံ မျှသော ကလေး
    sit
    နာမ်

    ထိုင်ကတုံ

    [tʰàɪɴktòʊɴ]
    ထိုင်ဖို့ တတ်ရုံ မျှဖြစ်ရေ အချေ
    ထိုင်ဖို့ တတ်ရုံ မျှဖြစ်သော ကလေး
    sit
    နာမ်

    ထိုင်ခုံ

    [tʰàɪɴkʰòʊɴ]
    ထိုင်စရာ ခုံ
    ထိုင်စရာ ခုံ
    chair
    နာမ်

    ထိုင်စား

    [tʰàɪɴsá]
    အလုပ် တခုခုကိုမှ မလုပ် မကိုင်ပဲ နီထိုင်ရေ။ စားချိန် ကျကေ စားခီသူ သူ
    တစ်စုံ တစ်ခုသော အလုပ်ကိုမှ မလုပ် မကိုင်ပဲ နေထိုင်သည်။ စားချိန် ကျလျှင် သွားစားသူ သူ
    be unemployed
    ကြိယာ

    ထိုင်စား၂

    [tʰàɪɴsá၂]
    ယင်းပိုင် နီထိုင်တတ် သူ။ ယင်းပိုင် စားခီသူ
    ယင်းသို့ နေထိုင်တတ် သူ။ ယင်းသို့ သွားစားသူ
    unemployed
    နာမ်

    ထိုင်တတ်

    [tʰàɪɴtaʔ]
    ထိုင်တတ်ကာ မျှဖြစ်ရေ အချေ။ မွီးမိခင်လျှင်၊ သုတ်သင်ကျွေးပျာ၊ မွီးခတုံလတ်၊ တဆတ်ဆတ်ကေ၊ လားတတ်ထိုင်တတ်၊ ပြိုင်းပေါက်တတ်လို့ (ကော်)
    ထိုင်တတ်ကာ မျှဖြစ်သော ကလေး။ မွေးမိခင်လျှင်၊ သုတ်သင်ကျွေးပျာ၊ မွေးခဲ့တုံလတ်၊ တဆတ်ဆတ်ကေ၊ လားတတ်ထိုင်တတ်၊ ပြိုင်းပေါက်တတ်လို့ (ကော်)
    sit
    နာမ်

    ထိုင်တတ်သျှေ

    [tʰàɪɴtaʔʃè]
    ထိုင်တတ်ကာ မျှဖြစ်ရေ အချေ။ မွီးမိခင်လျှင်၊ သုတ်သင်ကျွေးပျာ၊ မွီးခတုံလတ်၊ တဆတ်ဆတ်ကေ၊ လားတတ်ထိုင်တတ်၊ ပြိုင်းပေါက်တတ်လို့ (ကော်)
    ထိုင်တတ်ကာ မျှဖြစ်သော ကလေး။ မွေးမိခင်လျှင်၊ သုတ်သင်ကျွေးပျာ၊ မွေးခဲ့တုံလတ်၊ တဆတ်ဆတ်ကေ၊ လားတတ်ထိုင်တတ်၊ ပြိုင်းပေါက်တတ်လို့ (ကော်)
    sit
    နာမ်

    ထိုင်မထ

    [tʰàɪɴmtʰ]
    အဂု အဂု။ မဆိုင်းမငံ့။ လက်ငင်း
    ယခု ချက်ချင်း။ မဆိုင်းမငံ့။ လက်ငင်း
    immediately
    ကြိယာဝိသေသန

    ထိုင်းမှိုင်း

    [tʰáɪɴm̥áɪɴ]
    ၁၊ (အရောင်းအဝယ်) မသွက်မလက်။ ၂၊ ပျိုင်းတွဲရေ။ ကြာရေ။ အေပိုင် ဉာဏ်ပညာ ထိုင်းမှိုင်းလို့ ဇာခါ ပညာ တတ်ဖို့လဲ
    ၁၊ (အရောင်းအဝယ်) မသွက်မလက်။ ၂၊ ပျဉ်းတွဲသည်။ နှေးကွေးသည်။ အေပိုင် ဉာဏ်ပညာ ထိုင်းမှိုင်းလို့ ဇာခါ ပညာ တတ်ဖို့လဲ
    dull
    ကြိယာ

    ထိုးစစ်

    [tʰósɪʔ]
    ကိုယ်ရို့က ဦးစွာ တိုက်ခိုက်သော စစ်ရီးစစ်ရာ။ ၂။ ရန်သူရို့၏ နယ်အထဲကို ကိုယ်ရို့က ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်နှိုင်ရေ စစ်ရီးစစ်ရာ
    မိမိတို့က ဦးစွာ တိုက်ခိုက်သော စစ်ရေးစစ်ရာ။ ၂။ ရန်သူတို့၏ နယ်အတွင်းသို့ မိမိတို့က ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်နိုင်သော စစ်ရေးစစ်ရာ
    offensive action
    နာမ်