Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Popular: ငါ့ ဖိုး ပုရပိုက် လှေ

    Dictionary Entries

    Showing 421–440 of 781 words

    ထ

    ထီးရိုးနန်းဆက်

    [tʰïɹónáɴsʰɛʔ]
    Arakanese: သျှင်ဘုရင်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံဖို့ သူ။ မင်းဆုံးမင်းမျိုး၊ ထီးရိုးနန်းဆက်၊ ပျက်လိမ့်ခပင်း (ပါရာ)
    Burmese: ရှင်ဘုရင်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံမည့် သူ။ မင်းဆုံးမင်းမျိုး၊ ထီးရိုးနန်းဆက်၊ ပျက်လိမ့်ခပင်း (ပါရာ)
    English: crown prince
    Grammar Note: နာမ်

    ထီးရိုးနန်းနွယ်

    [tʰïɹónáɴnwɛ̀]
    Arakanese: သျှင်ဘုရင်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံမည့်သူ
    Burmese: ရှင်ဘုရင်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံမည့်သူ
    English: crown prince
    Grammar Note: နာမ်

    ထီးရိုးနန်းရံ

    [tʰïɹónáɴɹံ]
    Arakanese: သျှင်ဘုရင် အဖြစ် လျာထားခြင်း ခံရသူ။ အိမ်ဟိမင်းသား
    Burmese: ရှင်ဘုရင် အဖြစ် လျာထားခြင်း ခံရသူ။ အိမ်ရှေ့မင်းသား
    English: crown prince
    Grammar Note: နာမ်

    ထီးရိုးနန်းရိုး

    [tʰïɹónáɴɹó]
    Arakanese: သျှင်ဘုရင်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံဖို့ သူ
    Burmese: ရှင်ဘုရင်၏ အရိုက်အရာကို ဆက်ခံမည့် သူ
    English: crown prince
    Grammar Note: နာမ်

    ထီးရိုးနန်းလယာ

    [tʰïɹónáɴljà]
    Arakanese: သျှင်ဘုရင်အဖြစ် လျာထားခြင်း ခံရသူ။ အိမ်ဟိ မင်းသား
    Burmese: ရှင်ဘုရင်အဖြစ် လျာထားခြင်း ခံရသူ။ အိမ်ရှေ့ မင်းသား
    English: crown prince
    Grammar Note: နာမ်

    ထီးသုံးနန်းသုံး

    [tʰïθóʊɴnáɴθóʊɴ]
    Arakanese: ၁၊ နန်းမားသူ နန်းမားသားရို့ သုံးနှုန်းသော အပြုအမှု။ အရာဝတ္တု
    Burmese: ၁၊ နန်းတွင်းသူ နန်းတွင်းသားတို့ သုံးနှုန်းသော အပြုအမှု။ အရာဝတ္တု
    English: articles or language used by the members of the royal court
    Grammar Note: နာမ်

    ထီးသုန်းနန်းသုဉ်း

    [tʰïθóʊɴnáɴθoʊɪ́ɴ]
    Arakanese: မင်းမဲ့ကာလ
    Burmese: မင်းမဲ့ကာလ
    English: loss of a nation’s sovereign and its sovereignty
    Grammar Note: နာမ်

    ထု

    [tʰoʊ]
    Arakanese: ၁၊ အထု အစိုင်အခဲ။ အများ၊ အစုအဝီး။ မျက်နှာပြင်မာ ဖြစ်စီ ခန္ဓာကိုယ်မာ ဖြစ်စီ စူထွက် ဖေါင်းနိန်ရေ အရာ။ ခြတိကိုက်စွာ၊ ငါ့ခန္ဓာမာ၊ ကြည့်ရာမရ၊ ထွားထွားကြီးကေ၊ အရီထုပျာ၊ အဖုထလို့ (ဆဒ္ဒန်)
    Burmese: ၁၊ အထု အစိုင်အခဲ။ အများ၊ အစုအဝေး။ မျက်နှာပြင်တွင် ဖြစ်စေ ခန္ဓာကိုယ်တွင် ဖြစ်စေ စူထွက် ဖေါင်းနေသော အရာ။ ခြများကိုက်စွာ၊ ငါ့ခန္ဓာမှာ၊ ကြည့်ရာမရ၊ ထွားထွားကြီးကေ၊ အရီထုပျာ၊ အဖုထလို့ (ဆဒ္ဒန်)
    English: thickness
    Grammar Note: နာမ်

    ထုံ

    [tʰòʊɴ]
    Arakanese: အကျိုးမဲ့ ကုန်ဆုံးရေ။ ပြုန်းတီး ပျက်စီးရေ။ လေလွင့် ဆုံးပါးရေ။ အလဟဿ ကုန်ဆုံးသည်
    Burmese: အကျိုးမဲ့ ကုန်ဆုံးသည်။ ပြုန်းတီး ပျက်စီးသည်။ လေလွင့် ဆုံးပါးသည်။ အလဟဿ ကုန်ဆုံးသည်
    English: die pass away
    Grammar Note: ကြိယာ

    ထုံ့

    [tʰo̰ʊɴ]
    Arakanese: ရိုသေ လေးစားမှု မဟိဘဲ။ ပေါ့ပေါ့ တန်တန် သဖောထားဗျာယ်
    Burmese: ရိုသေ လေးစားမှု မရှိပဲ။ ပေါ့ပေါ့ တန်တန် သဘော ထားလျက်
    English: flippantly
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    ထုံး

    [tʰóʊɴ]
    Arakanese: အစိုင်အလာ။ နည်းလမ်း။ လိုက်နာ ကျင့်သုံး ဆောင်ရွက်ရဖို့့ အချက်
    Burmese: အစဉ်အလာ။ နည်းလမ်း။ လိုက်နာ ကျင့်သုံး ဆောင်ရွက်ရမည့် အချက်
    English: rule
    Grammar Note: နာမ်

    ထု၂

    [tʰoʊ၂]
    Arakanese: လက်သီး၊ တင်းပုတ် ပိုင်ယှောင် အဖုအလုံး ရို့နန့် ပြင်းပြင်း သတ်ရေ။ နှက်ရေ။ မောင်းကို မြည်းအောင် ထု။ အဂေါင်းကို လက်သီးနန့် ထု။ သံချောင်းကို တူနန့် ထု အစဟိစွာ
    Burmese: လက်သီး၊ တင်းပုတ် ကဲ့သို့သော အဖုအလုံး တို့ဖြင့် ပြင်းပြင်း ရိုက်သည်။ နှက်သည်။ မောင်းကို မြည်းအောင် ထု။ ဦးခေါင်းကို လက်သီးနန့် ထု။ သံချောင်းကို တူနန့် ထု စသည်
    English: hit
    Grammar Note: ကြိယာ

    ထုံ၂

    [tʰòʊɴ၂]
    Arakanese: အနံ့ စွဲရေ။၂။ မြဲမြံသော အလိအထ ဟိရေ
    Burmese: အနံ့ စွဲသည်။၂။ မြဲမြံသော အလေ့အထ ရှိသည်
    English: be stead fast
    Grammar Note: ကြိယာ

    ထုံး၂

    [tʰóʊɴ၂]
    Arakanese: ရှပ်ကောင် (ပင်လယ်ခုံးငယ်) အခွံ၊ ခရုခွံ၊ ထုံးကျောက် အစဟိစွာရို့ကို မီးဖုတ်ပနာ ရရေ ဝန်။ (ကွမ်းစား ရာမာ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ဇမ်းပွတ် လုပ်ရာမာ ပင်ဖြစ်ဖြစ် အသုံးပြုရေ။
    Burmese: ရှပ်ကောင် (ပင်လယ်ခုံးငယ်) အခွံ၊ ခရုခွံ၊ ထုံးကျောက် စသည်တို့ကို မီးဖုတ်၍ ရသော ပစ္စည်း။ (ကွမ်းစား ရာတွင် လည်းကောင်း၊ အင်္ဂတေ လုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း အသုံးပြုသည်။
    English: lime
    Grammar Note: နာမ်

    ထုံး၃

    [tʰóʊɴ၃]
    Arakanese: ကြိုး၊ ဆံပင် အစဟိစွာရို့ကို အဖုအလုံး ဖြစ်ယောင် ရစ်ပတ်ဖွဲ့ ချိုင်ရေ
    Burmese: ကြိုး၊ ဆံပင် စသည်တို့ကို အဖုအလုံး ဖြစ်အောင် ရစ်ပတ်ဖွဲ့ ချည်သည်
    English: dress hair
    Grammar Note: ကြိယာ

    ထုံး၄

    [tʰóʊɴ၄]
    Arakanese: အထုံး အစဟိစွာရို့ကို ရွီတွက် ရာမာ သုံးရရေ စကားလုံး
    Burmese: အထုံး စသည်တို့ကို ရေတွက် ရာတွင် သုံးရသော စကားလုံး
    English: counting rope
    Grammar Note: ကြိယာ

    ထုံကလက်ပေကလက်

    [tʰòʊɴklɛʔpèklɛʔ]
    Arakanese: သွက်လက် ဖြတ်လတ်မှု မဟိဘဲ။ ကြာ ထိုင်းမှိုင်းစွာ
    Burmese: သွက်လက် ဖျတ်လတ်မှု မရှိပဲ။ နှေးကွေး လေးကန်စွာ
    English: slow
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    ထုံကျဉ်

    [tʰòʊɴt͡ɕɪ̀ɴ]
    Arakanese: ကိုယ်အင်္ဂါ၌ အထိ အတွိ့ကို မသိပိုင် ဖြစ်တေ
    Burmese: ကိုယ်အင်္ဂါ၌ အထိ အတွေ့ကို မသိသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်
    English: be numbed
    Grammar Note: ကြိယာ

    ထုံးကြက်တက်ရည်

    [tʰóʊɴt͡ɕɛʔtɛʔɹɛ̀]
    Arakanese: ထုံးကို အနည် ထိုင်စီပနာ ယူထားရေ အရည်
    Burmese: ထုံးကို အနည် ထိုင်စေ၍ ယူထားသော အရည်ကြည်
    English: filter limewater
    Grammar Note: နာမ်

    ထုကြီးထည်ကြီး

    [tʰoʊt͡ɕïtʰɛ̀t͡ɕï]
    Arakanese: အစိုင်းအခဲ။ အစိုင်အခဲ အရွယ် ပမာဏ၊ ထုထည် ပမာဏ
    Burmese: အစိုင်းအခဲ။ အစိုင်အခဲ အရွယ် ပမာဏ၊ ထုထည် ပမာဏ
    English: thickness
    Grammar Note: နာမ်