Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 141–160 of 781 words

    ထ

    ထမင်းစားရီသောက်

    [tʰmɪ́ɴsáɹíθɔ́ɛʔ]
    (ဥပစာ) ၁၊ ပညာရပ် တခုခုကို အနည်းအပါးသာ တက်မြောက်ခြင်း။ ၂၊ သာမညအလုပ်။ ‘အကြီးအကျယ် အလုပ်က မဟောက်၊ ထမင်းစား ရီသောက်လောက်ရာ’။ ၃၊ တမျိုး မျိုးသော ဘာသာ စကားကို တဖဲ့ချေ ပါးပါး တတ်ခြင်း။ မောင်လှက ဟိန္ဒေစကားကို ထမင်းစား ရီသောက် လောက်ရာ တတ်တေ’
    (ဥပစာ) ၁၊ ပညာရပ် တစ်ခုခုကို အနည်းအပါးသာ တက်မြောက်ခြင်း။ ၂၊ သာမညအလုပ်။ ‘အကြီးအကျယ် အလုပ်က မဟောက်၊ ထမင်းစား ရီသောက်လောက်ရာ’။ ၃၊ တစ်မျိုး မျိုးသော ဘာသာ စကားကို နည်းနည်း ပါးပါး တတ်ခြင်း။ မောင်လှက ဟိန္ဒီစကားကို ထမင်းစား ရီသောက် လောက်ရာ တတ်တေ’
    just enough to get by
    နာမ်

    ထမင်းစားဝမ်းပူ

    [tʰmɪ́ɴsáwáɴpù]
    ထမင်း စားသောက် ရရုံနန့်၊ သူ တပါးထံမာ အစီအခိုင်း နိန်ရေ သူ
    ထမင်း စားသောက် ရရုံနှင့်၊ သူ တစ်ပါးထံတွင် အစေအခိုင်း နေသော သူ
    servant
    နာမ်

    ထမင်းစားဝမ်းပေါင်

    [tʰmɪ́ɴsáwáɴpèàɪ̀ɴ]
    ထမင်း စားသောက် ရရုံနှင့်၊ သူ တပါးထံမာ အစီအခိုင်း နိန်ရေ သူ
    ထမင်း စားသောက် ရရုံနှင့်၊ သူ တစ်ပါးထံတွင် အစေအခိုင်း နေသော သူ
    servant
    နာမ်

    ထမင်းစိခြောက်

    [tʰmɪ́ɴsìkʰɹɔ́ɛʔ]
    တောင်ပေါ်၊ အပင်ထက် စရေ အမြင့်မှ အောက်ကို (အနိမ့်သို့) လူးကျပနာ မြင်မက်ခြင်း။ ခွီးရူး၊ လရူး လိုက်ပြီးကေ ပြေးရခြင်း အစဟိစွာအနိန်နန့် ထိတ်လန့် ဖွယ်ရာ အမျိုး မျိုးသော အိပ်မက်ဆိုး ရို့ကို မြင်မက်ခြင်း အစဟိစွာမျိုး
    တောင်ပေါ်၊ သစ်ပင်ပေါ် စသည့် အမြင့်မှ အောက်သို့ (အနိမ့်သို့) လိမ့်ကျ၍ မြင်မက်ခြင်း။ ခွေးရူး၊ လူရူး လိုက်၍ ပြေးရခြင်း စသည်ဖြင့် ထိတ်လန့် ဖွယ်ရာ အမျိုး မျိုးသော အိပ်မက်ဆိုး တို့ကို မြင်မက်ခြင်း စသည်မျိုး
    nightmare
    နာမ်

    ထမင်းဆာ

    [tʰmɪ́ɴsʰà]
    ဝမ်းမာ အစာ အဟာရ မဟိ၍ ထမင်း စားချင်သည်
    ဝမ်းတွင် အစာ အဟာရ မရှိ၍ ထမင်း စားချင်သည်
    hungry
    ကြိယာ

    ထမင်းညင်

    [tʰmɪ́ɴɲɪ̀ɴ]
    ထမင်း ဆာရေ
    ထမင်း ဆာသည်
    hungry
    ကြိယာ

    ထမင်းတစ်လုံးချက်

    [tʰmɪ́ɴtɪʔlóʊɴɕɛʔ]
    ထမင်း တအိုးချက် ခန့်မျှ ကြာသော အချိန်
    ထမင်း တစ်အိုးချက် ခန့်မျှ ကြာသော အချိန်
    time of cooking rice
    နာမ်

    ထမင်းတည်

    [tʰmɪ́ɴtɛ̀]
    ထမင်း၊ ငါး၊ ဟင်း အစဟိစွာရို့ကို အာဂန္တု ဟိ့မာ ချထားရေ
    ထမင်း၊ ငါး၊ ဟင်း စသည်တို့ကို ဧည့်သည် ရှေ့တွင် ချထားသည်
    display
    ကြိယာ

    ထမင်းတုပ်

    [tʰmɪ́ɴtoʊʔ]
    (ဥပစာ) ထမင်း စားသည်
    (ဥပစာ) ထမင်း စားသည်
    eat
    ကြိယာ

    ထမင်းထုပ်

    [tʰmɪ́ɴtʰoʊʔ]
    ထမင်း၊ ငါး၊ ဟင်း အစဟိစွာရို့ကို ရော၍ တယောက်စာ တစားစာခန့် ထုပ်၍ ထားရေ အထုပ်
    ထမင်း၊ ငါး၊ ဟင်း စသည်တို့ကို ရော၍ တစ်ယောက်စာ တစ်စားစာခန့် ထုပ်၍ ထားသော အထုပ်
    packet of rice and curry
    နာမ်

    ထမင်းထောင်ပွဲ

    [tʰmɪ́ɴtʰàʊɴpwɛ]
    ထမင်းဆုပ် ရို့ကို ကတော့ပုံ တထောင် ပြုလုပ်ပြီးကေ ဘုရားအား ကပ်လှူ ပူဇော်သော ဆွမ်း။ (ဝါကျွတ်လျှင် စုပေါင်း ကပ်လှူရရေ ဘုရားအား သင်ပုတ်ဆွမ်းတင် ပွဲကြီး ဖြစ်တေ။ ရွာတောင်၊ ပြည်ထောင် အလိုက် ပျော်ပွဲ ရွှင်ပွဲဖြင့် ပြုလုပ်ရရေ အလှူပွဲကြီး ဖြစ်တေ။) ‘အသူ ထမင်း ထေ
    ထမင်းဆုပ် တို့ကို ကတော့ပုံ တစ်ထောင် ပြုလုပ်ပြီး ဘုရားအား ကပ်လှူ ပူဇော်သော ဆွမ်း။ (ဝါကျွတ်လျှင် စုပေါင်း ကပ်လှူရသော ဘုရားအား သင်ပုတ်ဆွမ်းတင် ပွဲကြီး ဖြစ်သည်။ ရွာတောင်၊ ပြည်ထောင် အလိုက် ပျော်ပွဲ ရွှင်ပွဲဖြင့် ပြုလုပ်ရသည့် အလှူပွဲကြီး ဖြစ်သည်။) ‘အသူ ထမင်း ထေ
    none
    နာမ်

    ထမင်းဒုံ

    [tʰmɪ́ɴdòʊɴ]
    အဝကျယ်ပနာ စောက်တိမ် ပြီးကေ အထဲကို စောက်တိမ် လားရေ ခွက်၊ ဇရုံ
    အဝကျယ်၍ စောက်တိမ် ပြီးလျှင် အတွင်းသို့ စောက်တိမ် သွားသော ခွက်၊ ဇလုံ
    bowl
    နာမ်

    ထမင်းနာလိုက်

    [tʰmɪ́ɴnàlaɪʔ]
    ထမင်း ထမနာလိုက်ပြီးကေ (မွတ်အားကြီးပြီးကေ) ဖြစ်ပေါ် လာရေ ဝေဒနာကို ခံစားရခြင်း။ ထမင်းမွတ် ပြင်းပြ လှအတွက်နန့် ခံစားရရေ ဝေဒနာ
    ထမင်း အဆာလွန်၍ (မွတ်အားကြီး၍) ဖြစ်ပေါ် လာသော ဝေဒနာကို ခံစားရခြင်း။ ထမင်းဆာ ပြင်းပြ လှသောကြောင့် ခံစားရသော ဝေဒနာ
    hungry
    နာမ်

    ထမင်းနာလိုက်၂

    [tʰmɪ́ɴnàlaɪʔ၂]
    ထမင်း အဆာ လွန်၍ (မွတ်အား ကြီးပြီးကေ) ဖြစ်ပေါ် လာရေ ဝေဒနာကို ခံစားရရေ။ ထမင်းမွတ် ပြင်းပြ လှအတွက်နန့် ခံစားရရေ ဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ
    ထမင်း အဆာ လွန်၍ (မွတ်အား ကြီး၍) ဖြစ်ပေါ် လာသော ဝေဒနာကို ခံစားရသည်။ ထမင်းဆာ ပြင်းပြ လှသောကြောင့် ခံစားရသော ဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်လာသည်
    hungry
    ကြိယာ

    ထမင်းနွယ်

    [tʰmɪ́ɴnwɛ̀]
    ပျော့ပျောင်းပြီး မြေမား တွား၍ ပေါက်တတ်သနန့် ကန်စွန်းပွင့် ပိုင် အပွင့်ပွင့်သော နွယ်ပင် တမျိုး။ (ထမင်းခူပေါ်လျှင် ထမင်းနွယ် အရွက်ကို ထမင်းစိ စိကေချေဖြင့် ရောကြိတ်ပြီး ပတ်လူးလျှင် ကောင်း၏။
    ပျော့ပျောင်းပြီး မြေတွင်း တွား၍ ပေါက်တတ်သဖြင့် ကန်စွန်းပွင့် ကဲ့သို့ အပွင့်ပွင့်သော နွယ်ပင် တစ်မျိုး။ (ထမင်းခူပေါ်လျှင် ထမင်းနွယ် အရွက်ကို ထမင်းစေ့ အနည်းငယ်ဖြင့် ရောကြိတ်ပြီး ပတ်လိမ်းလျှင် ကောင်း၏။
    creeper
    နာမ်

    ထမင်းပျစ်

    [tʰmɪ́ɴprɪʔ]
    ထမင်း အရည်ကို မများစီပဲ ပျစ်ချွဲအောင် ကြိုချက် ထားရေ ယာဂု တမျိုး၊ စားဖွယ် တမျိုး
    ထမင်း အရည်ကို မများစေပဲ ပျစ်ချွဲအောင် ကြိုချက် ထားသော ယာဂု တစ်မျိုး၊ စားဖွယ် တစ်မျိုး
    rice porridge
    နာမ်

    ထမင်းပွဲ

    [tʰmɪ́ɴpwɛ]
    ထမင်း ထည့်၍ ထားရေ လောင်ပွန်း
    ထမင်း ထည့်၍ ထားသော ပန်းကန်ပြား
    plate
    နာမ်

    ထမင်းပွဲလက်ရောက်

    [tʰmɪ́ɴpwɛlɛʔɹɔ́ɛʔ]
    (ဥပစာ) အဆင့်သင့်။ အခန့်သင့်
    (ဥပစာ) အဆင့်သင့်။ အခန့်သင့်
    by a good chance
    ကြိယာဝိသေသန

    ထမင်းဖြူ

    [tʰmɪ́ɴpʰɹù]
    ဒန်ပေါက်ထမင်း၊ အုန်းထမင်း၊ ထောပတ်ထမင်း မဟုတ်ရေ ရိုးရိုး ချက်ထားရေ ထမင်း။ ‘ခိုခွက်မာ နပျိုးဖက် ခင်း၍၊ ငါးပြီးယား နှစ်ကောင်၊ ထမင်းဖြူ၊ ပန်းနီ ငါးပွင့် ထည့်ပြီးကေ အနောက်အရပ်သို့ ပစ်လီ’ (တိတ္ထုံ)
    ဒန်ပေါက်ထမင်း၊ အုန်းထမင်း၊ ထောပတ်ထမင်း မဟုတ်သော ရိုးရိုး ချက်ထားသော ထမင်း။ ‘ခိုခွက်တွင် နပျိုးဖက် ခင်း၍၊ ငါးပြီးယား နှစ်ကောင်၊ ထမင်းဖြူ၊ ပန်းနီ ငါးပွင့် ထည့်ပြီးလျှင် အနောက်အရပ်သို့ ပစ်လေ’ (တိတ္ထုံ)
    plain rice
    နာမ်

    ထမင်းမွှီး

    [tʰmɪ́ɴmW̯ï]
    ထမင်း ချက်ရေအခါ အရွက်ကို ထည့်၍ ချက်လျှင် အနံ့မွှီး စီတတ်ရေ အပင်ငယ် တမျိုး
    ထမင်း ချက်သောအခါ အရွက်ကို ထည့်၍ ချက်လျှင် အနံ့မွှီး စေတတ်သော အပင်ငယ် တစ်မျိုး
    none
    နာမ်