Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 281–300 of 542 words

    ဒ

    ဒုပ္ပါ

    [doʊpʰa̰à]
    ပုပျပ်၍ အလယ်ပိုင်း ဝိုက်ထားရေ တူရိယာ စည် တမျိုး။ (ဒုတ်တံနန့် နှစ်ဖက် တီးခတ် ရရေ။
    ပုပျပ်၍ အလယ်ပိုင်း ဝိုက်ထားသော တူရိယာ စည် တစ်မျိုး။ (ဒုတ်တံဖြင့် နှစ်ဖက် တီးခတ် ရသည်။
    vat
    နာမ်

    ဒုပြော

    [doʊpɹɔ́]
    မချေမငံ ပြောရေ။ ဖီဆန်ရေ။ ဘုပြောရေ
    မချေမငံ ပြောသည်။ ဖီဆန်သည်။ ဘုပြောသည်
    impugn
    ကြိယာ

    ဒုံးပွဲ

    [dóʊɴpwɛ]
    ဘုန်းကြီး အလောင်းကို ဒုံးဖြင့် မီးဟို ရရေ ပွဲ။ ဘုန်းကြီး သင်္ဂြိုဟ်ပွဲ
    ဘုန်းကြီး အလောင်းကို ဒုံးဖြင့် မီးရှို ရသော ပွဲ။ ဘုန်းကြီး သင်္ဂြိုဟ်ပွဲ
    none
    နာမ်

    ဒုဗ္ဘိကန္တရကပ်

    [doʊb̪a̰b̪a̰ìkn̪a̰n̪t̪a̰ɹkaʔ]
    အစာ ငတ်မွတ်၍ ပျက်စီးသော ဖီး
    အစာ ငတ်မွတ်၍ ပျက်စီးသော ဘေး
    famine
    နာမ်

    ဒုံမင်း

    [dòʊɴmɪ́ɴ]
    စည် အမျိုးအစားဝင် တူရိယာ တမျိုး
    စည် အမျိုးအစားဝင် တူရိယာ တစ်မျိုး
    vat
    နာမ်

    ဒုမင်္ဂလာ

    [doʊmŋ̇galà]
    သီရီး၊ နာရီးကိစ္စ
    သေရေး၊ နာရေးကိစ္စ
    undertaking
    နာမ်

    ဒုံးယိမ်း

    [dóʊɴjéɪɴ]
    ဒုံးပွဲ။ (ဒုံးပွဲ) မာ ကပြရရေ ဒုံးယိမ်း
    ဘုန်းကြီးပျံပွဲ။ (ဒုံးပွဲ) တွင် ကပြရသော ယိမ်းအက
    dance
    နာမ်

    ဒုံးရွဲ့

    [dóʊɴɹwé]
    သံချပ်ပိုင် သီဆိုရရေ တေးခြင်း တမျိုး။ ၂။ ဘုန်းကြီးပျံ ဒုံးပွဲမာ ဘုန်းကြီး အလောင်းကို ယမ်း မီးကျည်တိနန့် မီးတိုက်ပစ်လွှတ် ရာမာ သီဆိုရရေ တေးခြင်း
    သံချပ်ကဲ့သို့ သီဆိုရသော သီချင်း တစ်မျိုး။ ၂။ ဘုန်းကြီးပျံ ဒုံးပွဲတွင် ဘုန်းကြီး အလောင်းကို ယမ်း မီးကျည်များဖြင့် မီးရှို့ပစ်လွှတ် ရာတွင် သီဆိုရသော သီချင်း
    song
    နာမ်

    ဒုလ္လဘတရားငါးပါး

    [doʊl္lbʱtɹáŋàးpàး]
    ရခဲလှစွာသော တရားငါးပါး။ (ယင်းရို့မာ ၁၊ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေါဒုလ္လဘော။ ၂၊ မနုဿတ္တဘာဝေါ ဒုလ္လဘော။ ၃၊ သဒ္ဓါသမ္ပဘာဝေါ ဒုလ္လဘော။ ၄၊ ပဗ္ဇ္ဇိတဘာဝေါ ဒုလ္လဘော။ ၅၊ သဒ္ဓမ္မသဝနံ အတိဒုလ္လဘံရို့ ဖြစ်တေ။
    ရခဲလှစွာသော တရားငါးပါး။ (ယင်းတို့မှာ ၁၊ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေါဒုလ္လဘော။ ၂၊ မနုဿတ္တဘာဝေါ ဒုလ္လဘော။ ၃၊ သဒ္ဓါသမ္ပဘာဝေါ ဒုလ္လဘော။ ၄၊ ပဗ္ဇ္ဇိတဘာဝေါ ဒုလ္လဘော။ ၅၊ သဒ္ဓမ္မသဝနံ အတိဒုလ္လဘံတို့ ဖြစ်သည်။
    the five buddhist ideals
    နာမ်

    ဒုလ္လဘဝတ်

    [doʊl္lbʱwaʔ]
    ရှင်၊ ရဟန်း အဖြစ်ဖြင့် အခိုက်အတန့် (ယာယီလောင်းာက်ရာ) နိန်ရေ
    ရှင်၊ ရဟန်း အဖြစ်ဖြင့် အခိုက်အတန့် (ယာယီမျှသာ) နေသည်
    attainment of hard-to- achieve monkhood even if only or a short period of time
    ကြိယာ

    ဒုလ္လဘဝတ်၂

    [doʊl္lbʱwaʔ၂]
    ယင်းပိုင် အခိုက် အတန့် နိန်ရေ၏ အဖြစ်
    ယင်းသို့ အခိုက် အတန့် နေသည်၏ အဖြစ်
    monastic
    နာမ်

    ဒုလ်ကျ

    [doʊl်t͡ɕ]
    သျှင်ရဟန်း အဖြစ်ဖြင့် အခိုက်အတန့် ဝတ်ရုံခရေ သင်္ကန်း
    ရှင်ရဟန်း အဖြစ်ဖြင့် အခိုက်အတန့် ဝတ်ရုံခဲ့သော သင်္ကန်း
    none
    နာမ်

    ဒုံးသီး

    [dóʊɴθï]
    ဘုန်းကြီး အလောင်းကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ရန် အတွက် သစ်သားကို အခေါင်းထွင်းပနာ (တဖက်ပိတ် ဝါးကျည်မာ) ယမ်းထည့်ပြီး ပြုလုပ် ထားရေ အရာ
    ဘုန်းကြီး အလောင်းကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ရန် အတွက် သစ်သားကို အခေါင်းထွင်း၍ (တစ်ဖက်ပိတ် ဝါးကျည်တွင်) ယမ်းထည့်ပြီး ပြုလုပ် ထားသော အရာ
    none
    နာမ်

    ဒုံးသီး၂

    [dóʊɴθï၂]
    အယင့်ယင် လားနှိုင်သော (အမြောက် လက်နက် တမျိုး)
    လျင်မြန်စွာ သွားနိုင်သော (အမြောက် လက်နက် တစ်မျိုး)
    quick
    နာမဝိသေသန

    ဒုသီလ

    [doʊθíl]
    သီလ မဟိရေ သူ
    သီလ မရှိသော သူ
    evildoer
    နာမ်

    ဒုံးအက

    [dóʊɴʔk]
    ဘုန်းကြီးပျံ ပွဲ၌ ကတလားထက်မာ ဘုန်းကြီး အလောင်းကို တင်ပနာ ဖြစ်စီ။ မတင်ပဲ ဖြစ်စီ နည်းအမျိုးမျိုး ရို့နန့် ပြုလုပ် ကပြ ရရေ အက တမျိုး။ ၂။ ဒရူးဗရူး ကရရေ အက တမျိုး
    ဘုန်းကြီးပျံ ပွဲ၌ ကတလားပေါ်တွင် ဘုန်းကြီး အလောင်းကို တင်၍ ဖြစ်စေ။ မတင်ပဲ ဖြစ်စေ နည်းအမျိုးမျိုး တို့ဖြင့် ပြုလုပ် ကပြ ရသော အက တစ်မျိုး။ ၂။ အကြမ်းပတမ်း ကရသော အက တစ်မျိုး
    dance
    နာမ်

    ဒုံအိုင်

    [dòʊɴʔàɪɴ]
    နက်ဟိုင်းသော အိုင်ဝှမ်း
    နက်ရှိုင်းသော အိုင်ဝှမ်း
    lough
    နာမ်

    ဒုဿစေတီ

    [doʊðsètí]
    ဘုရား အလောင်းတော် တောထွက်ခါ စ၌ ဝတ်၍ ပါလာရေ အဝတ်ကို တည်သော စာတီ
    ဘုရား အလောင်းတော် တောထွက်ခါ စ၌ ဝတ်၍ ပါလာသော အဝတ်ကို တည်သော စေတီ
    none
    နာမ်

    ဒုဿမာ

    [doʊðmà]
    ငါးငနုပ်။ (ရခိုင်က ငါးငနုပ်ကို ဟန်ကတုတ် ရို့ထက် တဖဲ့ချေကြီးလျှင် ဗရဲကား၊ ရို့ထက် ကြီးပြီးကေ ဂန်ဒူး ပြုလုပ်ထားကေ ငါးဒမုန်ခြောက်၊ ဗမာက အာဖဲခြောက် ဟုခေါ်ရေ။
    ငါးငနုပ်။ (ရခိုင်က ငါးငနုပ်ကို သိုင်းကတုတ် တို့ထက် နည်းနည်းကြီးလျှင် ဗရဲကား၊ တို့ထက် ကြီး၍ အခြောက် ပြုလုပ်ထားလျှင် ငါးဒမုန်ခြောက်၊ ဗမာက အာဖဲခြောက် ဟုခေါ်သည်။
    fish
    နာမ်

    ဒူး

    [dùး]
    ခြီထောက်နန့် ပေါင်ကြားဟိ အဆစ် ဒူးဆစ်
    ခြေထောက်နှင့် ပေါင်ကြားရှိ အဆစ် ဒူးဆစ်
    knee
    နာမ်