Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 121–140 of 542 words

    ဒ

    ဒဝီဒဝါ

    [dwídwà]
    ကမန်းကတန်း။ အလော တကြီး။ ကတိုက် ကရိုက်။ ကမန်း ကတန်း
    အလျင်စလို။ အလော တကြီး။ ကတိုက် ကရိုက်။ ကမန်း ကတန်း
    hurry up
    ကြိယာဝိသေသန

    ဒဝေချောင်

    [dwèɕàʊɴ]
    သုံးထပ် သုံးလွှာ ဟိရေ ကျောင်း၊ အိမ် အစဟိစွာရို့မာ အလယ်ထပ်ကို ခေါ်သော အမည်
    သုံးထပ် သုံးလွှာ ရှိသော ကျောင်း၊ အိမ် စသည်တို့တွင် အလယ်ထပ်ကို ခေါ်သော အမည်
    middle
    နာမ်

    ဒဝဲးတိုက်

    [dwɛးtaɪʔ]
    ‘မသက်ဆိုင် သူတိ လာပြီးကေ မရှုပ်ကတ်ပါကေ့၊ ရှောင်ကတ်ပါ ရှားကတ်ပါ၊ ဖယ်ကတ်ပါ’ အစဟိစွာအနိန်နန့် ကျွီး ဟန့်တားသော အာမေဋိတ် စကား
    ‘မသက်ဆိုင် သူတွေ လာ၍ မရှုပ်ကြပါနှင့်၊ ရှောင်ကြပါ ရှားကြပါ၊ ဖယ်ကြပါ’ စသည်ဖြင့် အော်ဟစ် တားဆီးသော အာမေဋိတ် စကား
    none
    နာမ်

    ဒဝဲးဒဝဲး

    [dwɛးdwɛး]
    ‘မသက်ဆိုင် သူတိ လာပြီးကေ မရှုပ်ကတ်ပါကေ့၊ ရှောင်ကတ်ပါ ရှားကတ်ပါ၊ ဖယ်ကတ်ပါ’ အစဟိစွာအနိန်နန့် ကျွီး ဟန့်တားသော အာမေဋိတ် စကား
    ‘မသက်ဆိုင် သူတွေ လာ၍ မရှုပ်ကြပါနှင့်၊ ရှောင်ကြပါ ရှားကြပါ၊ ဖယ်ကြပါ’ စသည်ဖြင့် အော်ဟစ် တားဆီးသော အာမေဋိတ် စကား
    none
    နာမ်

    ဒဟိုင်ဒဟိုင်

    [dhàɪɴdhàɪɴ]
    ‘မသက်ဆိုင် သူတိ လာပြီးကေ မရှုပ်ကတ်ပါကေ့၊ ရှောင်ကတ်ပါ ရှားကတ်ပါ၊ ဖယ်ကတ်ပါ’ အစဟိစွာအနိန်နန့် ကျွီး ဟန့်တားသော အာမေဋိတ် စကား
    ‘မသက်ဆိုင် သူတွေ လာ၍ မရှုပ်ကြပါနှင့်၊ ရှောင်ကြပါ ရှားကြပါ၊ ဖယ်ကြပါ’ စသည်ဖြင့် အော်ဟစ် တားဆီးသော အာမေဋိတ် စကား
    none
    နာမ်

    ဒဟဲးတိုက်

    [dhɛးtaɪʔ]
    ‘မသက်ဆိုင် သူတိ လာပြီးကေ မရှုပ်ကတ်ပါကေ့၊ ရှောင်ကတ်ပါ ရှားကတ်ပါ၊ ဖယ်ကတ်ပါ’ အစဟိစွာအနိန်နန့် ကျွီး ဟန့်တားသော အာမေဋိတ် စကား
    ‘မသက်ဆိုင် သူတွေ လာ၍ မရှုပ်ကြပါနှင့်၊ ရှောင်ကြပါ ရှားကြပါ၊ ဖယ်ကြပါ’ စသည်ဖြင့် အော်ဟစ် တားဆီးသော အာမေဋိတ် စကား
    none
    ကြိယာ

    ဒဟဲးဒဟဲး

    [dhɛးdhɛး]
    ‘မသက်ဆိုင် သူတိ လာပြီးကေ မရှုပ်ကတ်ပါကေ့၊ ရှောင်ကတ်ပါ ရှားကတ်ပါ၊ ဖယ်ကတ်ပါ’ အစဟိစွာအနိန်နန့် ကျွီး ဟန့်တားသော အာမေဋိတ် စကား
    ‘မသက်ဆိုင် သူတွေ လာ၍ မရှုပ်ကြပါနှင့်၊ ရှောင်ကြပါ ရှားကြပါ၊ ဖယ်ကြပါ’ စသည်ဖြင့် အော်ဟစ် တားဆီးသော အာမေဋိတ် စကား
    none
    နာမ်

    ဒိဌ

    [dìtʰ]
    ကိုယ်တွိ၊ မျက်မြင်။ အထင်အရှား။ မျက်မှောက်။ အသီအချာ။ အတိအကျ။ အမှန်အကန်
    ကိုယ်တွေ့၊ မျက်မြင်။ အထင်အရှား။ မျက်မှောက်။ အသေအချာ။ အတိအကျ။ အမှန်အကန်
    nicety
    ကြိယာဝိသေသန

    ဒိဌမျက်မြင်

    [dìtʰmrɛʔmɹɪ̀ɴ]
    မျက်စိ အောက်မာ အထင်အရှား မြင်ဗျာယ်
    မျက်စိ အောက်တွင် အထင်အရှား မြင်လျက်
    nicety
    ကြိယာဝိသေသန

    ဒိဌသိ

    [dìtʰθì]
    ကိုယ့် ကိုယ်တိုင်ကျ သိရေ
    မိမိ ကိုယ်တိုင်ကျ သိသည်
    know
    ကြိယာ

    ဒိဌိ

    [dìtʰì]
    မားသော အမြင်။ အကြောင်းမဲ့ သတ်သတ် ယုံကြည်ချက်။ ၂။ အယူအဆ။ ယုံကြည်ချက်။ ၃။ မားသော အယူကို ယူသော သူ
    မှားသော အမြင်။ အကြောင်းမဲ့ သက်သက် ယုံကြည်ချက်။ ၂။ အယူအဆ။ ယုံကြည်ချက်။ ၃။ မှားသော အယူကို ယူသော သူ
    misunderstand
    နာမ်

    ဒိတ်

    [deɪʔ]
    ကျွဲ၊ နွား၊ တိရစ္ဆာန်များ အူအထဲမာ နိန်ရေ ပိုးကောင် တမျိုး
    ကျွဲ၊ နွား၊ တိရစ္ဆာန်များ အူအတွင်း၌ နေသော ပိုးကောင် တစ်မျိုး
    Dung-beetle
    နာမ်

    ဒိတ်ကိုက်

    [deɪʔkaɪʔ]
    ကျွဲ၊ နွားတိကို ဒိတ် မည်သော ပိုးကောင်ကိုက်၍ ရောဂါ ဖြစ်တေ။ (ယင်းပိုး ကိုက်၍ ရောဂါဖြစ်ကေ ချီးတပြုတ်ပြုတ်နန့် ပိန်ကပ် နီတတ်ရေ။
    ကျွဲ၊ နွားများကို ဒိတ် မည်သော ပိုးကောင်ကိုက်၍ ရောဂါ ဖြစ်သည်။ (ယင်းပိုး ကိုက်၍ ရောဂါဖြစ်လျှင် ချေးတပြုတ်ပြုတ်နှင့် ပိန်ကပ် နေတတ်သည်။
    murrain
    ကြိယာ

    ဒိတ်ပင်း

    [deɪʔpɪ́ɴ]
    လုံးဝ နားမကြားသူ။ ၂။ ခေါ်မထူးပဲ မြုံစိစိ လုပ်နီသူ
    လုံးဝ နားမကြားသူ။ ၂။ ခေါ်မထူးပဲ မြုံစိစိ လုပ်နေသူ
    deaf
    နာမ်

    ဒိနံဒိနံ

    [dìnံdìnံ]
    တရက်ပြီးကေ တရက်။ တရက်မပြတ်။ နေစဉ်ရက်ပြတ်
    တစ်နေ့ပြီးလျှင် တစ်နေ့။ တစ်နေ့မပြတ်။ နေစဉ်ရက်ဆက်
    everyday
    ကြိယာဝိသေသန

    ဒိန်နင်း

    [dèɪɴnɪ́ɴ]
    သားငယ် သမီးသျှေ (အချေ) အစဟိစွာရို့ကို လက် ခြေ လှုပ်ယှားမှု ပြုဖို့ (ခုန်ဆွ ခုန်ဆွ ပြုလုပ်ဖို့) အတွက် အဓိက ဒိန်နင်းဟု ဆိုပီးပြီးကေ ခန္ဓာကိုယ်ကို လှုပ်ရှားစီရေ စကား
    သားငယ် သမီးငယ် (ကလေး) စသည်တို့ကို လက် ခြေ လှုပ်ရှားမှု ပြုရန် (ခုန်ဆွ ခုန်ဆွ ပြုလုပ်ရန်) အတွက် အဓိက ဒိန်နင်းဟု ဆိုပေး၍ ခန္ဓာကိုယ်ကို လှုပ်ရှားစေသော စကား
    none
    နာမ်

    ဒိန်နင်းဒိန်နင်း

    [dèɪɴnɪ́ɴdèɪɴnɪ́ɴ]
    အမိက ဒိန်နင်း ဒိန်နင်း ဆို၍ အဘုချေငယ်အား လက်ခြေ စစွာကို ခုန်ဆွ ခုန်ဆွ လှုပ်ရှား ပြုလုပ် စီရေ
    အမိက ဒိန်နင်း ဒိန်နင်း ဆို၍ ခလေးငယ်အား လက်ခြေ စသည်ကို ခုန်ဆွ ခုန်ဆွ လှုပ်ရှား ပြုလုပ် စေသည်
    none
    ကြိယာ

    ဒိပြင်

    [dìpɹɪ̀ɴ]
    ညီညာ ပြန့်ပြူးသော မြေအပြင်
    ညီညာ ပြန့်ပြူးသော မြေအပြင်
    ground
    နာမ်

    ဒိပြင်၂

    [dìpɹɪ̀ɴ၂]
    ဆိုခဲ့ ပြီးရေ အရာမှ အရာ တပါး။ ယင်းအပြင်။ ယင်းကနိန် တပါး။ ယပြီးကေ
    ဆိုခဲ့ ပြီးသော အရာမှ အခြား တစ်ပါး။ ထို့ပြင်။ ထိုမှ တစ်ပါး။ ထို့နောက်
    next
    သမ္ဗန္တ

    ဒိမ်းခေါင်းပစ်

    [déɪɴkʰèàɪ́ɴpɪʔ]
    ကျွဲ၊ နွား၊ ဆိတ် အစဟိစွာရို့စွာ အဝီးက နိန်ပြီးကေ တကောင်နန့် တကောင် အဂေါင်းချင်း ရိုက်ပနာ ခတ်ကတ်တေ။ ဝှေ့ကတ်တေ။ ကျွဲ၊ နွား အစဟိစွာရို့ အဝီးက ခြေစုန် ပေါက်ရား တကောင်နန့် တကောင် အဂေါင်းချင်း ရိုက်ကတ်တေ။
    ကျွဲ၊ နွား၊ ဆိတ် စသည်တို့သည် အဝေးက နေပြီး တစ်ကောင်နှင့် တစ်ကောင် ဦးခေါင်းချင်း ရိုက်၍ ခတ်ကြသည်။ ဝှေ့ကြသည်။ ကျွဲ၊ နွား စသည်တို့ အဝေးက ခြေစုန် ပေါက်ပြီး တစ်ကောင်နှင့် တစ်ကောင် ဦးခေါင်းချင်း ရိုက်ကြသည်။
    န
    ကြိယာ