Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 361–380 of 1,758 words

    န

    နံမည

    [nံmɲ]
    အမည်။ ဘွဲ့အမည်။ သမုတ် ဝေါဟာရ ခေါ်ဝေါ်ခြင်း
    အမည်။ ဘွဲ့အမည်။ သမုတ် ဝေါဟာရ ခေါ်ဝေါ်ခြင်း
    name
    နာမ်

    နမသလေး

    [nmθlé]
    ၁၊ ကမ္ဘာဦးက အလို အလျောက် ပေါက်ရောက်ရေ ဆိုရေ နတ်စပါး တမျိုး။ ၂၊ အနံ့မွှီး ကြိုင်သော စပါး တမျိုး။ သင်းပျံ့ မွှီးကြိုင်၍ ဘောဇဉ် ငါးပါး အရသာ ဟိရေ အထူးထူးသော နမသလေးဆန် ရို့နန့် ရောပြွမ်းဗျာယ် ဟိနီအတွက်နန့် ဓညဝတီဟု အမည်မာ၏ (စကားပြေ)
    ၁၊ ကမ္ဘာဦးက အလို အလျောက် ပေါက်ရောက်သည် ဆိုသော နတ်စပါး တစ်မျိုး။ ၂၊ အနံ့မွှေး ကြိုင်သော စပါး တစ်မျိုး။ သင်းပျံ့ မွှေးကြိုင်၍ ဘောဇဉ် ငါးပါး အရသာ ရှိသော အထူးထူးသော နမသလေးဆန် တို့ဖြင့် ရောပြွမ်းလျက် ရှိနေသောကြောင့် ဓညဝတီဟု အမည်တွင်၏ (စကားပြေ)
    none
    နာမ်

    နမာနထူး

    [nmàntʰùး]
    သတိ လွတ်ပနာ။ ထိုင်းမှိုင်း တွေဝေဗျာယ်
    သတိ လွတ်၍။ ထိုင်းမှိုင်း တွေဝေလျက်
    dull
    ကြိယာဝိသေသန

    နမိတ်နမာ

    [nmeɪʔnmà]
    မကောင်းရေ အတိတ် နမိတ်
    မကောင်းသော အတိတ် နမိတ်
    portent
    နာမ်

    နမိနမာ

    [nmìnmà]
    သတိ လွတ်ပနာ။ ထိုင်းမှိုင်း တွေဝေဗျာယ်
    သတိ လွတ်၍။ ထိုင်းမှိုင်း တွေဝေလျက်
    dull
    ကြိယာဝိသေသန

    နမိနမော

    [nmìnmɔ́]
    အမှတ်တမဲ့။ ဂရု မစိုက်ပဲ။ ကိုယ့် လျော့လျော့။ သတိ မမူပဲ။ မှိုင်တွေ ငေးမောဗျာယ်
    အမှတ်တမဲ့။ ဂရု မစိုက်ပဲ။ မေ့မေ့ လျော့လျော့။ သတိ မမူပဲ။ မှိုင်တွေ ငေးမောလျက်
    careless
    ကြိယာဝိသေသန

    နမိနမြော

    [nmìnmɹɔ́]
    မပီးရက် မကမ်းရက်။ မစွန့်လွတ်နိုင် ဖြစ်တေ။ တွန်တိုရေ
    မပေးရက် မကမ်းရက်။ မစွန့်လွတ်နိုင် ဖြစ်သည်။ တွန်တိုသည်
    be stingy
    ကြိယာ

    နမိနမြော၂

    [nmìnmɹɔ́၂]
    ဝန် တခုတရီ အလဟဿ ဆုံးယှုံးမှု၌ နှမြိုး၊ တွန်တို၊ ဝမ်းနည်း၍ ပြောသော စကား
    ပစ္စည်း တစ်စုံတစ်ရာ အလဟဿ ဆုံးရှုံးမှု၌ နှမြော၊ တွန်တို၊ ဝမ်းနည်း၍ ပြောသော စကား
    none
    နာမ်

    နမူ

    [nmù]
    ရုပ်ရည်။ အသွင်အပြင်။ အလှအရာ၊ ပြငှါမရ၊ နမူစာသော်၊ သူဇာမသို့ (ဓမ္မသာ)
    ရုပ်ရည်။ အသွင်အပြင်။ အလှအရာ၊ ပြငှါမရ၊ နမူစာသော်၊ သူဇာမသို့ (ဓမ္မသာ)
    look
    နာမ်

    နမူနာ

    [nmùnà]
    ပုံစံ။ စံ။ ဒေချင့်စွာ ဝတ္တု၊ ဖြစ်ပျက်မှုကို၊ ဖတ်ရှုလိုက်သော်၊ နမူနာလေ၊ ယူကာထောက်ကေ၊ ကြောက်ဖို့လေ (ပန်း)
    ပုံစံ။ စံ။ ဤသည် ဝတ္တု၊ ဖြစ်ပျက်မှုကို၊ ဖတ်ရှုလိုက်သော်၊ နမူနာလေ၊ ယူကာထောက်ကေ၊ ကြောက်စရာလေ (ပန်း)
    example
    နာမ်

    နမော်နတော်

    [nmɔ̀ntɔ̀]
    အမှတ်တမဲ့။ ဂရု မစိုက်ပဲ။ ကိုယ့် လျော့လျော့။ သတိ မမူပဲ။ မှိုင်တွေ ငေးမောဗျာယ်
    အမှတ်တမဲ့။ ဂရု မစိုက်ပဲ။ မေ့မေ့ လျော့လျော့။ သတိ မမူပဲ။ မှိုင်တွေ ငေးမောလျက်
    careless
    ကြိယာဝိသေသန

    နမ်း

    [náɴ]
    ၁၊ (အနံ့ကို) နခေါင်းဖြင့် အထဲကို ဟိုက်သွင်းရေ။ ၂၊ နဖူး၊ ပါးပြင် အစဟိစွာရို့ကို နခေါင်းဖြင့် ထိတွိ ရှုပ်ယူရေ
    ၁၊ (အနံ့ကို) နှာခေါင်းဖြင့် အတွင်းသို့ ရှိုက်သွင်းသည်။ ၂၊ နဖူး၊ ပါးပြင် စသည်တို့ကို နှာခေါင်းဖြင့် ထိတွေ့ ရှုပ်ယူသည်
    kiss
    ကြိယာ

    နမ်းရှုပ်

    [náɴʃoʊʔ]
    ၁၊ (အနံ့ကို) နခေါင်းဖြင့် အထဲကို ဟိုက်သွင်းရေ။ ၂၊ နဖူး၊ ပါးပြင် အစဟိစွာရို့ကို နခေါင်းဖြင့် ထိတွိ ရှုပ်ယူရေ
    ၁၊ (အနံ့ကို) နှာခေါင်းဖြင့် အတွင်းသို့ ရှိုက်သွင်းသည်။ ၂၊ နဖူး၊ ပါးပြင် စသည်တို့ကို နှာခေါင်းဖြင့် ထိတွေ့ ရှုပ်ယူသည်
    kiss
    ကြိယာ

    နံမျှောင်

    [nံmr̯àʊɴ]
    ၁၊ အပါး၌ သွယ်နိူင်းရေ။ ချောင်းရိုးကို မျှောင်ဗျာယ် ခုတ်မောင်း ခကတ်တေ။ ၂၊ တတူတကွ ဆောင်ရေ။ တွဲစပ် ပူးဝင်ရေ။ မလားနှိုင်၍ နံမျှောင်၍ ယူလာရေ။ ၃၊ မှီရေရေ။ ၄၊ ကပ်၍ တွယ်ရေ။ နံဖီးအပါး၌ တည်သည်
    ၁၊ အပါး၌ သွယ်ယှဉ်သည်။ ချောင်းရိုးကို မျှောင်လျက် ခုတ်မောင်း ခဲ့ကြသည်။ ၂၊ အတူတကွ ဆောင်သည်။ တွဲစပ် ပူးဝင်သည်။ မသွားနိုင်၍ နံမျှောင်၍ ယူလာသည်။ ၃၊ မှီတယ်သည်။ ၄၊ ကပ်၍ တွယ်သည်။ အနီးအပါး၌ တည်သည်
    together going
    နာမ်

    နမြိုးနမြိ

    [nmɹónmɹì]
    မပီးရက် မကမ်းရက်။ မစွန့်လွတ်နိုင် ဖြစ်တေ။ တွန့်တိုရေ။ သံတိုင်စိုက်ထိုး၊ စိန်ဖူးကျိုး၍ နမြိုးနမြိ၊ ပြည်လုံးသိပနာ (ဥရာဇ်)
    မပေးရက် မကမ်းရက်။ မစွန့်လွတ်နိုင် ဖြစ်သည်။ တွန့်တိုသည်။ သံတိုင်စိုက်ထိုး၊ စိန်ဖူးကျိုး၍ နမြိုးနမြိ၊ ပြည်လုံးသိ၍ (ဥရာဇ်)
    be stingy
    ကြိယာ

    နမြိုးနမြိ၂

    [nmɹónmɹì၂]
    မပီးရက် မကမ်းရက်။ မစွန့်လွတ်နိုင် ဖြစ်တေ။ တွန့်တိုရေ။ သံတိုင်စိုက်ထိုး၊ စိန်ဖူးကျိုး၍ နမြိုးနမြိ၊ ပြည်လုံးသိပနာ (ဥရာဇ်)
    မပေးရက် မကမ်းရက်။ မစွန့်လွတ်နိုင် ဖြစ်သည်။ တွန့်တိုသည်။ သံတိုင်စိုက်ထိုး၊ စိန်ဖူးကျိုး၍ နမြိုးနမြိ၊ ပြည်လုံးသိ၍ (ဥရာဇ်)
    be stingy
    နာမ်

    နံယင့်လား

    [nံjɪ̀ɴ့lá]
    (အရပ်) (တစုံ တခုသော) အနံ့ နံသလောဟု မီးရေအမီး စကားလုံး
    (အရပ်) (တစ်စုံ တစ်ခုသော) အနံ့ နံသလောဟု မေးသော အမေး စကားလုံး
    none
    နာမ်

    နံယင့်လား၂

    [nံjɪ̀ɴ့lá၂]
    ၁၊ (အရပ်) (တစုံ တခုသော) အတတ်ပညာ၊ အလုပ်အကြံ တတ်ကျွမ်း သလောဟု မီးရေအမီး စကားလုံး။ ၂၊ မော်ကြွား လိုရာမာ ပြောသော စကားလုံး
    ၁၊ (အရပ်) (တစ်စုံ တစ်ခုသော) အတတ်ပညာ၊ အလုပ်အကြံ တတ်ကျွမ်း သလောဟု မေးသော အမေး စကားလုံး။ ၂၊ မော်ကြွား လိုရာ၌ ပြောသော စကားလုံး
    skill art
    နာမ်

    နံယုန်ပိုးကောင်း

    [nံjòʊɴpókáʊɴ]
    မိုးခါသား နီးကပ်လာရေ် တန်ခူး၊ ကဆုန်၊ နံယုန်လ ရို့မာ ကိုယ့် အမည် ဖေါ်ထုတ်ပနာ နံယုန်၊ နံယုန် ဟု မြည်တတ်ရေ ပိုးကောင် တမျိုး
    မိုးရာသီ နီးကပ်လာသော် တန်ခူး၊ ကဆုန်၊ နံယုန်လ တို့၌ မိမိ အမည် ဖေါ်ထုတ်၍ နံယုန်၊ နံယုန် ဟု မြည်တတ်သော ပိုးကောင် တစ်မျိုး
    insect
    နာမ်

    နယုန်လ

    [njòʊɴl]
    ရခိုင် တဆယ့်နှစ်လမာ သုံးလမြောက် ဖြစ်ရေ လ၏ အမည်။ ဆန်းထနယုန်၊ ရောင်ဟုန်ထွန်းပ၊ ဝါကျွတ်လကေ၊ ပျော်ကတ်သဲသဲ၊ တပို့တွဲဝယ် (ပါရာ)
    ရခိုင် တစ်ဆယ့်နှစ်လတွင် သုံးလမြောက် ဖြစ်သော လ၏ အမည်။ ဆန်းထနယုန်၊ ရောင်ဟုန်ထွန်းပ၊ ဝါကျွတ်လလျှင်၊ ပျော်ကြသဲသဲ၊ တပို့တွဲဝယ် (ပါရာ)
    rd month of Arakanese year
    နာမ်