Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Popular: ငါ့ ဖိုး ပုရပိုက် လှေ

    Dictionary Entries

    Showing 1,061–1,080 of 1,758 words

    န

    နီလိုက်ဟုသိ

    [nílaɪʔhoʊθì]
    Arakanese: (အရပ်) (တစုံ တခုသော နီရာကိုမျှ မလားဖို့) တားမြစ် ဟန့်တားသော စကားလုံး။ နန်းနန်းဦးကျော် အိမ်မာ နီလိုက် စရေ။ မောင်စောထွန်း ဂုမလားရင့်ဟု နောက် တခေါက် လားကတ်မေ နီလိုက်ဝေးုသိ
    Burmese: (အရပ်) (တစ်စုံ တစ်ခုသော နေရာကိုမျှ မသွားရန်) တားမြစ် ဟန့်တားသော စကားလုံး။ နန်းနန်းဦးကျော် အိမ်မှာ နီလိုက် စသည်။ မောင်စောထွန်း ဂုမလားကေ့ဟု နောက် တစ်ခေါက် လားကတ်မေ နီလိုက်ဟုသိ
    English: against
    Grammar Note: ပစ္စည်း

    နီလီပတ်စီ

    [nílípaʔsí]
    Arakanese: (အရပ်) (သူ့) သဖောအတိုင်း။ (သူ့) သဘောနှင့်သူ။ (ထားလိုက်ပါဖိ။) တယောက်လည်း ပြောစရာမလို၊ သူ့သဘောနန့် သူ နီလီပတ်စီ
    Burmese: (အရပ်) (သူ့) သဘော အတိုင်း။ (သူ့) သဘောနှင့်သူ။ (နေပါစေတော့။) တစ်ယောက်လည်း ပြောစရာမလို၊ သူ့သဘောနန့် သူ နီလီပတ်စီ
    English: as you like
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    နီလွဲ

    [nílwɛ]
    Arakanese: နိန်ရေ အဂေါင်းထက် တည့်မတ်ရာမှ အနောက် ဘက်ကို ရွိ့လားသည်
    Burmese: နေသည် ဦးခေါင်းထက် တည့်မတ်ရာမှ အနောက် ဘက်သို့ ရွေ့သွားသည်
    English: late afternoon
    Grammar Note: ကြိယာ

    နီလွဲ၂

    [nílwɛ၂]
    Arakanese: နေမွန်းစောင်း ၁၂ နာရီမှ ၂ နာရီခန့် ကာလ အချိန်
    Burmese: နေမွန်းတည့် ၁၂ နာရီမှ ၂ နာရီခန့် ကာလ အချိန်
    English: late afternoon
    Grammar Note: နာမ်

    နီလွဲညစာ

    [nílwɛɲsà]
    Arakanese: နေမွန်းစောင်း ပြီးကေ စားသောက်သော အစားအစာ။ နီလွဲညစာ၊ စားစရာကေ၊ ဇာမှမဟိ (ဘိန်း)
    Burmese: နေမွန်းတည့် ပြီးနောက် စားသောက်သော အစားအစာ။ နီလွဲညစာ၊ စားစရာကေ၊ ဇာမှမဟိ (ဘိန်း)
    English: lunch
    Grammar Note: နာမ်

    နီလှန်း

    [níɬáɴ]
    Arakanese: နေ ပူပြင်းမာ ထားရေ
    Burmese: နေ ပူပြင်းတွင် ထားသည်
    English: keep in the sun
    Grammar Note: ကြိယာ

    နီဝင်

    [níwɪ̀ɴ]
    Arakanese: နိန်ရေ အနောက် မိုးကုပ် အထဲကို ဝင်လှားရေ။ စနီရက်မာ၊ နီထွက်နီဝင်၊ ဆောင်လျှင် အရာမာ၊ ခန်းတိုင်း ရောက်၏ (ပါရာ)
    Burmese: နေသည် အနောက် မိုးကုပ် အတွင်းသို့ ဝင်သွားသည်။ စနီရက်မှာ၊ နီထွက်နီဝင်၊ ဆောင်လျှင် ပြီးမြောက်၊ ခန်းတိုင်း ရောက်၏ (ပါရာ)
    English: sunset
    Grammar Note: ကြိယာ

    နီဝင်တဖြိုး

    [níwɪ̀ɴtpʰɹó]
    Arakanese: နီဝင်ပနာ မိုက်စ ပျိုးချိန်
    Burmese: နေဝင်၍ မှောင်စ ပျိုးချိန်
    English: dusk
    Grammar Note: နာမ်

    နီဝင်တရူး

    [níwɪ̀ɴtɹùး]
    Arakanese: ညဦး မိုက်စ ပျိုးချိန်
    Burmese: ညဦး မှောင်စ ပျိုးချိန်
    English: dusk
    Grammar Note: နာမ်

    နီဝင်တသျှူး

    [níwɪ̀ɴtʃùး]
    Arakanese: နီဝင် တဖြိုး။ နီဝင် တရူး
    Burmese: နီဝင် တဖြိုး။ နီဝင် တရူး
    English: dusk
    Grammar Note: နာမ်

    နီဝင်မိုးချုပ်

    [níwɪ̀ɴmóɕoʊʔ]
    Arakanese: နီဝင်ဗျယ်ဒေး အလင်းရောင် ကွယ်ပျောက်သော အချိန်။ နီဝင်နီမိုက်၊ လုပ်ပါကေလေ့၊ စားရမဲ့ပင်၊ ဖြစ်ရို့ကျင်၏ (မြို့တည်)
    Burmese: နေဝင်ပြီး အလင်းရောင် ပျောက်ကွယ်သော အချိန်။ နီဝင်မိုးချုပ်၊ လုပ်ပါသော်လည်း၊ စားရမဲ့ပင်၊ ဖြစ်တို့ကျင်၏ (မြို့တည်)
    English: dusk
    Grammar Note: နာမ်

    နီဝါးတစ်ဖျား

    [níwàးtɪʔpʰrá]
    Arakanese: မိုးထ ၈ နာရီခန့် အချိန်
    Burmese: နံနက် ၈ နာရီခန့် အချိန်
    English: About a.m
    Grammar Note: နာမ်

    နီသတ်

    [níθaʔ]
    Arakanese: ၁၊ နီ၏ အပူဟိန် ထိခိုက်ရေ။ ၂၊ နီ၏ အပူဟိန်ထိလွန်း သနန့် ပန်း အပင် အစဟိစွာရို့ ညှိုးရောင် နွမ်းရိသည်
    Burmese: ၁၊ နေ၏ အပူငွေ့ ထိခိုက်သည်။ ၂၊ နေ၏ အပူငွေ့ထိလွန်း သဖြင့် ပန်း သစ်ပင် စသည်တို့ ညှိုးရောင် နွမ်းရိသည်
    English: be worn out
    Grammar Note: ကြိယာ

    နီသတ်၂

    [níθaʔ၂]
    Arakanese: စိကေချေ စိုထိုင်းသော ငါး၊ ငါးပိ၊ ငရုပ် အစဟိစွာရို့ကို နီလှန်းသည်
    Burmese: အနည်းငယ် စိုထိုင်းသော ငါး၊ ငါးပိ၊ ငရုပ် စသည်တို့ကို နေလှန်းသည်
    English: keep in the sun
    Grammar Note: ကြိယာ

    နီသတ်ဒဏ်

    [níθaʔdn်]
    Arakanese: ပူပြင်းသော နီ၏ အပူ ဓါတ်ငွီ့ကြောင့် ပန်း အပင် အစဟိစွာရို့ ညှိုးရောင်သည်
    Burmese: ပူပြင်းသော နေ၏ အပူ ဓါတ်ငွေ့ကြောင့် ပန်း သစ်ပင် စသည်တို့ ညှိုးရောင်သည်
    English: be worn out
    Grammar Note: ကြိယာ

    နီသာ

    [níθà]
    Arakanese: နေ သာယာ ထွန်းပသည်
    Burmese: နေ သာယာ ထွန်းပသည်
    English: be sunny
    Grammar Note: ကြိယာ

    နီသာ၂

    [níθà၂]
    Arakanese: ၁၊ နီနှိုင် လောက်ရေ။ ၂၊ ရောဂါ သက်သာသည်
    Burmese: ၁၊ နေနိုင် လောက်သည်။ ၂၊ ရောဂါ သက်သာသည်
    English: convalesce
    Grammar Note: ကြိယာ

    နီသားကျ

    [níθát͡ɕ]
    Arakanese: အနေ ကြာ၍ အတည် တကျ ဖြစ်တေ
    Burmese: အနေ ကြာ၍ အတည် တကျ ဖြစ်သည်
    English: get used to
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    နီသားတကျ

    [níθátt͡ɕ]
    Arakanese: ဆီလျော် သင့်မြတ် လျောက်ပတ်စွာ။ ထိုက်တန် လျောက်ပတ်သောအနိန်နန့်
    Burmese: ဆီလျော် သင့်မြတ် လျောက်ပတ်စွာ။ ထိုက်တန် လျောက်ပတ်သော အားဖြင့်
    English: get used to
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    နီသာထိုင်သာ

    [níθàtʰàɪɴθà]
    Arakanese: နေကောင်း ထိုင်သာ ဖြစ်ဗျာယ်။ နိန်ရ ထိုင်ရ သက်သာသောအနိန်နန့်
    Burmese: နေကောင်း ထိုင်သာ ဖြစ်လျက်။ နေရ ထိုင်ရ သက်သာသော အားဖြင့်
    English: convalesce
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန