Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,081–1,100 of 1,758 words

    န

    နီသာလဝင်း

    [níθàlwɪ́ɴ]
    မိုဇ်း လေဝါသ ကင်းစင်၍ ကြည်လင် အီးမြရေ။ နီသာလဝင်း၊ အေးကြည်လင်းပြီးကေ၊ ဝင်းပမိုးရိပ်၊ နေဟိန်ချမ်းမြေ့ (ထွန်းတိ)
    မိုဇ်း လေဝါသ ကင်းစင်၍ ကြည်လင် အေးမြသည်။ နီသာလဝင်း၊ အေးကြည်လင်း၍၊ ဝင်းပမိုးတိမ်၊ နေရှိန်ချမ်းမြေ့ (ထွန်းတိ)
    clear
    ကြိယာ

    နီသုံးပို

    [níθóʊɴpÒ]
    နိ့ခင်း ၃ နာရီ (မိုးထ ၃ နာရီ) အချိန်။ (အချိန်ကို နိ ၄ ပို၊ ည ၄ ပို ဆိုပနာ ၂၄ နာရီ တရက် အတွက် အချိန် သျှစ်ပို (သျှစ်ပိုင်း) ခွဲခြား ထားရေ။ ယင်းပိုင် ခွဲခြား ထားအတွက်နန့် တပိုမာ ပျမ်းမျှအနိန်နန့် ၃ နာရီစီ ဖြစ်တေ။ မိုးထ ၆ နာရီကပင် ည ၆ နာရီ၊ ည ၆ နာရီကပင်
    နေ့လည် ၃ နာရီ (နံနက် ၃ နာရီ) အချိန်။ (အချိန်ကို နေ့ ၄ ပို၊ ည ၄ ပို ဟူ၍ ၂၄ နာရီ တစ်ရက် အတွက် အချိန် ရှစ်ပို (ရှစ်ပိုင်း) ခွဲခြား ထားသည်။ ယင်းသို့ ခွဲခြား ထားသောကြောင့် တစ်ပိုတွင် ပျမ်းမျှ အားဖြင့် ၃ နာရီစီ ဖြစ်သည်။ နံနက် ၆ နာရီမှသည် ည ၆ နာရီ၊ ည ၆ နာရီမှသည်
    none
    နာမ်

    နီဟုသိ

    [níhoʊθì]
    (အရပ်) တနားချေတဗွေချေ ခဏ ဆိုင်းငံရန် ပြောသော စကား
    (အရပ်) ခေတ္တ ခဏ ဆိုင်းငံရန် ပြောသော စကား
    wait a moment
    ပစ္စည်း

    နီအိမ်

    [níʔèɪɴ]
    နီထိုင်စရာ အဆောက် အအုံ။ ဤည တရက်၊ ဒါဘောင်နီကေ၊ နီအိမ်ထက်မာ၊ တက်ပနာမွေ့လျော်၊ တနိစွာကို၊ တည်းပါရစီ၊ ဆိုတုံလီကေ (ဓမ္မသာ)
    နေထိုင်စရာ အဆောက် အအုံ။ ဤည တရက်၊ ဒါဘောင်နီကေ၊ နီအိမ်ထက်မှာ၊ တက်၍မွေ့လျော်၊ တနေ့တာကို၊ တည်းပါရစီ၊ ဆိုတုံလီကေ (ဓမ္မသာ)
    building
    နာမ်

    နီအီး

    [níʔï]
    ညစာဖက် နီ၏ အပူဟိန် လျော့လားရေ
    ညနေပိုင်း နေ၏ အပူရှိန် လျော့သွားသည်
    late afternoon
    ကြိယာ

    နု

    [noʊ]
    ၁၊ နုနယ် သိမ်မွေ့သော။ နူးညံ့သော။ ပန်းရွှီမြိုင်မာ၊ နုရွှီရင်ကို၊ မောင်လျှင်ရို့က၊ ယုန်လို့ယောင်ငြား (ပန်း)။ ၂၊ နူးညံ့သော။ ညက်ညောသော။ ညံ့သက်ဝါဠု၊ သဲဖြူနုသည်၊ ပြည့်မှုတမ်းကျမ်း၊ စစ်တိကျွန်း၌ (ဂဏန်း)။ ၃၊ ပျိုမျစ်သော
    ၁၊ နုနယ် သိမ်မွေ့သော။ နူးညံ့သော။ ပန်းရွှေမြိုင်တွင်၊ နုရွှေရင်ကို၊ မောင်လျှင်တို့က၊ ယုန်လို့ယောင်ငြား (ပန်း)။ ၂၊ နူးညံ့သော။ ညက်ညောသော။ ညံ့သက်ဝါဠု၊ သဲဖြူနုသည်၊ ပြည့်မှုတမ်းကျမ်း၊ စစ်တွေကျွန်း၌ (ဂဏန်း)။ ၃၊ ပျိုမျစ်သော
    young
    နာမဝိသေသန

    နုံ

    [nòʊɴ]
    ဟောင်းမြင်း ဆွေးမြည့်၍ အဖဲ့အတ၊ အမှုန့် အမှုန့် ဖြစ်ပနာ ပျက်စီး လားရေ။ (မြီအိုး၊ မြီခွက် အစဟိစွာ အပိုင် အမှုန့် ဖြစ်ပြီးကေ လူကိုင်တွယ်လျှင် ကိုင်ရေ နီရာက ပဲ့ကြေသွားခြင်း ဖြစ်တေ။
    ဟောင်းမြင်း ဆွေးမြည့်၍ အဖဲ့အတစ်၊ အမှုန့် အမှုန့် ဖြစ်၍ ပျက်စီး သွားသည်။ (မြေအိုး၊ မြေခွက် စသည် အလိုလို အမှုန့် ဖြစ်ပြီး လူကိုင်တွယ်လျှင် ကိုင်သည့် နေရာက ပဲ့ကြေသွားခြင်း ဖြစ်သည်။
    die pass away
    ကြိယာ

    နုံ့

    [no̰ʊɴ]
    ၁၊ ညက်ရေ။ သိမ်မွေ့ရေ။ နူးညံ့ရေ။ အသမာလေ၊ ဂွမ်းဝါမုန့်သို့၊ နုံ့ညံ့စွာနှင့် (မျိုးက်)။ ၂၊ ပျိုမျစ်ရေ။ ၃၊ (အပင် အခက်၊ အသီး အရွက် အပွင့် အစဟိစွာ) မရင့်။ မရင့်ရော်။ ရွက်နုသစ်များ ထွက်စ ပြုလာရေ
    ၁၊ ညက်သည်။ သိမ်မွေ့သည်။ နူးညံ့သည်။ အသားမှာလေ၊ ဂွမ်းဝါမုန့်သို့၊ နုံ့ညံ့စွာနှင့် (မျောက်)။ ၂၊ ပျိုမျစ်သည်။ ၃၊ (အပင် အခက်၊ အသီး အရွက် အပွင့် စသည်) မရင့်။ မရင့်ရော်။ ရွက်နုသစ်များ ထွက်စ ပြုလာသည်
    gentle
    ကြိယာ

    နုံး

    [nóʊɴ]
    မာကျောရာမှ နူး ပျော့ညံ့ လားရေ။ နုညက် ကြေမွသည်
    မာကျောရာမှ ပျော့အိ ပျော့ညံ့ သွားသည်။ နုညက် ကြေမွသည်
    soft
    ကြိယာ

    နု၂

    [noʊ၂]
    ၁၊ သိမ်မွေ့ရေ။ နူးညံ့ရေ။ ၂၊ ပျိုပျစ်ရေ။ ၃၊ မရင့်မရော်။ ရွက်နု သစ်များ ထွက်စ ပြုလာရေ။ မဉ္စရီပင်သန်၊ ခက်လံဖျားမာ၊ နုလတ်တေ (တေး)
    ၁၊ သိမ်မွေ့သည်။ နူးညံ့သည်။ ၂၊ ပျိုပျစ်သည်။ ၃၊ မရင့်မရော်။ ရွက်နု သစ်များ ထွက်စ ပြုလာသည်။ မဉ္စရီပင်သန်၊ ခက်လံဖျားမှာ၊ နုလတ်တေ (တေး)
    gentle
    ကြိယာ

    နုံ၂

    [nòʊɴ၂]
    ၁၊ ညံ့ဖျင်းသော။ နုံချာသော။ အသုံး မကျသော။ အင်္ဂါမစုံ၊ ကျိုးပဲ့သုန်ကေ၊ ငနုံအထံ၊ ဖိုးထိုက်တန်ကေ၊ မန္ဒရားကိုသည်၊ သ္မီးဖြူမာ၊ သင်ယူချေဟု၊ ခိုင်းစီပြီးလျင် (ဥဒိန်သာ)
    ၁၊ ညံ့ဖျင်းသော။ နုံချာသော။ အသုံး မကျသော။ အင်္ဂါမစုံ၊ ကျိုးပဲ့သုန်ကေ၊ ငနုံအထံ၊ ဖိုးထိုက်တန်ကေ၊ မန္တာန်ကိုသည်၊ သ္မီးဖြူမှာ၊ သင်ယူချေဟု၊ စေခိုင်းပြီးလျင် (ဥဒိန်သာ)
    pathetic
    နာမဝိသေသန

    နုံ့၂

    [no̰ʊɴ၂]
    အလွန် ဖြူဖွေးသော။ ဝါဂွမ်းပိုင် ဖြူလို့ နုံ့နီရေ
    အလွန် ဖြူဖွေးသော။ ဝါဂွမ်းပိုင် ဖြူလို့ နုံ့နီရေ
    white
    နာမဝိသေသန

    နုံး၂

    [nóʊɴ၂]
    နုနယ် နူးသော။ မာကျန်း ခက်ထရော်ခြင်း မဟိရေ။ မတင်းမာသော
    နုနယ် ပျော့အိသော။ မာကျန်း ခက်ထရော်ခြင်း မရှိသော။ မတင်းမာသော
    soft
    နာမဝိသေသန

    နုံ၃

    [nòʊɴ၃]
    အရီပြား ရောဂါ တမျိုး။ ကုဌနူနာ
    အရေပြား ရောဂါ တစ်မျိုး။ ကုဌနူနာ
    leprosy
    နာမ်

    နုံးချင်း

    [nóʊɴɕɪ́ɴ]
    တဦး။ တဘောက်။ တခုတည်း သီးသန့်အနိန်နန့်။ အရာ တပါးနှင့် မရောအယှက် အထီးတည်းအနိန်နန့်
    တစ်ဦး။ တစ်ဘောက်။ တစ်ခုတည်း သီးခြား အားဖြင့်။ အခြား တစ်ပါးနှင့် မရောအယှက် အထီးတည်း အားဖြင့်
    one
    ကြိယာဝိသေသန

    နုံးချင်းတည်း

    [nóʊɴɕɪ́ɴtɛ́]
    တကိုယ် တိုင်းယတည်း။ လုံးချင်းတည်း။ အထီးတည်း
    တစ်ကိုယ် တစ်ကာယတည်း။ တစ်ယောက်တည်း။ အထီးတည်း
    one
    ကြိယာဝိသေသန

    နုံးစိ.ပတ်စိ.

    [nóʊɴsì.paʔsì.]
    စကားလုံးတိုင်း စိငစွာ။ အစိတ် စီစပ်စွာ။ အားလုံး
    စကားလုံးတိုင်း စေ့ငစွာ။ အစိတ် စေ့စပ်စွာ။ အကုန်အစင်
    all
    ကြိယာဝိသေသန

    နုတ်

    [noʊʔ]
    ၁၊ အများစုထဲက အနည်းစုကို ထုတ်ယူရေ။ ၂၊ မြဲစိုက်သည် နီရာမှ လက်ဖြင့် ဆွဲငင် ယူရေ
    ၁၊ အများစုထဲမှ အနည်းစုကို ထုတ်ယူသည်။ ၂၊ မြဲစိုက်သည် နေရာမှ လက်ဖြင့် ဆွဲငင် ယူသည်
    subtract
    ကြိယာ

    နုတ်ကိန်း

    [noʊʔkéɪɴ]
    တခုခုသော ကိန်းမှ ထုတ်ယူ ရဖို့့ ဂဏန်း
    တစ်ခုခုသော ကိန်းမှ ထုတ်ယူ ရမည့် ဂဏန်း
    subtract
    နာမ်

    နုတ်ကြွင်း

    [noʊʔt͡ɕwɪ́ɴ]
    ထုတ်ယူပနာ လစ်လပ် ကျန်ရစ်သော ဂဏန်း
    ထုတ်ယူ၍ လစ်လပ် ကျန်ရစ်သော ဂဏန်း
    remainder
    နာမ်