Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,301–1,320 of 1,758 words

    န

    နွယ်ပုတ်ပင်

    [nwɛ̀poʊʔpɪ̀ɴ]
    ဆားငန်ရည် မွှီရေ ဒေချောင်း အရပ်မာ ပေါက်သော နွယ်ပင် တမျိုး
    ဆားငန်ရည် မှီသော ဒီချောင်း အရပ်တွင် ပေါက်သော နွယ်ပင် တစ်မျိုး
    creeper
    နာမ်

    နွယ်ရစ်

    [nwɛ̀ɹɪʔ]
    က၊ ခ၊ င၊ ပ၊ ဖ၊ မ အစဟိရေ ဗျည်းများ အောက်မာ ရကောက် ရစ်စွာကို ခေါ်သော စကား။ (ြ ကြ)
    က၊ ခ၊ င၊ ပ၊ ဖ၊ မ စသော ဗျည်းများ အောက်တွင် ရကောက် ရစ်သည်ကို ခေါ်သော စကား။ (ြ ကြ)
    none
    နာမ်

    နွယ်ရစ်၂

    [nwɛ̀ɹɪʔ၂]
    နွယ်ကြိုး တိကို ပူးတွဲ လိမ်ကျစ် ထားသပိုင်ယှောင် လက်ကောက် တမျိုး။ (နွယ်ရစ်လက်ကောက်၊ နွယ်လိမ်လက်ကောက်၊ နွယ်ရစ်ခြီချင်း၊ နွယ်လိမ်ခြီချင်း ဟူ ဤလည်း ဟိရေ။
    နွယ်ကြိုး များကို ပူးတွဲ လိမ်ကျစ် ထားသကဲ့သို့သော လက်ကောက် တစ်မျိုး။ (နွယ်ရစ်လက်ကောက်၊ နွယ်လိမ်လက်ကောက်၊ နွယ်ရစ်ခြီချင်း၊ နွယ်လိမ်ခြီချင်း ဟူ ဤလည်း ရှိသည်။
    bracelet
    နာမ်

    နွယ်ရှင်

    [nwɛ̀ʃɪ̀ɴ]
    အများအနိန်နန့် လကွယ်နိ ညည့်လူသူ တိန်းသော အခါ (နွယ်ပိုင်း နှစ်ပိုင်း) မြွီပိုင် လိမ်ကျစ်နိန်ရေ နွယ်တမျိုး။ (လကွယ်နိလည်းဖြစ်၊ စနီ၊ အင်္ဂါနိလည်းဖြစ် မည်ဆိုကေ ယင်းနွယ်စွာကား သဗ္ဗသိုဒ္ဓိ၊ အားလုံးသော အကြံအစည် ဟူသမျှ ဓန၊ လာဘ၊ ပီယ အစဟိစွာရို့ကို ပြီးမ
    များသော အားဖြင့် လကွယ်နေ့ ညည့်လူသူ တိတ်ဆိတ်သော အခါ (နွယ်ပိုင်း နှစ်ပိုင်း) မြွေကဲ့သို့ လိမ်ကျစ်နေသော နွယ်တစ်မျိုး။ (လကွယ်နေ့လည်းဖြစ်၊ စနေ၊ အင်္ဂါနေ့လည်းဖြစ် မည်ဆိုလျှင် ယင်းနွယ်သည်ကား သဗ္ဗသိုဒ္ဓိ၊ အလုံးစုံသော အကြံအစည် ဟူသမျှ ဓန၊ လာဘ၊ ပီယ စသည်တို့ကို ပြီးမ
    none
    နာမ်

    နွယ်လာ

    [nwɛ̀là]
    ဆွီမျိုး အဆက် အနွယ်
    ဆွေမျိုး အဆက် အနွယ်
    descent
    နာမ်

    နွယ်လိမ်

    [nwɛ̀lèɪɴ]
    က၊ ခ၊ င၊ ပ၊ ဖ၊ မ အစဟိရေ ဗျည်းများ အောက်မာ ရကောက် ရစ်စွာကို ခေါ်သော စကား။ (ြ ကြ)
    က၊ ခ၊ င၊ ပ၊ ဖ၊ မ စသော ဗျည်းများ အောက်တွင် ရကောက် ရစ်သည်ကို ခေါ်သော စကား။ (ြ ကြ)
    none
    နာမ်

    နွယ်လိမ်၂

    [nwɛ̀lèɪɴ၂]
    ခြီထောက် နှစ်ဘက်ကို လိမ်ယှက်၍ ထိုခြေနှစ်ဘက် အကြားမာ ဒိုးလက်ကို ညှပ်ပြီး ခုန်ပစ် ကစပ်သော ဒိုးလက် ကစပ်နည်း တမျိုး
    ခြေထောက် နှစ်ဘက်ကို လိမ်ယှက်၍ ထိုခြေနှစ်ဘက် အကြားတွင် ဂုံညင်းကို ညှပ်ပြီး ခုန်ပစ် ကစားသော ဂုံညင်း ကစားနည်း တစ်မျိုး
    none
    နာမ်

    နွယ်လိုပင်လို

    [nwɛ̀lÒpɪ̀ɴlÒ]
    အနွယ်ယောင်၊ အပင်ယောင်ယောင် ထင်ရရေ အပင်မျိုး
    အနွယ်ယောင်၊ အပင်ယောင်ယောင် ထင်ရသော အပင်မျိုး
    creeper
    နာမ်

    နွယ်သာကီ

    [nwɛ̀θàkí]
    မင်းမျိုး မင်းနွယ်မှ ဆင်းသက် လာရေ အနွယ်ဆက်။ ဆွီမျိုးဆက်
    မင်းမျိုး မင်းနွယ်မှ ဆင်းသက် လာသော အနွယ်ဆက်။ ဆွေမျိုးဆက်
    descent
    နာမ်

    နွား

    [nWà]
    ထွန်ယက် ရာမာ အသုံးပြုရေ အခြီ လေးချောင်းဟိ သတ္တဝါ။ ပယ်သည်တဝ၊ သွင်းထကျွဲနွား၊ တိစွာအမှု၊ မပြုလီရာ (ပါရာ)
    ထွန်ယက် ရာတွင် အသုံးပြုသော အခြေ လေးချောင်းရှိ သတ္တဝါ။ ပယ်သည်တဝ၊ သွင်းထကျွဲနွား၊ များသည်အမှု၊ မပြုလေရာ (ပါရာ)
    cow
    နာမ်

    နွားကျ

    [nWàt͡ɕ]
    (ဥပစာ) အ ရေ။ နုံချာရေ။ ညံ့ဖျင်းရေ
    (ဥပစာ) အ သည်။ နုံချာသည်။ ညံ့ဖျင်းသည်
    be stupid
    ကြိယာ

    နွားကျ၂

    [nWàt͡ɕ၂]
    ယင်းပိုင် ညံ့ဖျင်းသူ
    ယင်းသို့ ညံ့ဖျင်းသူ
    stupid
    နာမ်

    နွားကျောက်

    [nWàt͡ɕɔ́ɛʔ]
    နွား၏ ကိုယ်ထက်မာ (လက်သန်း ခန့်မျှ ကြီးရေ) ပေါက်သော ကျောက် ရောဂါ
    နွား၏ ကိုယ်ပေါ်တွင် (လက်သန်း ခန့်လောက် ကြီးသော) ပေါက်သော ကျောက် ရောဂါ
    cowpox
    ကြိယာ

    နွားကျောင်းသား

    [nWàt͡ɕáʊɴθá]
    ဂွက် ကွင်းမာ လွှတ်ထားရေ နွားကို စောင့်ထိန်းသူ
    စားကျက် ကွင်းတွင် လွှတ်ထားသော နွားကို စောင့်ထိန်းသူ
    cowboy
    နာမ်

    နွားကြန်စုံ

    [nWàt͡ɕàɴsòʊɴ]
    ခြေနှစ်ဘက်၊ လက်နှစ်ဘက် ခွာရင်း ဖြူခြင်း၊ ထိပ်ဖြူခြင်း၊ ပတုံးဖြူခြင်း။ (ဤ အမှတ်အသား လက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံသော နွားကို နွားကြန်စုံ ဟု ခေါ်ရေ။
    ခြေနှစ်ဘက်၊ လက်နှစ်ဘက် ခွာရင်း ဖြူခြင်း၊ ထိပ်ဖြူခြင်း၊ အမြီးဖြူခြင်း။ (ဤ အမှတ်အသား လက္ခဏာနှင့် ပြည့်စုံသော နွားကို နွားကြန်စုံ ဟု ခေါ်သည်။
    good cow
    နာမ်

    နွားခံ

    [nWàkʰံ]
    အိမ်ကျောင်း ဆောက်ရာမာ မြီခံကောင်း၊ မကောင်း နိရက်ကို ရွီးချယ်ခြင်း။ ထိုနောင်သုံးရက်၊ နွားခံပြီးကေသာ၊ ဆယ်သုံးမာကား၊ ဗြဟ္မာခံထ (ပါရာ)
    အိမ်ကျောင်း ဆောက်ရာတွင် မြေခံကောင်း၊ မကောင်း နေ့ရက်ကို ရွေးချယ်ခြင်း။ ထိုနောင်သုံးရက်၊ နွားခံလျက်သာ၊ ဆယ်သုံးမှာကား၊ ဗြဟ္မာခံထ (ပါရာ)
    backing for social advancement
    နာမ်

    နွားခရုပ်

    [nWàkʰɹoʊʔ]
    နွားစပါး (အစားအစာ) မစားအောင် နတ်သီးမာ စွပ်ထားရေ အရာ။ နွားပခြုပ်
    နွားစပါး (အစားအစာ) မစားအောင် နတ်သီးတွင် စွပ်ထားသော အရာ။ နွားပခြုပ်
    cow’s basket
    နာမ်

    နွားခေါင်တိုင်

    [nWàkʰèàɪ̀ɴtàɪɴ]
    ၁၊ အိုမင်းခြင်းသို့ ရောက်သော။ ၂၊ နွားရို့၏ သက်တမ်း ထက်ဝက် ရောက်သော
    ၁၊ အိုမင်းခြင်းသို့ ရောက်သော။ ၂၊ နွားတို့၏ သက်တမ်း ထက်ဝက် ရောက်သော
    old
    နာမဝိသေသန

    နွားချီးထပ်ပိုင်း

    [nWàɕïtʰaʔpáɪɴ]
    မျက်နှာ၊ ကိုယ်လက် အစဟိစွာ ပွတ်တိုက် သန့်စင်ရရေ အများအနိန်နန့် ခြည်ပွ မွေးဖွာဖြင့် ရက်လုပ်ရေ့ အထည်ပိုင်း
    မျက်နှာ၊ ကိုယ်လက် စသည် ပွတ်တိုက် သန့်စင်ရသော အများအားဖြင့် ချည်ပွ မွေးဖွာဖြင့် ရက်လုပ်သည့် အထည်ပိုင်း
    towel
    နာမ်

    နွားဂါရီ

    [nWàɡàɹí]
    နွားဂါရီ
    နွားလှည်း
    bullock cart-hackney
    နာမ်