Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,361–1,380 of 1,758 words

    န

    နွဲ့ပျော်

    [nwéprɔ̀]
    တတူတကွ မြူးတူး ပျော်ပါးသည်
    အတူတကွ မြူးတူး ပျော်ပါးသည်
    frolic
    ကြိယာ

    နွှံနှိမ်

    [nW̯ံn̥èɪɴ]
    နှိုင်ယောင် လုပ်ရေ။ နှိမ်နင်းသည်
    နိုင်အောင် လုပ်သည်။ နှိမ်နင်းသည်
    stamp
    ကြိယာ

    နွှမ်း

    [nW̯áɴ]
    ၁၊ ညိုးမှိန်သော။ အဝတ်ကို နွှမ်းအောင် နွမ်းသည်
    ၁၊ ညိုးမှိန်သော။ အဝတ်ကို နွှမ်းအောင် နွမ်းသည်
    fade
    နာမဝိသေသန

    နွှီး(နွေး)

    [nW̯ï(nwé)]
    ၁၊ နွှာရေ။ နွင်ရေ။ သင်ရေ။ အခွံ၊ အရေခွံ စစွာကို ခွာရေ။ ကုလား၊ ပုဇွန်၊ အခွံမနွီး၊ စျီးလောင်ပွန်းမာ၊ တင်လို့ဟိ (တေး)။ ဒေသူနှစ်ပါး၊ ငါ့ကိုထားပနာ၊ နွားပင်မသီ၊ အရီနွှီးသို့ (မဟော်)
    ၁၊ နွှာသည်။ နွင်သည်။ သင်သည်။ အခွံ၊ အရေခွံ စသည်ကို ခွာသည်။ ကုလား၊ ပုဇွန်၊ အခွံမနွီး၊ စျီးလောင်ပွန်းမှာ၊ တင်လို့ဟိ (တေး)။ ဤသူနှစ်ပါး၊ ငါ့ကိုထား၍၊ နွားပင်မသီ၊ အရီနွှီးသို့ (မဟော်)
    peel
    ကြိယာ

    နွှဲ

    [nW̯ɛ]
    အခင်၊ အတံ၊ အော်လန်ရို့နန့် လုပ်ထားရေ လီမှုတ် တူရိယာ။ နှဲ
    အခင်၊ အတံ၊ အော်လန်တို့ဖြင့် လုပ်ထားသော လေမှုတ် တူရိယာ။ နှဲ
    oboe
    နာမ်

    နွှဲ၂

    [nW̯ɛ၂]
    မြွီ၊ ဘဟပ်၊ ကလန့် စရေ သတ္တဝါများ အရေခွံ အသစ် ပြောင်းရေ။ အရေလဲရေ
    မြွေ၊ ပိုးဟပ်၊ ဂဏန်းကောင် စသည့် သတ္တဝါများ အရေခွံ အသစ် ပြောင်းသည်။ အရေလဲသည်
    shed of slough off skin
    ကြိယာ

    နွှဲစက်

    [nW̯ɛsɛʔ]
    နှဲ တူရိယာမာ နှုတ်ခမ်း အပြင်သားနန့် ကပ်၍ တပ်ထားရေ ချပ်ပြား ဝိုင်း။ ဓါးနှော
    နှဲ တူရိယာတွင် နှုတ်ခမ်း အပြင်သားနှင့် ကပ်၍ တပ်ထားသော ချပ်ပြား ဝိုင်း။ ဓါးနှော
    none
    နာမ်

    နွှဲတံ

    [nW̯ɛtံ]
    ပိတောက်နှစ်၊ ရှားနှစ်၊ ပြိုင်းသား စစွာတိနန့် လုပ်ထားရေ နှဲတူရိယာ၏ အလယ်ပိုင်း ပြောင်းလုံး။ နှဲတံ
    ပိတောက်နှစ်၊ ရှားနှစ်၊ ပျဉ်းကတိုးသား စသည်တို့ဖြင့် လုပ်ထားသော နှဲတူရိယာ၏ အလယ်ပိုင်း ပြောင်းလုံး။ နှဲတံ
    oboe
    နာမ်

    နွှဲဝ

    [nW̯ɛw]
    နံတံ၏ အနား ကော့လန်ရေ အော်လန်၏ ထိပ်ပို်င်း
    နံတံ၏ အနား ကော့လန်သည့် အော်လန်၏ ထိပ်ပို်င်း
    oboe’s mouth
    နာမ်

    နွှဲသီး

    [nW̯ɛθï]
    ထန်းရွက်ကို လှီးလို့ တံပွတ် တံမာ ချိုင်ပြီးကေ နှဲမာ တပ်ကာ လေဖြင့် မှုတ်ရရေ နှဲ၏ အစိတ်အပိုင်း။ နှဲခင်
    ထန်းရွက်ကို လှီး၍ တံပွတ် တံတွင် ချည်ပြီးလျှင် နှဲတွင် တပ်ကာ လေဖြင့် မှုတ်ရသော နှဲ၏ အစိတ်အပိုင်း။ နှဲခင်
    oboe
    နာမ်

    နှံ

    [n̥ံ]
    အင်အား ချိနန့်သော။ မြှားကျငှက်ဟန်၊ အားအင်နှံ၍၊ ပြန်ကာကျခဲ့၊ အဂုဝယ်လေ သေချိန်စိဟု (ဒွေး)
    အင်အား ချိနဲ့သော။ မြှားကျငှက်ဟန်၊ အားအင်နှံ၍၊ ပြန်ကာကျခဲ့၊ ယခုဝယ်လေ သေချိန်စေ့ဟု (ဒွေး)
    weak
    နာမဝိသေသန

    နှံ့

    [n̥ံ့]
    (အကြွင်းအလပ် မဟိ) စိငရေ။ စိတ် ဖေါက်ပြန်ရေ။ မောင်လှ ကကောင်း အနှမ်း ဖြစ်တေ
    (အကြွင်းအလပ် မရှိ) စေ့ငသည်။ စိတ် ဖေါက်ပြန်သည်။ မောင်လှ ကောင်းကောင်း စိတ်မနှံ့ ဖြစ်သည်
    lose sense
    ကြိယာ

    နှံ၂

    [n̥ံ၂]
    ၁၊ အပ်နှင်းရေ။ ပီးအပ်ရေ။ ထိန်းခြင်းကျွဲနွား၊ အပ်ထားသူမာ၊ မနှံရာရေ၊ မှန်စွာအဂေါင့်၊ ကိန္နရုပ် (ပါရာ)။ ၂၊ တစုံ တခုသော ဝန် ဥစ္စာကို မြေထဲမာ မြှပ်ရေ။ ၃၊ ဆီးဝါး အင်းအိုင် ရို့ကို ခန္ဓာကိုယ်မာ စုတ်ဖြင့် ထိုးသည်
    ၁၊ အပ်နှင်းသည်။ ပေးအပ်သည်။ ထိန်းခြင်းကျွဲနွား၊ အပ်ထားသူမှာ၊ မနှံရာသည်၊ မှန်စွာအဟုတ်၊ ကိန္နရုပ် (ပါရာ)။ ၂၊ တစ်စုံ တစ်ခုသော ပစ္စည်း ဥစ္စာကို မြေထဲတွင် မြှပ်သည်။ ၃၊ ဆေးဝါး အင်းအိုင် တို့ကို ခန္ဓာကိုယ်တွင် စုတ်ဖြင့် ထိုးသည်
    give
    နာမ်

    နှက်

    [n̥ɛʔ]
    ၁၊ သောက်စားရေ။ သီရည်သီရက်၊ အပြစ်မရှောင်၊ ငမိုက်ကောင်ရို့၊ ယစ်အောင်နှက်လို့ (ပန်း)။ ၂၊ သံမှို၊ သံချောင်း၊ တုတ်ချွန် အစဟိစွာရို့ကို တခုခုမာ ရိုက်သွင်းရေ။ ဤစာဆိုရေ့ အတိုင်း ပန္နသဲနှက်မိသော် ကြေထွား ပျက်စီး ရာ၏ (ပါရာ)။ ၃၊ အဖိုအမ ဆက်ဆံရေ။ ၄၊ တခုတရီဖြ
    ၁၊ သောက်စားသည်။ သေရည်သေရက်၊ အပြစ်မရှောင်၊ ငမိုက်ကောင်တို့၊ ယစ်အောင်နှက်လို့ (ပန်း)။ ၂၊ သံမှို၊ သံချောင်း၊ တုတ်ချွန် စသည်တို့ကို တစ်ခုခုတွင် ရိုက်သွင်းသည်။ ဤစာဆိုသည့် အတိုင်း ပန္နသဲနှက်မိသော် ကြေထွား ပျက်စီး ရာ၏ (ပါရာ)။ ၃၊ အဖိုအမ ဆက်ဆံသည်။ ၄၊ တစ်စုံတစ်ခုဖြ
    beat
    ကြိယာ

    နှံ့ကြား

    [n̥ံ့t͡ɕá]
    ပျံ့နှံ့ ထင်ရှားသော။ သောင်းကျွန်းဇမ္ဗူ၊ မြရိပ်ငူဝယ်၊ ထိန့်ဆူကျော်နှံ့ကြား၏ (မြို့သူကြီး)
    ပျံ့နှံ့ ထင်ရှားသော။ သောင်းကျွန်းဇမ္ဗူ၊ မြရိပ်ငူဝယ်၊ ထိန့်ဆူကျော်နှံ့ကြား၏ (မြို့သူကြီး)
    famous
    နာမဝိသေသန

    နှင်

    [n̥ɪ̀ɴ]
    (အိမ်၊ နီရာ စကပင်) အရာ တပါးသို့ ဖဲခွာ လားလီသည်
    (အိမ်၊ နေရာ စသည်မှ) အခြား တစ်ပါးသို့ ဖဲခွာ သွားစေသည်
    banish
    ကြိယာ

    နှင်း

    [n̥ɪ́ɴ]
    ၁၊ ဆောင်းအခါ အာကာမှ ရေမှုန် ရေစုများ ကျဆင်းသော ရေခိုးရေငွီ့။ ၂၊ ဆောင်းလအခါ အာကာအောက် မြီကြီးမာ စုဝေး တည်နိန်ရေ ရေမှုန်ရေမွှား။ ဆောင်းမအုပ်ပဲ၊ နှင်းပွဲထိုခါ၊ မိုးမာမမှန်၊ ရွာဟန်ပေါက်ပြ၊ ဖြစ်လတ်ကမူ (ပါရာ)
    ၁၊ ဆောင်းအခါ ကောင်းကင်မှ ရေမှုန် ရေစုများ ကျဆင်းသော ရေခိုးရေငွေ့။ ၂၊ ဆောင်းလအခါ ကောင်းကင်အောက် မြေကြီးတွင် စုဝေး တည်နေသော ရေမှုန်ရေမွှား။ ဆောင်းမအုပ်ပဲ၊ နှင်းပွဲထိုခါ၊ မိုးမှာမမှန်၊ ရွာဟန်ပေါက်ပြ၊ ဖြစ်လတ်ကမူ (ပါရာ)
    snow
    နာမ်

    နှင်း၂

    [n̥ɪ́ɴ၂]
    တစုံ တယောက်က တစုံ တရာ ဖြစ်စီ၊ ရစီချင်ရေ့ အတွက်ကြောင့် တောင်းခံစွာကို တုံ့ပြန်ရေ့ အနိန်နန့် တခုတရီကို ပီးအပ် ချီးမြှင့်ရေ။ တောင်ညာစံနှင့်၊ ထိုက်တန်ငြားကေ၊ သားကောင်းရတနာ၊ ရရာမှုဖြင့်၊ ဆုကိုရာကေ၊ နှင်းပါလိ့မေ၊ သင်ဒေဝီမာ၊ ကျင့်သီလနှင့်။
    တစ်စုံ တစ်ယောက်က တစ်စုံ တစ်ရာ ဖြစ်စေ၊ ရစေချင်သည့် အတွက်ကြောင့် တောင်းခံသည်ကို တုံ့ပြန်သည့် အနေဖြင့် တစ်စုံတစ်ရာကို ပေးအပ် ချီးမြှင့်သည်။ တောင်ညာစံနှင့်၊ ထိုက်တန်ငြားကေ၊ သားကောင်းရတနာ၊ ရရာမှုဖြင့်၊ ဆုကိုသာလျှင်၊ နှင်းပါလိမ့်မည်၊ သင်ဒေဝီမှာ၊ ကျင့်သီလနှင့်။
    give
    ကြိယာ

    နှင်းကျ

    [n̥ɪ́ɴt͡ɕ]
    မြီပြင် အထက် အာကာ လီထုမာ နှင်းမှုန် ဝေဆင်ရေ။ နေဝါထွက်စ၊ မိုးထမာလေ၊ နှင်းလျှင်ကျလို့ (ဥဒိန်)
    မြေပြင် အထက် ကောင်းကင် လေထုတွင် နှင်းမှုန် ဝေဆင်သည်။ နေဝါထွက်စ၊ နံနက်တွင်လေ၊ နှင်းလျှင်ကျလို့ (ဥဒိန်)
    fall
    ကြိယာ

    နှင်းခူ

    [n̥ɪ́ɴkʰù]
    အရီပြားမာ အပျိုင်လိုက် အဖုငယ် ပေါက်တတ်ရေ ယားနာ တမျိုး
    အရေပြားတွင် အပျဉ်လိုက် အဖုငယ် ပေါက်တတ်သော ယားနာ တစ်မျိုး
    eczema
    နာမ်