Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,381–1,400 of 1,758 words

    န

    နှင်ချ

    [n̥ɪ̀ɴɕ]
    (အိမ်၊ နီရာ စကပင်) ဆင်းသွား စီရေ
    (အိမ်၊ နေရာ စသည်မှ) ဆင်းသွား စေသည်
    banish
    ကြိယာ

    နှင်းဆီ

    [n̥ɪ́ɴsʰí]
    စူးဟိရေ ပန်းပင် တမျိုး။ (အဖြူ၊ အရဲ၊ အဝါရောင် အစဟိစွာ ပွင့်ရေ။) ပန်းနှင်းဆီ၊ ပန်းအင်ကြင်း၊ ခဒက်ချိုင်ရွှီတူ၊ မဉ္စူ ပန်းခပင်းရို့ (မြို့သူကြီး)
    ဆူးရှိသော ပန်းပင် တစ်မျိုး။ (အဖြူ၊ အနီ၊ အဝါရောင် စသည် ပွင့်သည်။) ပန်းနှင်းဆီ၊ ပန်းအင်ကြင်း၊ ပုန်းညက်ရွှေတူ၊ မဉ္စူ ပန်းခပင်းတို့ (မြို့သူကြီး)
    rose
    နာမ်

    နှင်းဆီရောင်

    [n̥ɪ́ɴsʰíɹàʊɴ]
    ပန်းနုရောင်
    ပန်းနုရောင်
    pink red
    နာမ်

    နှင်းတော

    [n̥ɪ́ɴtɔ́]
    ဆောင်းအခါ မြီမျက်နှာပြင် နံဖီး ထူထပ်စွာ ဝေနိန်ရေ ရေခိုးရေငွီ့။ ဆီးနှင်း
    ဆောင်းအခါ မြေမျက်နှာပြင် အနီး ထူထပ်စွာ ဝေနေသော ရေခိုးရေငွေ့။ ဆီးနှင်း
    snow
    နာမ်

    နှင်းတောတိုး

    [n̥ɪ́ɴtɔ́tó]
    (ဥပစာ) ကိုယ့်အပြစ်ကို လူတိအား အပြစ် ဖြစ်ယောင် သွပ်သွင်း၍ ထည့်ယူရေ
    (ဥပစာ) မိမိအပြစ်ကို သူတစ်ပါးအား အပြစ် ဖြစ်အောင် သွပ်သွင်း၍ ထည့်ယူသည်
    heap all the blame on
    ကြိယာ

    နှင်ထုတ်

    [n̥ɪ̀ɴtʰoʊʔ]
    မောင်းထုတ်ရေ။ ဖဲခွာ ထွက်လှား စီရေ
    မောင်းထုတ်သည်။ ဖဲခွာ ထွက်သွား စေသည်
    banish
    ကြိယာ

    နှင်းထူ

    [n̥ɪ́ɴtʰù]
    နှင်းမှုန်များ မိုက်နီအောင် ကျရေ
    နှင်းမှုန်များ မှောင်နေအောင် ကျသည်
    snow
    ကြိယာ

    နှင်နှင်

    [n̥ɪ̀ɴn̥ɪ̀ɴ]
    ၁၊ ဧကန်။ မုချ။ ရာကေ။ ထပ်တူ။ ဗီဇနာသမုတ်၊ မျိုးဆွေယုတ်သား၊ ဖြစ်ငြားနှင်နှင်၊ သုံးကျိပ်စင်ဟု (ပဝေဏီ)။ ဂဠုန်နံကား၊ အစိုးအခင်း ဟိနှင်နှင်တည်း ၂၊ အလျင်း။ လုံးဝ။ လုံးလုံး။ (ပဋိသေဒ ကြိယာနှင့် တွဲစပ်သော အခါ မသင့်၊ မလျော်၊ မလျောက်ပတ်၊ မအပ်စပ် အစဟိစွာ့အနက်သာ ထင်ရေ
    ၁၊ ဧကန်။ မုချ။ သာလျှင်။ ထပ်တူ။ ဗီဇနာသမုတ်၊ မျိုးဆွေယုတ်သား၊ ဖြစ်ငြားနှင်နှင်၊ သုံးကျိပ်စင်ဟု (ပဝေဏီ)။ ဂဠုန်နံကား၊ အစိုးအခင်း ဟိနှင်နှင်တည်း ၂၊ အလျင်း။ လုံးဝ။ လုံးလုံး။ (ပဋိသေဒ ကြိယာနှင့် တွဲစပ်သော အခါ မသင့်၊ မလျော်၊ မလျောက်ပတ်၊ မအပ်စပ် စသည့်အနက်သာ ထင်သည်
    surely certainly
    ကြိယာဝိသေသန

    နှင်နှင်ကရ

    [n̥ɪ̀ɴn̥ɪ̀ɴkɹ]
    သာမန်။ သေးသေး ဖွဲ့ဖွဲ့။ သိမ်သိမ် ငယ်ငယ်။ အညတရ။ ဤအသွင်ကို၊ စီရင်ကုံးကေ၊ ပန်းသိန်သျှင်က၊ နှင်နှင်ကရ၊ မဟုတ်လှပါ (ဓမ္မသာ)
    သာမန်။ သေးသေး ဖွဲ့ဖွဲ့။ သိမ်သိမ် ငယ်ငယ်။ အညတရ။ ဤအသွင်ကို၊ စီရင်ကုံးကေ၊ ပန်းကုံးသျှင်က၊ နှင်နှင်ကရ၊ မဟုတ်လှပါ (ဓမ္မသာ)
    normal
    ကြိယာဝိသေသန

    နှင်ပစ်

    [n̥ɪ̀ɴpɪʔ]
    နှင်ထုတ်သည်
    နှင်ထုတ်သည်
    banish
    ကြိယာ

    နှင်းပန်း

    [n̥ɪ́ɴpáɴ]
    ဥမှ ရိုးတံရှည် ထွက်ပြီးကေ ပွင့်သော ပန်း တမျိုး။ ပန်းရွှီကြာ၊ မိုးစီပန်း၊ နှင်းပန်းရွှီလျော်၊ သာနိုးခေါ်ရေ၊ ကံ့ကော်နာရီပန်းနန့် (မြို့သူကြီး)
    ဥမှ ရိုးတံရှည် ထွက်၍ ပွင့်သော ပန်း တစ်မျိုး။ ပန်းရွှေကြာ၊ မိုးစီပန်း၊ နှင်းပန်းရွှေလျော်၊ သာနိုးခေါ်သည်၊ ကံ့ကော်နာရီပန်းနှင့် (မြို့သူကြီး)
    lily
    နာမ်

    နှင်းပျက်ပျက်

    [n̥ɪ́ɴprɛʔprɛʔ]
    ဝန်ကို တန်ဘိုး ထားခြင်း မဟိဘဲ။ နှင်းပျက်ပျက်နန့် ပစ်ထားရေ
    ပစ္စည်းကို တန်ဘိုး ထားခြင်း မရှိပဲ။ နှင်းပျက်ပျက်နန့် ပစ်ထားရေ
    reckless
    ကြိယာဝိသေသန

    နှင်းပျပျ

    [n̥ɪ́ɴprpr]
    (အသီးအပွင့်များ ထက်ရို့) နှင်းမှုန် ထူထပ်စွာ ကျရေ
    (အသီးအပွင့်များ ပေါ်သို့) နှင်းမှုန် ထူထပ်စွာ ကျသည်
    snow
    ကြိယာ

    နှင်းမိုး

    [n̥ɪ́ɴmó]
    မိုးရီ မိုးကျောက်ပေါက်ပိုင် တဖွဲဖွဲကျသော နှင်းမှုန်
    မိုးရေ မိုးပေါက်ကဲ့သို့ တဖွဲဖွဲကျသော နှင်းမှုန်
    snow
    နာမ်

    နှင်းရည်

    [n̥ɪ́ɴɹɛ̀]
    ဆောင်းလအခါ နပျိုးဖက်၊ သစ်ရွက် အစဟိစွာရို့မှ ဖြူဖွေးသော နှင်းမှုန်များ တင်နေစွာကို ယူသော အရည်။ ---ဆယ့်ခုနစ်ကို၊ နစ်နစ်ညက်ကြောင်း၊ နှင်းရည်လောင်း၍၊ ညက်အောင်ကြိတ်ပါ (ပဉ္စဘုတ်)
    ဆောင်းလအခါ ငှက်ပျောရွက်၊ သစ်ရွက် စသည်တို့မှ ဖြူဖွေးသော နှင်းမှုန်များ တင်နေသည်ကို ယူသော အရည်။ ---ဆယ့်ခုနစ်ကို၊ နစ်နစ်ညက်ကြောင်း၊ နှင်းရည်လောင်း၍၊ ညက်အောင်ကြိတ်ပါ (ပဉ္စဘုတ်)
    rose water
    နာမ်

    နှင့်ရာ

    [n̥ɪ̀ɴ့ɹà]
    တင်ကူး ဖြစ်တေကို ပြသော စကားလုံး။ တခုတရီ ပြုလုပ်ဖို့ အတွက် ကြိုတင် အာမခံချက် ထားရေ။ လားဖို့နှင့်ရာ၊ စားဖို့နှင့်ရာ၊ လုပ်ဖို့နှင့်ရာ အစဟိစွာ
    တင်ကူး ဖြစ်သည်ကို ပြသော စကားလုံး။ တစ်စုံတစ်ခု ပြုလုပ်ရန် အတွက် ကြိုတင် အာမခံချက် ထားသည်။ လားဖို့နှင့်ရာ၊ စားဖို့နှင့်ရာ၊ လုပ်ဖို့နှင့်ရာ စသည်
    insurance
    ပစ္စည်း

    နှင်းဝီဝီ

    [n̥ɪ́ɴwíwí]
    နှင်းများ မိုက်ဝေ နီအောင် ကျရေ။ နှင်းလည်းဝီဝီ၊ မိုးခြီမှိုင်းဆင်၊ နီရှင်ရှင်တည်း (ပါရာ)
    နှင်းများ မှောင်ဝေ နေအောင် ကျသည်။ နှင်းလည်းဝီဝီ၊ မိုးခြီမှိုင်းဆင်၊ နီရှင်ရှင်တည်း (ပါရာ)
    snow
    ကြိယာ

    နှင်းသံ

    [n̥ɪ́ɴθံ]
    ဆောင်းခါ ကာလ သစ်ရွက် သစ်ခက်မှ နှင်းရည် ပေါက်များ ကျလှာရေ အသံ။ နှင်းသံဖြောက်ဖြောက်၊ ပေါက်ပေါက်ဖေါက်သို့၊ ကြားရရေလေ (တေး)
    ဆောင်းတွင်း ကာလ သစ်ရွက် သစ်ခက်မှ နှင်းရည် ပေါက်များ ကျလာသော အသံ။ နှင်းသံဖြောက်ဖြောက်၊ ပေါက်ပေါက်ဖေါက်သို့၊ ကြားရရေလေ (တေး)
    sound of snow water falling
    နာမ်

    နှင်းအပ်

    [n̥ɪ́ɴʔaʔ]
    ၁၊ စောင့်ယှောက် ထိန်းသိမ်းရန် တာဝန် ပီးရေ။ ၂၊ (ထီးနန်း၊ စည်းစိမ် အစဟိစွာ့ မွန်မြတ်သော ဝန် တခုတရီကို) အပြီးအပိုင် ပီးရေ
    ၁၊ စောင့်ရှောက် ထိန်းသိမ်းရန် တာဝန် ပေးသည်။ ၂၊ (ထီးနန်း၊ စည်းစိမ် စသည့် မွန်မြတ်သော ပစ္စည်း တစ်စုံတစ်ခုကို) အပြီးအပိုင် ပေးသည်
    confer
    ကြိယာ

    နှံစပ်

    [n̥ံsaʔ]
    ၁၊ (ဆီး) အားလုံး ရောနှော မိရေ။ ၂၊ နီရာ အားလုံး ပေါက်ရောက်ရေ
    ၁၊ (ဆေး) အားလုံး ရောနှော မိသည်။ ၂၊ နေရာ အကုန် ပေါက်ရောက်သည်
    be mixed up
    ကြိယာ