Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,421–1,440 of 1,758 words

    န

    နှစ်ချောင်းငင်

    [n̥ɪʔɕáʊɴŋɪ̀ɴ]
    ဦ ဆိုရေ သရသံ ထွက်လှာအောင် အက္ခရာ အောက်မာ မျှိုင်းမတ် နှစ်ကြောင်း ရီးရေ။ (ကူ)
    ဦ ဟူသော သရသံ ထွက်လာအောင် အက္ခရာ အောက်တွင် မျဉ်းမတ် နှစ်ကြောင်း ရေးသည်။ (ကူ)
    None
    ကြိယာ

    နှစ်စု

    [n̥ɪʔsoʊ]
    နန်းမစံမီနှစ်နှင့် နန်းစံနှစ်ရို့ကို ပေါင်းထားရေ နှစ်၏ အရွီအတွက်။ ထိုမင်းခရီကား အိမ်နိမ့် ၄၂၊ နန်းစံ ၂၅ နှစ်၊ နှစ်စု သက်တော် ၆၇၊ သက္ကရာဇ် ၈၂၀ မာ လွန်တော် မူလီရေ (ဓညသစ်)
    နန်းမစံမီနှစ်နှင့် နန်းစံနှစ်တို့ကို ပေါင်းထားသော နှစ်၏ အရေအတွက်။ ထိုမင်းခရီကား အိမ်နိမ့် ၄၂၊ နန်းစံ ၂၅ နှစ်၊ နှစ်စု သက်တော် ၆၇၊ သက္ကရာဇ် ၈၂၀ တွင် လွန်တော် မူလေသည် (ဓညသစ်)
    year
    နာမ်

    နှစ်စုံ

    [n̥ɪʔsòʊɴ]
    လေးခု၊ လေးယောက်၊ ချေကောင် အစဟိစွာ တွဲဗျာယ် ဟိရေ အရွီအတွက်။ (လင်မယား တစုံ၊ ဖိနပ် တစုံ စရေ။ နှစ်ခုကို တစုံဟု ခေါ်ရေ။
    လေးခု၊ လေးယောက်၊ လေးကောင် စသည် တွဲလျက် ရှိသော အရေအတွက်။ (လင်မယား တစ်စုံ၊ ဖိနပ် တစ်စုံ စသည်။ နှစ်ခုကို တစ်စုံဟု ခေါ်သည်။
    two pair
    နာမ်

    နှစ်ဆက်

    [n̥ɪʔsʰɛʔ]
    အဖတဆက်၊ သားတဆက် (ထီးနန်းကို အုပ်စိုးရေ။) အမျိုး နှစ်ဆက် ကြားထက် ကြွယ်ဝအံ့ (ပါရာ)
    အဖတစ်ဆက်၊ သားတစ်ဆက် (ထီးနန်းကို အုပ်စိုးသည်။) အမျိုး နှစ်ဆက် ကြားထက် ကြွယ်ဝအံ့ (ပါရာ)
    two generation
    နာမ်

    နှစ်ဆင့်

    [n̥ɪʔsʰɪ̀ɴ့]
    ၁၊ နှစ်ထပ် နှစ်လွှာ ဟိရေ အိမ် စရေ။ ၂၊ ပညာဂုဏ်ရည် စရေ။ ဘွဲ့နှစ်ခု ရဟိခြင်း
    ၁၊ နှစ်ထပ် နှစ်လွှာ ရှိသော အိမ် စသည်။ ၂၊ ပညာဂုဏ်ရည် စသည်။ ဘွဲ့နှစ်ခု ရရှိခြင်း
    two
    နာမ်

    နှစ်ဆင့်ခတ်

    [n̥ɪʔsʰɪ̀ɴ့kʰaʔ]
    ၁၊ နှစ်ထပ် နှစ်လွှာ ဟိရေ အိမ် စရေ။ ၂၊ ပညာဂုဏ်ရည် စရေ။ ဘွဲ့နှစ်ခု ရဟိခြင်း။ အဆင့် နှစ်ဆင့် ဟိရေ အရာ
    ၁၊ နှစ်ထပ် နှစ်လွှာ ရှိသော အိမ် စသည်။ ၂၊ ပညာဂုဏ်ရည် စသည်။ ဘွဲ့နှစ်ခု ရရှိခြင်း။ အဆင့် နှစ်ဆင့် ရှိသော အရာ
    two
    နာမ်

    နှစ်ဆစ်တရံ

    [n̥ɪʔsʰɪʔtɹံ]
    မွီးဖွားသည် နိမှ စပြီးကေ သီရေ အထိ (ဝန် ဥစ္စာ ရတနာ ရို့စွာ ကုန်ခန်း ပျက်စီးခြင်း မဟိရေ ဖြစ်ပနာ။) အမိဝမ်းထဲက ဖွားကပင် နှစ်ဆစ်တရံ မဆင်းရဲရာ (ပါရာ)
    မွေးဖွားသည် နေ့မှ စ၍ သေသည် အထိ (ပစ္စည်း ဥစ္စာ ရတနာ တို့သည် ကုန်ခန်း ပျက်စီးခြင်း မရှိသည် ဖြစ်၍။) အမိဝမ်းထဲမှ ဖွားကတည်းက နှစ်ဆစ်တရံ မဆင်းရဲရာ (ပါရာ)
    alive
    ကြိယာဝိသေသန

    နှစ်တိုး

    [n̥ɪʔtó]
    ၁၊ ချီးထားရေ ငွီ တနှစ်အတွက် အစီးပီး ရရေ ငွီ။ ၂၊ တနှစ် အတွက် တိုးပြီးကေ ရရေ လစာငွီ တစိတ် တဒေသ
    ၁၊ ချေးထားသော ငွေ တစ်နှစ်အတွက် အတိုးပေး ရသော ငွေ။ ၂၊ တစ်နှစ် အတွက် တိုး၍ ရသော လစာငွေ တစ်စိတ် တဒေသ
    annual interest
    နာမ်

    နှစ်တုတ်

    [n̥ɪʔtoʊʔ]
    တန်းခူး (စွာကူး) လ က စပြီးကေ ရွီတွက်သော် (တပေါင်းလ) တဆယ့်နှစ်လ စိသည်အထိ ဖြစ်ရေ ကာလ အပိုင်းအရာ။ လေးနှစ်ကို ထိမ်းမြှားသော် မဆမဖြစ်အံ့ (ပါရာ)
    တန်းခူး (တာကူး) လ က စ၍ ရေတွက်သော် (တပေါင်းလ) တစ်ဆယ့်နှစ်လ စေ့သည်အထိ ဖြစ်သော ကာလ အပိုင်းအခြား။ လေးနှစ်ကို ထိမ်းမြှားသော် မုဆိုးမဖြစ်အံ့ (ပါရာ)
    year
    နာမ်

    နှစ်တောင်းအားရ

    [n̥ɪʔtáʊɴáɹ]
    ဝမ်းသာစွာ။ ကျီနပ် နှစ်လို အားရရေ ဖြစ်ပနာ။ ရွှင်မြူး ကြည်သာ။ နှစ်တောင်းအားရ၊ ရွှင်ပြလန်းလန်း၊ ဝမ်းပန်းတသာ၊ ကြည်လင်စွာဖြင့် (ရှီးထုံး)
    ဝမ်းမြောက်စွာ။ ကျေနပ် နှစ်လို အားရသည် ဖြစ်၍။ ရွှင်မြူး ကြည်သာ။ နှစ်တောင်းအားရ၊ ရွှင်ပျလန်းလန်း၊ ဝမ်းပန်းတသာ၊ ကြည်လင်စွာဖြင့် (ရှေးထုံး)
    happily
    ကြိယာဝိသေသန

    နှစ်ထပ်သင်္ကန်း

    [n̥ɪʔtʰaʔθŋ̇kaáɴ]
    နှစ်ထပ်သင်္ကန်း။ တိစီဝရိတ်မာ ပါဝင်ရေ သင်္ကန်းကြီး
    နှစ်ထပ်သင်္ကန်း။ တိစီဝရိတ်တွင် ပါဝင်သော သင်္ကန်းကြီး
    robe worn by buddhist monk
    နာမ်

    နှစ်နှစ်ချာချာ

    [n̥ɪʔn̥ɪʔɕàɕà]
    နှစ်နှစ် သတ်သတ်။ စွဲစွဲ လမ်းလမ်း
    နှစ်နှစ် သက်သက်။ စွဲစွဲ လမ်းလမ်း
    like
    ကြိယာဝိသေသန

    နှစ်ပင်သတ်

    [n̥ɪʔpɪ̀ɴθaʔ]
    ရခိုင် ကျင်ကိုင် ရာမာ ကျင်ပစ်နည်း ပစ်ဟန် တမျိုး
    ရခိုင် ကျင်ကိုင် ရာ၌ ကျင်ပစ်နည်း ပစ်ဟန် တစ်မျိုး
    none
    နာမ်

    နှစ်ပတ်လည်

    [n̥ɪʔpaʔlɛ̀]
    ရခိုင် ကျင်ကိုင် ရာမာ ကျင်ပစ်နည်း ပစ်ဟန် တမျိုး
    ရခိုင် ကျင်ကိုင် ရာ၌ ကျင်ပစ်နည်း ပစ်ဟန် တစ်မျိုး
    none
    ကြိယာ

    နှစ်ပရိစေ္ဆဒ

    [n̥ɪʔpɹìsè္sʰd]
    နှစ်၏ အပိုင်းအရာ ကာလ
    နှစ်၏ အပိုင်းအခြား ကာလ
    year
    နာမ်

    နှစ်ပါး

    [n̥ɪʔpàး]
    ၁၊ နှစ်ယောက်။ လင်မယားအစုံ။ ကြင်ရာနှစ်ပါး၊ ချစ်သနားသည်၊ ရှေးကသံသရာ၊ အကြောင်းတည်း (မြို့သူကြီး)။ ၂၊ တဖက်နှင့် တဖက်။ နှစ်ပါးဆိုင်ပြိုင်၊ သူနိုင်ငါတင်း၊ စကားအက်ကာ၊ ပြောင်းဇဝါသံ၊ သောင်းသောင်းညံမျှ (ရှီးထုံး)။ ၃၊ (ကျားနံနှင့် နဂါးနံ) နံနှစ်ခု။ ကျားနဂါးတည
    ၁၊ နှစ်ယောက်။ လင်မယားအစုံ။ ကြင်ရာနှစ်ပါး၊ ချစ်သနားသည်၊ ရှေးကသံသရာ၊ အကြောင်းတည်း (မြို့သူကြီး)။ ၂၊ တစ်ဖက်နှင့် တစ်ဖက်။ နှစ်ပါးဆိုင်ပြိုင်၊ သူနိုင်ငါတင်း၊ အငြင်းပွားကာ၊ ပြောင်းဇဝါသံ၊ သောင်းသောင်းညံမျှ (ရှေးထုံး)။ ၃၊ (ကျားနံနှင့် နဂါးနံ) နံနှစ်ခု။ ကျားနဂါးတည
    couple
    နာမ်

    နှစ်ဖက်ကာ

    [n̥ɪʔpʰɛʔkà]
    တနှစ်လုံးလုံး။ တနှစ်လုံးလုံး
    တစ်နှစ်ပတ်လုံး။ တစ်နှစ်လုံးလုံး
    the whole year
    နာမ်

    နှစ်ဖက်ချွန်

    [n̥ɪʔpʰɛʔɕʊ̀ɴ]
    အဝီးမှ နိန်ပနာ ရန်သူကို လက်လွှတ် ပစ်ခတ်ရန် နှစ်ဖက် အစွန်းကို ချွန်ထားရေ သစ်သားချွန်၊ ဝါးချွန် အစဟိစွာ
    အဝေးမှ နေ၍ ရန်သူကို လက်လွှတ် ပစ်ခတ်ရန် နှစ်ဖက် အစွန်းကို ချွန်ထားသော သစ်သားချွန်၊ ဝါးချွန် စသည်
    bamboo with a pointed end
    နာမ်

    နှစ်ဖြာ

    [n̥ɪʔpʰɹà]
    နှစ်ယောက်။ သားလှရီးချာ၊ ထိုနှစ်ဖြာကို၊ တင်ကာရင်နှင့်မပြီးကေ (မြို့သူကြီး)
    နှစ်ယောက်။ သားလှသည်းချာ၊ ထိုနှစ်ဖြာကို၊ တင်ကာရင်နှင့်မ၍ (မြို့သူကြီး)
    two
    နာမ်

    နှစ်ရှည်လများ

    [n̥ɪʔʃɛ̀lmrá]
    နှစ်၊ လအနိန်နန့် ကြာညောင်းစွာ
    နှစ်၊ လ အားဖြင့် ကြာညောင်းစွာ
    many year
    နာမ်