Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Popular: ငါ့ ဖိုး ပုရပိုက် လှေ

    Dictionary Entries

    Showing 1,481–1,500 of 1,758 words

    န

    နှပ်ချီး

    [n̥aʔɕï]
    Arakanese: နခေါင်း ပေါက်မှ ထွက်သော ချွဲပျစ် ပျောင်းသော အညစ်အကြီး
    Burmese: နှာခေါင်း ပေါက်မှ ထွက်သော ချွဲပျစ် စေးကပ်သော အညစ်အကြေး
    English: nasal mucous
    Grammar Note: နာမ်

    နှပ်ချီးခြူ

    [n̥aʔɕïkʰɹù]
    Arakanese: လူမမည်သော အချေဘဝ။ နှပ်ချီးခြူလို့၊ လူမဖြစ်ခင်၊ အညစ်အကြီး၊ အတန်တန်ကို၊ ခံကာမွီးလည်း၊ ကျေးဇုတရစ် (ပန်း)
    Burmese: လူမမည်သော ကလေးဘဝ။ နှပ်ချီးခြူလို့၊ လူမဖြစ်ခင်၊ အညစ်အကြေး၊ အတန်တန်ကို၊ ခံကာမွေးလည်း၊ ကျေးဇူးတရစ် (ပန်း)
    English: child who has not yet attained the age of reason
    Grammar Note: နာမ်

    နှပ်ချီးခြူ၂

    [n̥aʔɕïkʰɹù၂]
    Arakanese: အလွန် အိုမင်း ရင့်ရော်သော (ဝါကြီး)
    Burmese: အလွန် အိုမင်း ရင့်ရော်သော (အဖိုးအို)
    English: patriarch
    Grammar Note: နာမဝိသေသန

    နှပ်ချီးခြူ၃

    [n̥aʔɕïkʰɹù၃]
    Arakanese: နခေါင်း၊ နှုတ်ခမ်း အစဟိစွာမာ နှပ်ချီးများ ပေကျံ နိန်ရေ
    Burmese: နှာခေါင်း၊ နှုတ်ခမ်း စသည်တွင် နှပ်ချေးများ ပေကျံ နေသည်
    English: spread
    Grammar Note: ကြိယာ

    နှပ်ချီးမစင်

    [n̥aʔɕïmsɪ̀ɴ]
    Arakanese: လူမမည်သော အရွယ်။ အချေ ဘဝ
    Burmese: လူမမည်သော အရွယ်။ ကလေး ဘဝ
    English: child who has not yet attained the age of reason
    Grammar Note: နာမ်

    နှပ်ညှည့်

    [n̥aʔɲ̯ɛ့̀]
    Arakanese: နခေါင်းကို ဖိညှစ်၍ အထဲဟိ အကျိအချွဲကို နခေါင်းလေဖြင့် တအား မှုတ်ထုတ်သည်
    Burmese: နှာခေါင်းကို ဖိညှစ်၍ အတွင်းရှိ အကျိအချွဲကို နှာခေါင်းလေဖြင့် တစ်အား မှုတ်ထုတ်သည်
    English: Blow the nose
    Grammar Note: ကြိယာ

    နှပ်တက်ခတ်

    [n̥aʔtɛʔkʰaʔ]
    Arakanese: မပြတ်မလပ် မျက်စီကို နှိပ်တုံဖွင့်တုံ ပြုလုပ်ရေ
    Burmese: မပြတ်မလပ် မျက်စီကို နှိပ်တုံဖွင့်တုံ ပြုလုပ်သည်
    English: blink
    Grammar Note: ကြိယာ

    နှပ်ရည်စီး

    [n̥aʔɹɛ̀sï]
    Arakanese: နခေါင်း ပေါက်မှ အကျိအချွဲများ စီးယို ကျရေ
    Burmese: နှာခေါင်း ပေါက်မှ အကျိအချွဲများ စီးယို ကျသည်
    English: have a running nose
    Grammar Note: ကြိယာ

    နှပ်ရည်စီး၂

    [n̥aʔɹɛ̀sï၂]
    Arakanese: (ဥပစာ) ၁၊ တခုတရီ (ကိုယ့်ထံမာ) အပြစ် သက်ရောက် နီရေ အတွက် အကွန်ဆောင် နိန်ရေ။ ၂၊ ဝန် ဆုံးယှုံး ပျက်စီးမှုကြောင့် မကြံတတ် မဖန်တတ် အကြံ အိုက်နိန်ရေ
    Burmese: (ဥပစာ) ၁၊ တစ်စုံတစ်ခု (မိမိထံတွင်) အပြစ် သက်ရောက် နေသည့် အတွက် ဟန်ဆောင် နေသည်။ ၂၊ ပစ္စည်း ဆုံးရှုံး ပျက်စီးမှုကြောင့် မကြံတတ် မဖန်တတ် အကြံ အိုက်နေသည်
    English: pretend
    Grammar Note: ကြိယာ

    နှပ်ရည်ယိုပါးရည်ယို

    [n̥aʔɹɛ̀jÒpàးɹɛ̀jÒ]
    Arakanese: နခေါင်း၊ ခံမားမှ ထွက်သော မကောင်း အနံ့ အသက်ဟိသည့် အကျိအချွဲ (အရိအရွဲ) များ ယိုးစီး ကျရေ
    Burmese: နှာခေါင်း၊ ခံတွင်းမှ ထွက်သော မကောင်း အနံ့ အသက်ရှိသည့် အကျိအချွဲ (အရိအရွဲ) များ ယိုးစီး ကျသည်
    English: have a running nose
    Grammar Note: ကြိယာ

    နှပ်ရိုး

    [n̥aʔɹó]
    Arakanese: ရင်ရိုးနန့် ပုခုံးရိုးစွန်းကို ဆက်ထားရေ အရိုး
    Burmese: ရင်ရိုးနှင့် ပုခုံးရိုးစွန်းကို ဆက်ထားသော အရိုး
    English: Collar-bone
    Grammar Note: နာမ်

    နှံ့ပြား

    [n̥ံ့pɹá]
    Arakanese: အားလုံး တတ်ကျွမ်းရေ။ ဆရာသူမွန်၊ ကျမ်းဂန်နှံ့ပြား၊ တွက်၍ထားရေ၊ အများရှောင် ကုန်ရာသတည်း (ပါရာ)
    Burmese: အကုန်အစင် တတ်ကျွမ်းသည်။ ဆရာသူမွန်၊ ကျမ်းဂန်နှံ့ပြား၊ တွက်၍ထားသည်၊ အများရှောင် ကုန်ရာသတည်း (ပါရာ)
    English: be skilled
    Grammar Note: ကြိယာ

    နှံဖြူ

    [n̥ံpʰɹù]
    Arakanese: ပိုးဖက်၍ အသီး ယှူရေ ဖြူဖွေး၍ နိန်ရေ စပါးနှံ
    Burmese: ပိုးဖက်၍ အသီး မအောင်မြင် ဖြူဖွေး၍ နေသော စပါးနှံ
    English: none
    Grammar Note: နာမ်

    နှံဖြူထွက်

    [n̥ံpʰɹùtʰwɛʔ]
    Arakanese: (စပါးပင်မာ ရောဂါ တမျိုး ဖြစ်ခြင်းကြောင့်) စပါး နှံဖြူ ရော်လားရေ
    Burmese: (စပါးပင်တွင် ရောဂါ တစ်မျိုး ဖြစ်ခြင်းကြောင့်) စပါး နှံဖြူ ရော်သွားသည်
    English: none
    Grammar Note: ကြိယာ

    နှံဖြူပိုး

    [n̥ံpʰɹùpó]
    Arakanese: စပါးပင်ကို ဖျက်စီး တတ်ရေ ပိုး တမျိုး
    Burmese: စပါးပင်ကို ဖျက်စီး တတ်သော ပိုး တစ်မျိုး
    English: microbe worm
    Grammar Note: နာမ်

    နှမ

    [n̥m]
    Arakanese: ၁၊ ပေါက်ဖွား လာရေ တမိသားချင်း ရို့အနက် ယောက်ျား တိက ကိုယ့်အောက် ငယ်သော ကလိန့်မေသျှေကို ခေါ်ဝေါ်သော အမည်။ နှမရင်မာ ဝတ်သော ဒတ်ကို ပီးပြီးကေ ဝတ်ရလီရေ (နိသျှ)။ ၂၊ ကိုယ့် မယားအား ခေါ်ဝေါ်သော အမည်။ မျိုးကြင်ဆွယ်မေ အလှ၊ နှမနှစ်ဖြာ၊ ဆင်းကလျာနှင့်၊ လှူဒါပေးစွမ်းငှလျက
    Burmese: ၁၊ ပေါက်ဖွား လာသော တစ်မိသားချင်း တို့အနက် ယောက်ျား များက မိမိအောက် ငယ်သော မိန်းကလေးကို ခေါ်ဝေါ်သော အမည်။ နှမရင်တွင် ဝတ်သော ဒတ်ကို ပေး၍ ဝတ်ရလေသည် (နိသျှ)။ ၂၊ မိမိ မယားအား ခေါ်ဝေါ်သော အမည်။ မျိုးကြင်ဆွယ်မယ် အလှ၊ နှမနှစ်ဖြာ၊ ဆင်းကလျာနှင့်၊ လှူဒါပေးစွမ်းငှလျက
    English: sister
    Grammar Note: နာမ်

    နှမတော်

    [n̥mtɔ̀]
    Arakanese: ကိုယ့် မယားအား ခေါ်ဝေါ်သော အမည်။ ခွေယိုင်ပန်းမော၊ တန့်မနားက၊ ဤတောမာပင်၊ နှမတော်လေ၊ ပျက်မည်ထင်ဟု (ထာနု)
    Burmese: မိမိ မယားအား ခေါ်ဝေါ်သော အမည်။ ခွေယိုင်ပန်းမော၊ တန့်မနားက၊ ဤတောမှာပင်၊ နှမတော်လေ၊ ပျက်မည်ထင်ဟု (ထာနု)
    English: wife
    Grammar Note: နာမ်

    နှမ်း

    [n̥áɴ]
    Arakanese: အစိ ငယ်၍ ဆီ ကြိတ်ရရေ တနှစ် ခံသော အပင်ငယ်
    Burmese: အစေ့ ငယ်၍ ဆီ ကြိတ်ရသော တစ်နှစ် ခံသော အပင်ငယ်
    English: sesame
    Grammar Note: နာမ်

    နှမ်း၂

    [n̥áɴ၂]
    Arakanese: ပကတိ ဟိရင်းစွဲ အခြီအရဲ၌ မတည်ပဲ စိတ်ဖောက် ပြန်ကာ ပေါ်ချီပေါ်ချာ ရူးကြောင်ကြောင် ဖြစ်ရေ။ လူနှမ်းလရူး၊ စွာထက်ထူး၏
    Burmese: ပကတိ ရှိရင်းစွဲ အခြေအနေ၌ မတည်ပဲ စိတ်ဖောက် ပြန်ကာ ရူးပေါပေါ ရူးကြောင်ကြောင် ဖြစ်သော။ လူနှမ်းလူရူး၊ သည်ထက်ထူး၏
    English: mad
    Grammar Note: နာမဝိသေသန

    နှမ်းခိုး

    [n̥áɴkʰó]
    Arakanese: လူ၏ ခန္ဓာကိုယ် အရီပြားမာ တသားတည်း ဖြစ်နီသော မှဲ့
    Burmese: လူ၏ ခန္ဓာကိုယ် အရေပြားတွင် တသားတည်း ဖြစ်နေသော မှဲ့
    English: none
    Grammar Note: နာမ်