Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,501–1,520 of 1,758 words

    န

    နှမ်းဆီ

    [n̥áɴsʰí]
    နှမ်းစိ ပါးကြိတ်ပနာ ရရေ ဆီ
    နှမ်းစေ့ ဆီကြိတ်၍ ရသော ဆီ
    sesame oil
    နာမ်

    နှမ်းထမင်း

    [n̥áɴtʰmɪ́ɴ]
    နှမ်းကို လောင်းာ်၍ ထောင်းပြီးကေ ဆီထုတ် ယူပြီး ယင်းမှ နှမ်းဖတ်ကို ထမင်းနန့် ရော၍ ဆုံမာ ထောင်းကာ ပြုလုပ်ထားရေ ထမင်း။ စားဖွယ်
    နှမ်းကို လှော်၍ ထောင်းပြီးလျှင် ဆီထုတ် ယူပြီး ယင်းမှ နှမ်းဖတ်ကို ထမင်းနှင့် ရော၍ ဆုံတွင် ထောင်းကာ ပြုလုပ်ထားသော ထမင်း။ စားဖွယ်
    sesame rice
    နာမ်

    နှမ်းပျစ်

    [n̥áɴprɪʔ]
    နှမ်းကို လောင်းာ်၍ ကြံသကာရည်နန့် ရောလုပ်ထားရေ မုန့်
    နှမ်းကို လှော်၍ ကြံသကာရည်နှင့် ရောလုပ်ထားသော မုန့်
    sesame brittle
    နာမ်

    နှမ်းပြောက်

    [n̥áɴpɹɔ́ɛʔ]
    ပြောက်ကျားသော အရောင် အသွီး ဟိရေ နှမ်း တမျိုး
    ပြောက်ကျားသော အရောင် အသွေး ရှိသော နှမ်း တစ်မျိုး
    sesame
    နာမ်

    နှမ်းဖီနှမ်းဖတ်

    [n̥áɴpʰín̥áɴpʰaʔ]
    စိကေချေ အနှမ်းပဲ။ ရူးနှမ်းနှမ်း
    အနည်းငယ် စိတ်မနှံ့ပဲ။ ရူးနှမ်းနှမ်း
    crazy
    ကြိယာဝိသေသန

    နှမ်းဖီနှမ်းဖွား

    [n̥áɴpʰín̥áɴpʰWà]
    စိတ်မငြိမ်ပဲ ပျက်ချိပျက်ချော် ပြောဆို ပြုမှုဗျာယ်။ ရူးကြောင်ကြောင်။ ပေါ်ချီပေါ်ချာ
    စိတ်မငြိမ်ပဲ ပေါ့ပေါ့တန်တန် ပြောဆို ပြုမှုလျက်။ ရူးကြောင်ကြောင်။ ရူးပေါပေါ
    crazy
    ကြိယာဝိသေသန

    နှမ်းဖဲပင်

    [n̥áɴpʰɛpɪ̀ɴ]
    မာသော သစ် တမျိုး
    မာသော သစ် တစ်မျိုး
    tree
    နာမ်

    နှမ်းဖြုး

    [n̥áɴpʰɹoʊး]
    (ဥပစာ) သူတိ တိုင်းလုပ်ပနာ ပြီးနန့်စွာကို ဗန်းပြ ပြုလုပ်ရေ
    (ဥပစာ) သူများ တကာလုပ်၍ ပြီးနှင့်သည်ကို ဟန်ပြ ပြုလုပ်သည်
    bge slightly
    နာမ်

    နှမ်းဖွား

    [n̥áɴpʰWà]
    စိတ်မငြိမ်ပဲ ပေါ့ပေါ့ တန်တန် ပြောဆို ပြုမှုဗျာယ်။ ရူးကြောင်ကြောင်။ ပေါ်ချီပေါ်ချာ
    စိတ်မငြိမ်ပဲ ပေါ့ပေါ့ တန်တန် ပြောဆို ပြုမှုလျက်။ ရူးကြောင်ကြောင်။ ရူးပေါပေါ
    crazy
    ကြိယာဝိသေသန

    နှမ်းဖွားဝါး

    [n̥áɴpʰWàwàး]
    မရင့်မီ ခုတ်ဖြတ်ပနာ လျော့တွန့် ချိုင့်ဝင် ပျောင် လားရေ ဝါး။ သုံးနှုန်း မရရေ ဝါး
    မရင့်မီ ခုတ်ဖြတ်၍ လျော့တွန့် ချိုင့်ဝင် ပိန်ရှုံ့ သွားသော ဝါး။ သုံးနှုန်း မရသော ဝါး
    bamboo
    နာမ်

    နှမြိုး

    [n̥mɹó]
    ၁၊ တွန့်တိုရေ။ ကပ်စီး နှဲရေ။ မပီးရက် မကမ်းရက် ဖြစ်တေ။ ၂၊ စုံမက် မြတ်နိုးရေ။ ၃၊ မစွန့်ရွှတ်နိုင် ဖြစ်တေ။ ဝန်တိုရေ
    ၁၊ တွန့်တိုသည်။ ကပ်စေး နှဲသည်။ မပေးရက် မကမ်းရက် ဖြစ်သည်။ ၂၊ စုံမက် မြတ်နိုးသည်။ ၃၊ မစွန့်လွှတ်နိုင် ဖြစ်သည်။ ဝန်တိုသည်
    be stingy
    ကြိယာ

    နှမြိုး၂

    [n̥mɹó၂]
    လေးမြတ် စုံမက်ရေ။ နှစ်သက်သည်
    လေးမြတ် စုံမက်သည်။ နှစ်သက်သည်
    like
    ကြိယာ

    နှမြိုးနှမိ

    [n̥mɹón̥mì]
    ဝန် ဥစ္စာ တစုံ တရာ အကြောင်းကြောင့် ပျက်စီး ဆုံးယှုံး လားရာမာ မတော်တဆ ပျက်စီး ဆုံးယှုံး လားရရေဟု နှမြိုး တွန့်တို၍ ပြောဆိုရေ စကား
    ပစ္စည်း ဥစ္စာ တစ်စုံ တစ်ရာ အကြောင်းကြောင့် ပျက်စီး ဆုံးရှုံး သွားရာ၌ မတော်တဆ ပျက်စီး ဆုံးရှုံး သွားရသည်ဟု နှမြော တွန့်တို၍ ပြောဆိုသော စကား
    be stingy
    နာမ်

    နှရွဲသီး

    [n̥ɹwɛθï]
    ချိုရေ သစ်သီး တမျိုး။ နရွဲထောက်ရှာ၊ မာလကာဟု၊ ချိုစွာအီးမြ (ရာမ)။ အမျိုးချင်းကွဲ၊ သီးနှရွဲနှင့်၊ ပိန္နဲသရက် (ကော်)
    ချိုသော သစ်သီး တစ်မျိုး။ နရွဲထောက်ရှာ၊ မာလကာဟု၊ ချိုစွာအီးမြ (ရာမ)။ အမျိုးချင်းကွဲ၊ သီးနှရွဲနှင့်၊ ပိန္နဲသရက် (ကော်)
    Plum-like fruits
    နာမ်

    နှလုံး

    [n̥lóʊɴ]
    ၁၊ ပိန်တုံ တခါ ဖေါင်းတုံ တချက်ဖြင့်သွီး လည်ပတ်ခြင်းကို ဖြစ်စီ တတ်ရေ ကိုယ်မားမာ အခေါင်းဟိရေ့ ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်း။ ၂၊ (ဥပစာ)စိတ်။ မနော။ ဟဒယ။ စိတ်နှလုံးမာ၊ မသာမယာပဲ၊ တွေဝေဆပွား (ထွန်းတိ)။ ဟဒယနှလုံး၊ ရွှင်ပြုံးကတ်ပနာ (ရခိုင်ကာ)
    ၁၊ ပိန်တုံ တစ်ခါ ဖေါင်းတုံ တစ်ချက်ဖြင့် သွေး လည်ပတ်ခြင်းကို ဖြစ်စေ တတ်သော ကိုယ်တွင်းတွင် အခေါင်းရှိသည့် ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်း။ ၂၊ (ဥပစာ)စိတ်။ မနော။ ဟဒယ။ စိတ်နှလုံးမှာ၊ မသာမယာပဲ၊ တွေဝေဆပွား (ထွန်းတိ)။ ဟဒယနှလုံး၊ ရွှင်ပြုံးကြလျက် (ရခိုင်ကာ)
    heart
    နာမ်

    နှလုံးကောင်း

    [n̥lóʊɴkáʊɴ]
    စိတ်နီစိတ်ထား၊ နှလုံးသွင်း ပြည့်ဝသော
    စိတ်နေစိတ်ထား၊ နှလုံးသွင်း ပြည့်ဝသော
    be good natured
    နာမဝိသေသန

    နှလုံးကျ

    [n̥lóʊɴt͡ɕ]
    ၁၊ အလွန် သဖောကျရေ။ အလွန် ကျီနပ်မှု ရဟိရေ။ ၂၊ ကြောင့်ကြ စိုးရိမ်မှု ကင်းပသည်
    ၁၊ အလွန် သဘော ကျသည်။ အလွန် ကျေနပ်မှု ရရှိသည်။ ၂၊ ကြောင့်ကြ စိုးရိမ်မှု ကင်းပသည်
    satisfy
    ကြိယာဝိသေသန

    နှလုံးခက်ထန်

    [n̥lóʊɴkʰɛʔtʰàɴ]
    ရုန့်ရင်း ကြမ်းတမ်းသော စိတ်ဟိရေ။ ကြမ်းတမ်းသော သဘောဟိရေ။ --- မဖြောင့်ခိုးတတ်အံ့။ နှလုံးခက်ထန် စောင်းမာန် ကြီးအံ့ (ပါရာ)
    ရုန့်ရင်း ကြမ်းတမ်းသော စိတ်ရှိသော။ ကြမ်းတမ်းသော သဘောရှိသော။ --- မဖြောင့်ခိုးတတ်အံ့။ နှလုံးခက်ထန် စောင်းမာန် ကြီးအံ့ (ပါရာ)
    rude
    နာမဝိသေသန

    နှလုံးခုန်

    [n̥lóʊɴkʰòʊɴ]
    တခုတရီ အကြောင်းကြောင့် ဖြင့် ထိတ်လန့်မှု အစဟိစွာရို့ကြောင့် နှလုံး တုန်လှုပ် ခါရေ။ ရင်တုန်ရေ။ ကြောက်ရွံ့ထိတ်တုံ၊ နှလုံးခုန်ဗျာယ်၊ ရန်တုန်ရှဲရှဲ၊ မာနခဲဖြင့် (မြို့တည်။
    တစ်စုံတစ်ရာ အကြောင်းကြောင့် ဖြင့် ထိတ်လန့်မှု စသည်တို့ကြောင့် နှလုံး တုန်လှုပ် ခါသည်။ ရင်တုန်သည်။ ကြောက်ရွံ့ထိတ်တုံ၊ နှလုံးခုန်လျက်၊ ရန်တုန်ရှဲရှဲ၊ မာနခဲဖြင့် (မြို့တည်။
    heart beat
    ကြိယာ

    နှလုံးချ

    [n̥lóʊɴɕ]
    ကြောင့်ကြ စိုးရိမ်မှု မဟိဘဲ။ စိတ်အီး လက်အီး။ စိတ်ချလက်ချ
    ကြောင့်ကြ စိုးရိမ်မှု မရှိပဲ။ စိတ်အေး လက်အေး။ စိတ်ချလက်ချ
    peace of mind
    ကြိယာ