Dictionary Entries
Showing 161–180 of 1,758 words
န
နည်းသိ
[nɛ́θì]
Arakanese:
လုပ်ထုံး လုပ်နည်းကို နားလည် သဖောပေါက်သည်
Burmese:
လုပ်ထုံး လုပ်နည်းကို နားလည် သဘော ပေါက်သည်
English:
understand
Grammar Note:
ကြိယာ
နည်းသီ
[nɛ́θí]
Arakanese:
တရားသီနည်း။ မပြောင်း ဖို့လဲရရေ နည်း
Burmese:
ပုံသေနည်း။ မပြောင်း မလဲရသော နည်း
English:
formula
Grammar Note:
နာမ်
နည်းဥပဒေ
[nɛ́ʔṵpdè]
Arakanese:
ကိစ္စ အရပ်ရပ် တိကို ဖေါ်ဆောင် ရာမာ ပြေပြစ် စီရန် အစိုးရက ပြဌာန်း ပီးထားရေ ဥပဒေ တမျိုး
Burmese:
ကိစ္စ အရပ်ရပ် များကို ဖေါ်ဆောင် ရာတွင် ပြေပြစ် စေရန် အစိုးရက ပြဌာန်း ပေးထားသော ဥပဒေ တစ်မျိုး
English:
by law
Grammar Note:
နာမ်
နံတောင်း
[nံtáʊɴ]
Arakanese:
နံချင်းပြိုင်။ လက်ကတီး လက်ကတီးအောက် အရပ်။ တပြည်ကလာ၊ ကုလားမ၊ သားကိုကျိတ်တေ၊ နံတောင်းက (ပန်းဝှက်)
Burmese:
နံဘေး။ လက်ကတီး ချိုင်းကြားအောက် အရပ်။ တပြည်ကလာ၊ ကုလားမ၊ သားကိုကျိတ်တေ၊ နံတောင်းက (ပန်းဝှက်)
English:
side
Grammar Note:
နာမ်
နံတောင်းကျပ်
[nံtáʊɴt͡ɕaʔ]
Arakanese:
တစုံ တခုသော ဝန်ဝန်ကို ခါးထစ်ထက် တင်ပနာ နံချင်းပြိုင်ဖြင့် ကပ်ပြီးကေ တံတောင်ဖြင့် ညှပ်ထားရေ။ ထိုနိခါသုံးဖို့ခတ်၊ မကြီးမငယ် အိုးခွက်သျှေကို၊ ခါးဝယ်နံတောင်းကျပ်၍ (ကုသတု)။ ဝမ်းသိဝမ်းသာ၊ ထိုဆရာမာ၊ ယပ်ကိုတောင်းကျပ်၍ (ကုသတု)
Burmese:
တစ်စုံ တစ်ခုသော ဝန်ပစ္စည်းကို ခါးထစ်ထက် တင်၍ နံဘေးဖြင့် ကပ်လျက် တံတောင်ဖြင့် ညှပ်ထားသည်။ ထိုနေ့ခါသုံးဖို့ခတ်၊ မကြီးမငယ် အိုးခွက်သျှေကို၊ ခါးဝယ်နံတောင်းကျပ်၍ (ကုသတု)။ ဝမ်းသိဝမ်းသာ၊ ထိုဆရာမှာ၊ ယပ်ကိုတောင်းကျပ်၍ (ကုသတု)
English:
none
Grammar Note:
ကြိယာ
နံတောင်းကျိတ်
[nံtáʊɴt͡ɕeɪʔ]
Arakanese:
တစုံ တခုသော ဝန်ဝန်ကို ခါးထစ်ထက် တင်ပနာ နံချင်းပြိုင်ဖြင့် ကပ်ပြီးကေ တံတောင်ဖြင့် ညှပ်ထားရေ။ ထိုနိခါသုံးဖို့ခတ်၊ မကြီးမငယ် အိုးခွက်သျှေကို၊ ခါးဝယ်နံတောင်းကျပ်၍ (ကုသတု)။ ဝမ်းသိဝမ်းသာ၊ ထိုဆရာမာ၊ ယပ်ကိုတောင်းကျပ်၍ (ကုသတု)
Burmese:
တစ်စုံ တစ်ခုသော ဝန်ပစ္စည်းကို ခါးထစ်ထက် တင်၍ နံဘေးဖြင့် ကပ်လျက် တံတောင်ဖြင့် ညှပ်ထားသည်။ ထိုနေ့ခါသုံးဖို့ခတ်၊ မကြီးမငယ် အိုးခွက်သျှေကို၊ ခါးဝယ်နံတောင်းကျပ်၍ (ကုသတု)။ ဝမ်းသိဝမ်းသာ၊ ထိုဆရာမှာ၊ ယပ်ကိုတောင်းကျပ်၍ (ကုသတု)
English:
none
Grammar Note:
ကြိယာ
နတ္တိသာရဓမ္မသတ်ကျမ်း
[nt̪t̪a̰ìθàɹdʱm̪a̰m̪a̰θaʔt͡ɕáɴ]
Arakanese:
ပရိန်ခေတ် ငနှလုံးမင်း လက်ထက် အသုံးပြုခရေ (ဓမ္မသတ်) ကျမ်း
Burmese:
ပရိန်ခေတ် ငနှလုံးမင်း လက်ထက် အသုံးပြုခဲ့သော (ဓမ္မသတ်) ကျမ်း
English:
none
Grammar Note:
နာမ်
နတ္ထိ
[nt̪a̰t̪ʰa̰ì]
Arakanese:
မဟိ။ မဖြစ်။ ကုရာ နတ္ထိ၊ ဆီးမဟိတည်း (ပါ)
Burmese:
မရှိ။ မဖြစ်။ ကုရာ နတ္ထိ၊ ဆေးမရှိတည်း (ပါ)
English:
nothing
Grammar Note:
ကြိယာ
နတ်
[naʔ]
Arakanese:
လူတချို့ရို့ ကိုးကွယ် ကတ်တေ စတုမဟာရာဇ် အစဟိရေ ဘုံခြားသား တမျိုး။ (ဥပပတ္တိနတ်၊ သမ္မုတ္တိနတ်၊ ဝိသုဒ္ဓိနတ် သုံးမျိုးရို့မာ ဥပပတ္တိနတ်မျိုး ဖြစ်တေ။) အကြောင်းထင်ရှား၊ နတ်အများမာ၊ လက္ခဏာနှင့်ပြည့်စုံသော သတိုးသမီး၏ (ပါရာ)။ ငါးပါး ကြာပန်း၊ ထူးဆန်းသိုက်၊
Burmese:
လူအချို့တို့ ကိုးကွယ် ကြသော စတုမဟာရာဇ် စသော ဘုံခြားသား တစ်မျိုး။ (ဥပပတ္တိနတ်၊ သမ္မုတ္တိနတ်၊ ဝိသုဒ္ဓိနတ် သုံးမျိုးတို့တွင် ဥပပတ္တိနတ်မျိုး ဖြစ်သည်။) အကြောင်းထင်ရှား၊ နတ်အများတွင်၊ လက္ခဏာနှင့်ပြည့်စုံသော သတိုးသမီး၏ (ပါရာ)။ ငါးပါး ကြာပန်း၊ ထူးဆန်းချိန်ခွင်၊
English:
god-deity
Grammar Note:
နာမ်
နတ်က
[naʔk]
Arakanese:
နတ်ပွဲသဘင် ကျင်းပရေ။ (ရခိုင်မင်း လက်ထက်က မိုဃ်းသီးကျ၊ မိုးနှောင်း အစဟိစွာရို့မာ နတ်ကောင်းမခေါ် နတ်ကောင်းမ ၃၀ မှ ၄၀ ကျော်ထိ ပါဝင်ပြီးကေ ဗလလိ နတ်စာ ကျွေးခြင်း၊ ရွာသျှင်၊ တိကို ပူဇော်ပွဲ သဘင် ကျင်းပခြင်း စစွာကို ပြုလုပ်ဗလင့် ဟိကတ်တေ။
Burmese:
နတ်ပွဲသဘင် ကျင်းပသည်။ (ရခိုင်မင်း လက်ထက်က မိုးဦး၊ မိုးနှောင်း စသည်တို့တွင် နတ်ကတော်ခေါ် နတ်ကောင်းမ ၃၀ မှ ၄၀ ကျော်ထိ ပါဝင်၍ ဗလလိ နတ်စာ ကျွေးခြင်း၊ ရွာသျှင်၊ များကို ပူဇော်ပွဲ သဘင် ကျင်းပခြင်း စသည်ကို ပြုလုပ်လေ့ ရှိကြသည်။
English:
none
Grammar Note:
ကြိယာ
နတ်ကနားအပ်
[naʔknáʔaʔ]
Arakanese:
မဏ္ဍပ် ဆောက်လုပ်ပနာ နတ်တင် ကျင်းပသည်
Burmese:
မဏ္ဍပ် ဆောက်လုပ်၍ နတ်ပူဇော် ကျင်းပသည်
English:
make a devotional offering
Grammar Note:
ကြိယာ
နတ်ကပ်
[naʔkaʔ]
Arakanese:
နတ်က ချစ်ခင် သနား၍ စောင့်ယှောက်သည်
Burmese:
နတ်က ချစ်ခင် သနား၍ စောင့်ရှောက်သည်
English:
guardian spirit take care
Grammar Note:
ကြိယာ
နတ်ကိုးကွယ်
[naʔkókwɛ̀]
Arakanese:
နတ်ကို ပူဇော်ပ သ သည်
Burmese:
နတ်ကို ပူဇော်ပ သ သည်
English:
make a devotional offering
Grammar Note:
ကြိယာ
နတ်ကောင်း
[naʔkáʊɴ]
Arakanese:
ယောက်ျား ဇာတိ ဖြစ်ဗျာယ် မမာ့၏ စိတ်ထား အမူအရာ၊ အလိအကျင့် စွဲဝင် နီသူ။ မယူမ။ (ယောက်ျား နတ်ကောင်းမကို လည်း နတ်ကောင်း ဟု ခေါ်ရေ။) နတ်ကောင်း - နတ်ကောင်း။ စျီးမာရောင်း၊ ရောင်းလို့မစွန်၊ အိမ်သို့ပြန် (ဓလိ့)
Burmese:
ယောက်ျား ဇာတိ ဖြစ်လျက် မိန်းမ၏ စိတ်ထား အမူအရာ၊ အလေ့အကျင့် စွဲဝင် နေသူ။ မိန်းမလျာ။ (ယောက်ျား နတ်ကတော်ကို လည်း နတ်ကောင်း ဟု ခေါ်သည်။) နတ်ကောင်း - နတ်ကောင်း။ စျီးမှာရောင်း၊ ရောင်းလို့မစွန်၊ အိမ်ကိုပြန် (ဓလေ့)
English:
gay
Grammar Note:
နာမ်
နတ်ကောင်း၂
[naʔkáʊɴ၂]
Arakanese:
ကောင်းရေနတ်။ သူတော်ကောင်းကို နတ်ကောင်းစီာင်မ၊ ချမ်းသာရ (ပုံ)
Burmese:
ကောင်းသောနတ်။ သူတော်ကောင်းကို နတ်ကောင်းစောင်မ၊ ချမ်းသာရ (ပုံ)
English:
god-deity
Grammar Note:
နာမ်
နတ်ကောင်းမ
[naʔkáʊɴm]
Arakanese:
နတ်များ ပူးဝင် ကခုန် ဟောပြော တတ်ရေ မမာ့။ နတ်ကောင်းမမ
Burmese:
နတ်များ ပူးဝင် ကခုန် ဟောပြော တတ်သော မိန်းမ။ နတ်ကတော်မ
English:
spirit medium
Grammar Note:
နာမ်
နတ်ကြည့်
[naʔt͡ɕɛ့̀]
Arakanese:
စုန်း၊ နတ်၊ တစေ္ဆ၊ အမိုက့် ပယောဂ အစဟိစွာရို့ ဟိမဟိ အကြောင်းရို့ကို နတ်ကောင်းမမထံ မီးမြန်းသည်
Burmese:
စုန်း၊ နတ်၊ တစေ္ဆ၊ အမှောင့် ပယောဂ စသည်တို့ ရှိမရှိ အကြောင်းတို့ကို နတ်ကတော်မထံ မေးမြန်းသည်
English:
seance
Grammar Note:
ကြိယာ
နတ်ကြမ်း
[naʔt͡ɕáɴ]
Arakanese:
ကြမ်းသောနတ်။ ပတ်ကြမ်းကို နတ်ကြမ်းမနိုင် (ပုံ)
Burmese:
ကြမ်းသောနတ်။ ပတ်ကြမ်းကို နတ်ကြမ်းမနိုင် (ပုံ)
English:
devil
Grammar Note:
နာမ်
နတ်ကြီး
[naʔt͡ɕï]
Arakanese:
၁၊ (တကျွန်းလုံးကို) နတ်၏ ဩဇာ အာဏာဖြင့် လွမ်းမိုးရေ။နတ်ကြီးသခင်၊ ရာမောင်သျှင်မ၊ တကျွန်းလုံးကို၊ ပိုင်စိုးရရေ (နတ်ခြင်း)။ ၂၊ နတ်ကြမ်းရေ။ (အယင်က ရာမောင်ကျွန်း သျှင်မသည် ကိုယ့်ပိုင်နက် အထဲမာ ပေါင်းနီပေါင်းသောသူ၊ ပန်းစိမ်း အရဲ ပန်သော သူရို့ကို လောင်းဖြင့်
Burmese:
၁၊ (တစ်ကျွန်းလုံးကို) နတ်၏ ဩဇာ အာဏာဖြင့် လွမ်းမိုးသည်။နတ်ကြီးသခင်၊ ရာမောင်သျှင်မ၊ တကျွန်းလုံးကို၊ ပိုင်စိုးရရေ (နတ်ခြင်း)။ ၂၊ နတ်ကြမ်းသည်။ (ယခင်က ရာမောင်ကျွန်း သျှင်မသည် မိမိပိုင်နက် အတွင်းတွင် ပေါင်းနီပေါင်းသောသူ၊ ပန်းစိမ်း အနီ ပန်သော သူတို့ကို လှေဖြင့်
English:
spirit power
Grammar Note:
ကြိယာ
နတ်ချစ်
[naʔɕɪʔ]
Arakanese:
နတ်ကချစ်ခင် သနား၍ စောင့်ယှောက်သည်
Burmese:
နတ်ကချစ်ခင် သနား၍ စောင့်ရှောက်သည်
English:
guardian spirit take care
Grammar Note:
ကြိယာ