Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 201–220 of 1,759 words

    ပ

    ပစ်စက်လက်ခက်

    [pɪʔsɛʔlɛʔkʰɛʔ]
    ရိုသေ လေးစား တန်ဖိုး မထားပဲ။ ထိန်းသိမ်း ကြည့်ရှုခြင်း မဟိဘဲ
    ရိုသေ လေးစား တန်ဖိုး မထားပဲ။ ထိန်းသိမ်း ကြည့်ရှုခြင်း မရှိပဲ
    unappreciated
    ကြိယာဝိသေသန

    ပစ်စုပ်ပက်စက်

    [pɪʔsoʊʔpɛʔsɛʔ]
    နှိမ့်ချ ပယ်ရှားဗျာယ်။ အဆင့်အတန်း ယုတ်ညံ့ ငယ်စွာဖြင့်
    နှိမ့်ချ ပယ်ရှားလျက်။ အဆင့်အတန်း ယုတ်ညံ့ သေးငယ်စွာဖြင့်
    disparagement
    ကြိယာဝိသေသန

    ပစ်တိုင်းကျ

    [pɪʔtáɪɴt͡ɕ]
    အနိန်အထား မှန်ကန်လို့။ နီသားတကျ
    အနေအထား မှန်ကန်စွာ။ နေသားတကျ
    right
    ကြိယာဝိသေသန

    ပစ်တိုင်းကျ၂

    [pɪʔtáɪɴt͡ɕ၂]
    (ထိုင်) မတုန်မလှုပ်။ ငြိမ်ဆတ်ဗျာယ်။ (နိန်ရေ)။ နီရာမရွှိ ယင်းလိုက်တိုင်း ပစ်တိုင်းကျ ထိုင်နီရေ (အရပ်)
    (ထိုင်) မတုန်မလှုပ်။ ငြိမ်ဆတ်လျက်။ (နေသည်)။ နီရာမရွှိ ယင်းလိုက်တိုင်း ပစ်တိုင်းကျ ထိုင်နီရေ (အရပ်)
    passively
    ကြိယာဝိသေသန

    ပစ်တိုင်းစတ်ချာ

    [pɪʔtáɪɴsaʔɕà]
    မထီလေးစား ပြုရေအနိန်နန့်။ နှိမ့်ချ အထင်အမြင် သေးဗျာယ်
    မထီလေးစား ပြုသော အားဖြင့်။ နှိမ့်ချ အထင်အမြင် သေးလျက်
    disparagement
    ကြိယာဝိသေသန

    ပစ်ထား

    [pɪʔtʰá]
    အလီးမမူ ဂရုမပြုပဲ ထားရေ
    အလေးမမူ ဂရုမပြုပဲ ထားသည်
    neglect
    ကြိယာ

    ပစ်ပစ်နစ်နစ်

    [pɪʔpɪʔnɪʔnɪʔ]
    ၁၊ တည်တည်တံ့တံ့။ သင့်တော် လျောက်ပတ်စွာ။ ကောင်းမွန်စွာ။ မောင်ဖြူ ပစ်ပစ်နစ်နစ် လုပ်ကိုင် စားသောက်တတ်တေ လူပါရာ (အရပ်)
    ၁၊ တည်တည်တံ့တံ့။ သင့်တော် လျောက်ပတ်စွာ။ ကောင်းမွန်စွာ။ မောင်ဖြူ ပစ်ပစ်နစ်နစ် လုပ်ကိုင် စားသောက်တတ်တေ လူပါရာ (အရပ်)
    unselfconsciously
    ကြိယာဝိသေသန

    ပစ်ပစ်နစ်နစ်၂

    [pɪʔpɪʔnɪʔnɪʔ၂]
    ၁၊ သိမ်မွေ့နူးညံ့၊ ညင်သာ ပြေပြစ်ရေ့ အမူအရာ ဟိရေ။ ရိုင်းပျခြင်း မဟိရေ။ ၂၊ တီထွင် ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင်တတ်၍ တိုးတက်ရေ့ အသိဉာဏ်ဟိရေ
    ၁၊ သိမ်မွေ့နူးညံ့၊ ညင်သာ ပြေပြစ်သည့် အမူအရာ ရှိသော။ ရိုင်းပျခြင်း မရှိသော။ ၂၊ တီထွင် ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင်တတ်၍ တိုးတက်သည့် အသိဉာဏ်ရှိသော
    decorum
    နာမဝိသေသန

    ပစ်ပစ်ရစ်ရစ်

    [pɪʔpɪʔɹɪʔɹɪʔ]
    ၁၊ လူမှု အဆင့်အတန်း ပြောင်းလဲ တိုးတက်လာစီရေ တတ်သိ လိမ္မာမှု။ ၂၊ သိမ်မွေ့ ပြေပြစ်သော အပြုအမူ
    ၁၊ လူမှု အဆင့်အတန်း ပြောင်းလဲ တိုးတက်လာစေသော တတ်သိ လိမ္မာမှု။ ၂၊ သိမ်မွေ့ ပြေပြစ်သော အပြုအမူ
    decorum
    နာမ်

    ပစ်မနိုင်ခါမကျ

    [pɪʔmnàɪɴkʰàmt͡ɕ]
    မစွန့်ရက်ရက်၊ မပစ်ရက်ရက်၊ သို့လောသို့လော (ဖြစ်နီရရေ) တဆင့်ကြားကာ၊ လျှောက်လေပါကေ၊ ထိုခါကာလ၊ ပစ်မသာကေ၊ ခါမကျလို့၊ ပြောပြရီမာ။ (ဝိဇယ)
    မစွန့်ရက်ရက်၊ မပစ်ရက်ရက်၊ သို့လောသို့လော (ဖြစ်နေရသည်) တစ်ဆင့်ကြားကာ၊ လျှောက်လေပါကေ၊ ထိုခါကာလ၊ ပစ်မသာကေ၊ ခါမကျလို့၊ ပြောပြသည်မှာ။ (ဝိဇယ)
    none
    ကြိယာဝိသေသန

    ပစ်မရခါမကျ

    [pɪʔmɹkʰàmt͡ɕ]
    မစွန့်ရက်ရက်၊ မပစ်ရက်ရက်၊ သို့လောသို့လော (ဖြစ်နီရရေ) တဆင့်ကြားကာ၊ လျှောက်လေပါကေ၊ ထိုခါကာလ၊ ပစ်မသာကေ၊ ခါမကျလို့၊ ပြောပြရီမာ။ (ဝိဇယ)
    မစွန့်ရက်ရက်၊ မပစ်ရက်ရက်၊ သို့လောသို့လော (ဖြစ်နေရသည်) တစ်ဆင့်ကြားကာ၊ လျှောက်လေပါကေ၊ ထိုခါကာလ၊ ပစ်မသာကေ၊ ခါမကျလို့၊ ပြောပြသည်မှာ။ (ဝိဇယ)
    none
    ကြိယာဝိသေသန

    ပစ်မသာခါမကျ

    [pɪʔmθàkʰàmt͡ɕ]
    မစွန့်ရက်ရက်၊ မပစ်ရက်ရက်၊ သို့လောသို့လော (ဖြစ်နီရရေ) တဆင့်ကြားကာ၊ လျှောက်လေပါကေ၊ ထိုခါကာလ၊ ပစ်မသာကေ၊ ခါမကျလို့၊ ပြောပြရီမာ။ (ဝိဇယ)
    မစွန့်ရက်ရက်၊ မပစ်ရက်ရက်၊ သို့လောသို့လော (ဖြစ်နေရသည်) တစ်ဆင့်ကြားကာ၊ လျှောက်လေပါကေ၊ ထိုခါကာလ၊ ပစ်မသာကေ၊ ခါမကျလို့၊ ပြောပြသည်မှာ။ (ဝိဇယ)
    none
    ကြိယာဝိသေသန

    ပစ်လိုက်ရ

    [pɪʔlaɪʔɹ]
    အသုံးမဝင်၊ တန်ဖိုးမဲ့သည့် အခြီသို့ ရောက်ရေ။ ၂၊ စွန့်ရွှတ် ဆုံးပါးရရေ
    အသုံးမဝင်၊ တန်ဖိုးမဲ့သည့် အခြေသို့ ရောက်သည်။ ၂၊ စွန့်လွှတ် ဆုံးပါးရသည်
    recant
    ကြိယာ

    ပစ်သားကျ

    [pɪʔθát͡ɕ]
    ကကောင်းပင်ကို အရဲကြာလားပနာ နီတတ် ထိုင်တတ် ဟိရေ
    အတော်ကလေး အနေကြာသွား၍ နေတတ် ထိုင်တတ် ရှိသည်
    livable
    ကြိယာ

    ပစ်သားမဟိ

    [pɪʔθámhì]
    စကားကို စိတ် ပါဝင်စားစွာ ပြောဆိုရေ။ စကားကို ငါးပိုင်းကမ်းတင်နိုင်ပဲ ဖြစ်တေ
    စကားကို စိတ် ပါဝင်စားစွာ ပြောဆိုသည်။ စကားကို လက်စမသတ်နိုင်ပဲ ဖြစ်သည်
    converse
    ကြိယာ

    ပစ်သားမဟိ၂

    [pɪʔθámhì၂]
    အကျိုးဟိသော စကား၊ မင်္ဂလာဟိရေ စကား၊ တည်တည်ကြည်ကြည် ပြောဆိုရေ စကား၊ မောင်ဖြူ ပြောရေ စကား တလုံးလည်း ပစ်သားမဟိ (အရပ်)
    အကျိုးရှိသော စကား၊ မင်္ဂလာရှိသော စကား၊ တည်တည်ကြည်ကြည် ပြောဆိုသော စကား၊ မောင်ဖြူ ပြောရေ စကား တစ်လုံးလည်း ပစ်သားမဟိ (အရပ်)
    auspicious
    နာမ်

    ပဆာ

    [psʰà]
    လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်ရေ အမှု ကိစ္စ
    လုပ်ကိုင် ဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်သော အမှု ကိစ္စ
    matter
    နာမ်

    ပဆာပွား

    [psʰàpWà]
    ဆောင်ရွက်ရန် လုပ်ငန်း တာဝန် များပြားရေ။ ‘တနားနီကေ - ထိုတခု၊ တနားနီကေ - ဒေတခု၊ ပဆာပွားရေ အလုပ်ပျာ အလုပ်’ (အရပ်) ပဆာပွား
    ဆောင်ရွက်ရန် လုပ်ငန်း တာဝန် များပြားသည်။ ‘တစ်နားနီကေ - ထိုတစ်ခု၊ တစ်နားနီကေ - ဒေတစ်ခု၊ ပဆာပွားရေ အလုပ်ပျာ အလုပ်’ (အရပ်) ပဆာပွား
    burdens
    ကြိယာ

    ပဆာပွား၂

    [psʰàpWà၂]
    ကျီနပ် နိုင်ခရေ။ စိတ် ဆန္ဒ ထူးထွေ များပြားသည်
    ကျေနပ် နိုင်ခဲ့သည်။ စိတ် ဆန္ဒ ထူးထွေ များပြားသည်
    satisfy
    ကြိယာ

    ပဆိပ်

    [psʰìaʔ]
    ကြွီစီ့ ခြောက်စိကို ပစ်ကြဲ၍ အမှောက်အလှန် ကျရာ ကြွီစီ့ အရွီအတွက် အရ ရွေ့ကစပ် ရရေ ကစပ်နည်း တမျိုး
    ကြွေစေ့ ခြောက်စေ့ကို ပစ်ကြဲ၍ အမှောက်အလှန် ကျရာ ကြွေစေ့ အရေအတွက် အရ ရွေ့ကစား ရသော ကစားနည်း တစ်မျိုး
    none
    နာမ်