Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 221–240 of 1,759 words

    ပ

    ပဆိုးပိုင်း

    [psʰópáɪɴ]
    အဂေါင်းမှ ခြုံ၍ မျက်နှာ တခုကိုရာ ဖွင့်လှစ် ထားပနာ၊ တနည်း အဂေါင်းကို ချန်ထားပနာ လည်မှ ခါးပုန်းအောင် တပတ်ရစ် ဟန်ကာ ဟိးရက္ခိုင် သူမရို့၏ ဝတ်ရုံသော လည်ပတ် တံပက်ရှည် တမျိုး
    ဦးခေါင်းမှ ခြုံ၍ မျက်နှာ တစ်ခုကိုသာ ဖွင့်လှစ် ထား၍၊ သို့မဟုတ် ဦးခေါင်းကို ချန်ထား၍ လည်မှ ခါးပုန်းအောင် တစ်ပတ်ရစ် သိုင်းကာ ရှေးရခိုင် သူမတို့၏ ဝတ်ရုံသော လည်ပတ် တဘက်ရှည် တစ်မျိုး
    shawl
    နာမ်

    ပဇမ်းပရီ

    [pzáɴpɹí]
    ငါးရှဉ့် ပိုင်ယှောင် ငါး တမျိုး
    ငါးရှဉ့် ကဲ့သို့သော ငါး တစ်မျိုး
    fish
    နာမ်

    ပဇာ

    [pzà]
    အမျိုးအမည် မသိရေ အကြောင်းအရာ တစုံ တခုကို ရည်ညွှန်း၍ မီးမြန်းရာမာ သုံးသော အမီးစကား။ ‘ပဇာ ကိစ္စ ဖြစ်တုံလှ၍ နှမပါးကာ၊ ဇာအမှုကြောင့် အဂုလာရေ’။ (ဂုတ္တိလ) - ‘ပဇာကိစ္စလို တောင့်တ၊ ကိစ္စဟီရာ - သျှင်မင်းကြီးမာ အကျွန့်ကို ပြောလိုက်ပါ’။ (ဓမ္မက
    အမျိုးအမည် မသိသော အကြောင်းအရာ တစ်စုံ တစ်ခုကို ရည်ညွှန်း၍ မေးမြန်းရာ၌ သုံးသော အမေးစကား။ ‘ပဇာ ကိစ္စ ဖြစ်တုံလှ၍ နှမထံမှာ၊ ဇာအမှုကြောင့် ယခုလာသည်’။ (ဂုတ္တိလ) - ‘ပဇာကိစ္စလို တောင့်တ၊ ကိစ္စဟီရာ - သျှင်မင်းကြီးမှာ အကျွန့်ကို ပြောလိုက်ပါ’။ (ဓမ္မက
    none
    နာမ်

    ပဇိုင်းရီသောက်

    [pzáɪɴɹíθɔ́ɛʔ]
    အနောက်ဘက်က အာကာမာ လောင်းးကိုင် သဏ္ဍာန် အရောင် ခုနှစ်မျိုး ပေါ်သော အရာ
    အနောက်ဘက်က ကောင်းကင်တွင် လေးကိုင် သဏ္ဍာန် အရောင် ခုနှစ်မျိုး ပေါ်သော အရာ
    rainbow
    နာမ်

    ပဇောင်

    [pzàʊɴ]
    အမျိုးအမည် မကွဲ ပြားသော နာမ် တခုခုကို ရည်ညွှန်း၍ မီးရေစကားလုံး
    အမျိုးအမည် မကွဲ ပြားသော နာမ် တစ်ခုခုကို ရည်ညွှန်း၍ မေးသော စကားလုံး
    which
    ပစ္စည်း

    ပဇောင်စွာ

    [pzàʊɴswà]
    အမျိုးအမည် မကွဲပြားသော နာမ် တခုခုကို ရည်ညွှန်း၍ မီးရေစကားလုံး။ ‘အေချင့်ပဇောင်စွာလဲ’ (အရပ်) (ဇာပိုင် ဟာမျိုးလဲ အစဟိစွာ)
    အမျိုးအမည် မကွဲပြားသော နာမ် တစ်ခုခုကို ရည်ညွှန်း၍ မေးသော စကားလုံး။ ‘အေချင့်ပဇောင်စွာလဲ’ (အရပ်) (ဘယ်လို ဟာမျိုးလဲ စသည်)
    which
    ပစ္စည်း

    ပဇောင်ပဇောင်

    [pzàʊɴpzàʊɴ]
    နှစ်ဦး နှစ်ဘက် အကြား ဖြစ်ပွားသော ပဋိပက္ခ အကြောင်းရင်းကို ပဇောင်ပဇောင် (ဇာပိုင်ဇာပိုင်) အစဟိစွာအနိန်နန့် မီးလိုက်ရေ၏ အဖြစ်
    နှစ်ဦး နှစ်ဘက် အကြား ဖြစ်ပွားသော ပဋိပက္ခ အကြောင်းရင်းကို ပဇောင်ပဇောင် (ဘယ်လိုဘယ်လို) စသည်ဖြင့် မေးလိုက်သည်၏ အဖြစ်
    ask
    ပစ္စည်း

    ပဇောင်ပိုင်

    [pzàʊɴpàɪɴ]
    ဇာပိုင် ဇာမျိုး ဇာပုံဟူ မီးရေအမီး စကား
    မည်ကဲ့သို့ မည်သို့ မည်ပုံဟူ မေးသော အမေး စကား
    ask
    ပစ္စည်း

    ပဇောင်မသိ

    [pzàʊɴmθì]
    မျက်လုံး ပြူးကြောင်၍ ကြည့်ဗျာယ်။ ‘ပြူးတူးရမ်းရော်၊ ရွှီနန်းတော်မျာ၊ ပဇောင်မသိ’ (ဓမ္မသာ
    မျက်လုံး ပြူးကြောင်၍ ကြည့်လျက်။ ‘ပြူးတူးရမ်းရော်၊ ရွှေနန်းတော်မျာ၊ ပဇောင်မသိ’ (ဓမ္မသာ
    pop-eyed
    ကြိယာဝိသေသန

    ပဇောင်သျှောင်

    [pzàʊɴʃàʊɴ]
    မည်သည့် အရာ ဖြစ်ကတ်ောင်း အမီး စကား။ ဇာနှယ့်ဟ (ပဇောင်ချင့်၊ ပဇောင်လဲ၊ ပဇောင်ပိုင်လဲ အစဟိစွာအနိန်နန့် တစုံ တခုကို ရည်ညွှန်း၍ မီးမြန်းရာမာ ပရိယာယ်အနိန်နန့် သုံးနှုန်းသော အမီး စကားလုံးတိ ဖြစ်ကတ်တေ။
    မည်သည့် အရာ ဖြစ်ကြောင်း အမေး စကား။ ဘယ်နှယ့်ဟ (ပဇောင်ချင့်၊ ပဇောင်လဲ၊ ပဇောင်ပိုင်လဲ စသည်ဖြင့် တစ်စုံ တစ်ခုကို ရည်ညွှန်း၍ မေးမြန်းရာ၌ ပရိယာယ် အားဖြင့် သုံးနှုန်းသော အမေး စကားလုံးများ ဖြစ်ကြသည်။
    ask
    ပစ္စည်း

    ပညာဟိ

    [pɲàhì]
    ခွဲခြမ်း ဝေဖန် နိုင်စွမ်းသော အသိဉာဏ် ဟိရေ သူ။ ‘အာကာမြီဟိ၊ ပညာဟိသည်၊ ဗေါဓိလူထွက် မဟော်ဇာတ်ကို’ (ကင်းမဟော်)
    ခွဲခြမ်း ဝေဖန် နိုင်စွမ်းသော အသိဉာဏ် ရှိသော သူ။ ‘ကောင်းကင်မြီရှိ၊ ပညာဟိသည်၊ ဗေါဓိလူထွက် မဟော်ဇာတ်ကို’ (ကင်းမဟော်)
    savant
    နာမ်

    ပည်းမျှ

    [pɛ́mr̯]
    များပြားစွာသော။ အစည်းအဝီးကို လူတိပည်းမျှ ရောက်နီကတ် ဗျာယ်။ (အရပ်
    များပြားစွာသော။ အစည်းအဝေးသို့ လူတိပည်းမျှ ရောက်နီကတ် ဗျာယ်။ (အရပ်
    plenty
    နာမဝိသေသန

    ပည်းမျှ၂

    [pɛ́mr̯၂]
    များပြားသည်
    များပြားသည်
    plenty
    ကြိယာ

    ပည်းလှိုင်း

    [pɛ́ɬáɪɴ]
    များရေ။ ငါရို့တိုင်းမာ၊ ပည်းလှိုင်းသုခ၊ ဝပြောသာသည်၊ ရခိုင်သားလေ၊ သာစွလေ (သာစွ့လေ
    များပြားသော။ ငါတို့တိုင်းမှာ၊ ပည်းလှိုင်းသုခ၊ ဝပြောသာသည်၊ ရခိုင်သားလေ၊ သာစွလေ (သာစွ့လေ
    plenty
    နာမဝိသေသန

    ပဋာမြီးလူး

    [ptàmɹïlùး]
    ဆတ်ဆတ်ခါ တွန့်လိမ် လူးလိမ့် နိန်ရေ။ ၂၊ ပူဆွေး သောကကြောင့် ဣန္ဒြေ မဆည်နှိုင်ယောင် ဖြစ်တေ။ မငွီခိုင်မာ လုံးချင်းတည်းရား ရပ်သွားခလို့ အပူသည်မ ပဋာမြီလူး အဝတ်မစစ်၊ အစားမစစ် ဖြစ်နီရေထော။ (အရပ်
    ဆတ်ဆတ်ခါ တွန့်လိမ် လူးလိမ့် နေသည်။ ၂၊ ပူဆွေး သောကကြောင့် ဣန္ဒြေ မဆည်နိုင်အောင် ဖြစ်သည်။ မငွေခိုင်မှာ တစ်ယောက်တည်းသား သီလားခလို့ အပူသည်မ ပဋာမြီလူး အဝတ်မစစ်၊ အစားမစစ် ဖြစ်နီရေထော။ (အရပ်
    curling
    ကြိယာ

    ပဋိဃတ်

    [ptìɡʱaʔ]
    ရန်ငြိုးထားမှု၊ စိတ်မကျီနပ်မှု မပျောက် နှိုင်ရေ ဒေါသ
    ရန်ငြိုးထားမှု၊ စိတ်မကျေနပ်မှု မပျောက် နိုင်သော ဒေါသ
    bile
    နာမ်

    ပတ

    [pt]
    များရေ အရွီအတွက်၊ ပမာဏ။ ‘သံဃသမဂ္ဂီ အစည်းအဝီးကို ရဟန်းပါ လူပါ ပတရောက် နီကပ်ဗျာယ်’ (အရပ်)
    များသော အရေအတွက်၊ ပမာဏ။ ‘သံဃသမဂ္ဂီ အစည်းအဝေးသို့ ရဟန်းပါ လူပါ ပတရောက် နီကပ်ဗျာယ်’ (အရပ်)
    much
    နာမ်

    ပတ၂

    [pt၂]
    အသံမြည် ပေါက်ကွဲ စီရန် စီမံ ထားရေ ယမ်းထုပ်
    အသံမြည် ပေါက်ကွဲ စေရန် စီမံ ထားသော ယမ်းထုပ်
    cordite
    နာမ်

    ပတကိုးသိန်း

    [ptkóθéɪɴ]
    မရေမတွက် နှိုင်လောက်ယောင် များပြားစွာ။ ‘ဘုရားစဉ်ဖူးဖို့ လားကတ်စွာ လာကတ်စွာ လူတိ ပတကိုးသောင်း ရှုပ်ယှက် ခတ်နီ ကတ်တေ’။ (အရပ်) ‘မဟာမုနိ ဘုရားပွဲတော်ကို လားကတ်တေ လာကတ်တေ လူတိ ယောက်ယက်ခတ်လို့ ပတကိုးသိန်း တွက်ရွီမရ’။ (အရပ်
    မရေမတွက် နိုင်လောက်အောင် များပြားစွာ။ ‘ဘုရားစဉ်ဖူးဖို့ လားကတ်စွာ လာကတ်စွာ လူတိ ပတကိုးသောင်း ရှုပ်ယှက် ခတ်နီ ကတ်တေ’။ (အရပ်) ‘မဟာမုနိ ဘုရားပွဲတော်ကို လားကတ်တေ လာကတ်တေ လူတိ ယောက်ယက်ခတ်လို့ ပတကိုးသိန်း တွက်ရွီမရ’။ (အရပ်
    confuse
    ကြိယာဝိသေသန

    ပတကိုးသောင်း

    [ptkóθáʊɴ]
    မရေမတွက် နှိုင်လောက်ယောင် များပြားစွာ။ ‘ဘုရားစဉ်ဖူးဖို့ လားကတ်စွာ လာကတ်စွာ လူတိ ပတကိုးသောင်း ရှုပ်ယှက် ခတ်နီ ကတ်တေ’။ (အရပ်
    မရေမတွက် နိုင်လောက်အောင် များပြားစွာ။ ‘ဘုရားစဉ်ဖူးဖို့ လားကတ်စွာ လာကတ်စွာ လူတိ ပတကိုးသောင်း ရှုပ်ယှက် ခတ်နီ ကတ်တေ’။ (အရပ်
    uncountable
    ကြိယာဝိသေသန