Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 241–260 of 1,759 words

    ပ

    ပတိပတာ

    [ptìptà]
    မရေမတွက် နှိုင်လောက်ယောင် များပြားစွာ။ ‘ဘုရားစဉ်ဖူးဖို့ လားကတ်စွာ လာကတ်စွာ လူတိ ပတကိုးသောင်း ရှုပ်ယှက် ခတ်နီ ကတ်တေ’။ (အရပ်)။ ‘အိန်းဂလိချ်စစ်တပ် တက်ပါလတ်စွာကို ကြည့်ထော၊ အလိုက်တိုင်နန့် ပတိပတာ’။ (အရပ်) (ပတကိုးသောင်း၊ ပတကိုးသိန်း၊ ပတိပတာ။
    မရေမတွက် နိုင်လောက်အောင် များပြားစွာ။ ‘ဘုရားစဉ်ဖူးဖို့ လားကတ်စွာ လာကတ်စွာ လူတိ ပတကိုးသောင်း ရှုပ်ယှက် ခတ်နီ ကတ်တေ’။ (အရပ်)။ ‘အင်္ဂလိပ်စစ်တပ် တက်ပါလတ်စွာကို ကြည့်ထော၊ အလိုက်တိုင်နန့် ပတိပတာ’။ (အရပ်) (ပတကိုးသောင်း၊ ပတကိုးသိန်း၊ ပတိပတာ။
    confuse
    ကြိယာဝိသေသန

    ပတီးစိုက်

    [ptïsaɪʔ]
    စိတ်မပျံ့လွင် စီရန် ဂုဏ်တော်ကိုးပါးကို တရာ့သျှစ်လုံးသော ပုတီးလုံးဖြင့် တလုံးစီ တလုံးစီ မှတ်သား ရွီတွက်ချရေ
    စိတ်မပျံ့လွင် စေရန် ဂုဏ်တော်ကိုးပါးကို တစ်ရာ့သျှစ်လုံးသော ပုတီးလုံးဖြင့် တစ်လုံးစီ တစ်လုံးစီ မှတ်သား ရေတွက်ချသည်
    tell (one’s) beads
    ကြိယာ

    ပတုံး

    [ptóʊɴ]
    တိရစ္ဆာန်ရို့၏ ကြောရိုးနှင့် တဆက်တည်း နောက်ဘက်ကို ရှည်ထွက် နိန်ရေ ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်း။ ‘သံတိုင်ကြီးကို၊ ပတုံးနှင့်ရစ်၊ ဖနောင့်တိုက်ကေ၊ ပြိုက်ပြိုက်ကြီးပြုန်း’။ (ကော်
    တိရစ္ဆာန်တို့၏ ကျောရိုးနှင့် တဆက်တည်း နောက်ဘက်သို့ ရှည်ထွက် နေသော ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်း။ ‘သံတိုင်ကြီးကို၊ ပတုံးနှင့်ရစ်၊ ဖနောင့်တိုက်ကေ၊ ပြိုက်ပြိုက်ကြီးပြုန်း’။ (ကော်
    tail
    နာမ်

    ပတုံတောင်

    [ptòʊɴtàʊɴ]
    ကကောင်းလျင်သော ပတုံးရှည် အဟုန်ဖြင့် ဆန့်လှမ်းရေ။ ‘ကြောက်ကြီးသန်ဖက်နန့် ပတုံးထောင်ဗျာ ပြီးလာခစွာရေ နောက်ကို လှည့်လို မကြည့်ခ’ (အရပ်
    လျင်မြန်သော ပတုံးရှည် အဟုန်ဖြင့် ဆန့်လှမ်းသည်။ ‘ကြောက်အားတကြီးနန့် ပတုံးထောင်ဗျာ ပြီးလာခစွာရေ နောက်ကို လှည့်လို မကြည့်ခ’ (အရပ်
    stepping
    ကြိယာ

    ပတုံးရှည်

    [ptóʊɴʃɛ̀]
    ပတုံးရှည် သွယ်သော ငါးငယ် တမျိုး
    အမြီးရှည် သွယ်သော ငါးငယ် တစ်မျိုး
    fish
    နာမ်

    ပတုံးလှုပ်

    [ptóʊɴɬoʊʔ]
    ခွီး ရွှင်မြူးအတွက်နန့် ပတုံးကို လှုပ်ရေ။ ၂ (ဥပစာ) ဣန္ဒြေမရ လှုပ်လှုပ်ရွရွ ဖြစ်တေ
    ခွေး ရွှင်မြူးသောကြောင့် အမြီးကို လှုပ်သည်။ ၂ (ဥပစာ) ဣန္ဒြေမရ လှုပ်လှုပ်ရွရွ ဖြစ်သည်
    fawn
    ကြိယာ

    ပတူး

    [ptùး]
    အသံ မြည်အောင် မှုတ်စရာ ကိရိယာအဖြစ် ပြုလုပ်ထားရေ့ ခရုသင်းခွံ၊ ကျွဲချို အစဟိစွာ့ ဝန်
    အသံ မြည်အောင် မှုတ်စရာ ကိရိယာအဖြစ် ပြုလုပ်ထားသည့် ခရုသင်းခွံ၊ ကျွဲချို စသည့် ပစ္စည်း
    leucoderma
    နာမ်

    ပတောက်နတောက်

    [ptɔ́ɛʔntɔ́ɛʔ]
    အဆော တလျင်။ အလျင် စလို။ အလျင် အပြင်း
    အဆော တလျင်။ အလျင် စလို။ အလျင် အမြန်
    hurry up
    ကြိယာဝိသေသန

    ပတောက်နယက်

    [ptɔ́ɛʔnjɛʔ]
    အမြမြန်ဆဆန်။ ကမန်းကတန်း။ အယင့်အယင်
    အဆောတလျင်။ အလျင်စလို။ အလျင်အမြန်
    hurry up
    ကြိယာဝိသေသန

    ပတောက်ပယက်

    [ptɔ́ɛʔpjɛʔ]
    ပယက် သုတ်သုတ် ပျာပျာ ပြုရေ။ ကမန်းကတန်း ပြုမူ လှုပ်ရှားရေ။ ‘ဘုရားဖူးဖို့ လားဖို့လို့ဒေ၊ အယင် ပတောက်ပယက် ချက်ရ ပြုတ်ရရေဒေ’။ (အရပ်
    ပယက် သုတ်သုတ် ပျာပျာ ပြုသည်။ အလျင်စလို ပြုမူ လှုပ်ရှားသည်။ ‘ဘုရားဖူးဖို့ လားဖို့လို့ဒေ၊ အယင် ပတောက်ပယက် ချက်ရ ပြုတ်ရရေဒေ’။ (အရပ်
    hurry up
    ကြိယာ

    ပတောက်ပရစ်

    [ptɔ́ɛʔpɹɪʔ]
    လူတိ၏ အပြစ်ကို ဖော်ပြ၍ ရေရွတ် ပြောဆိုရေ။ မကြိုက်ဖွယ် စကား ရှည်လျားစွာ ရေရွတ် ပြောဆိုရေ
    သူတစ်ပါး၏ အပြစ်ကို ဖော်ပြ၍ ရေရွတ် ပြောဆိုသည်။ မနှစ်သက်ဖွယ် စကား ရှည်လျားစွာ ရေရွတ် ပြောဆိုသည်
    chide
    ကြိယာ

    ပတ်ကာဝန်းကာ

    [paʔkàwáɴkà]
    တခုတရီ၏ နံဖီးအပါးမာ ဝေ့ဝိုက် လှည့်ပတ်၍ ဖြစ်စီ၊ လူးလာ တုံ့ခေါက်၍ ဖြစ်စီ၊ လားလာရေ။ ပြင်ရာမှတဌါန၊ ပတ်ကာဝန်းကာ၊ ရစ်ကတ်ပါရေ၊ ယင်းကနိန်ာ လိပ်ငန်းမကို၊ ဆောင်လွားကာ၊ ပျံရုပ်ဟန်။(ဗမာချီ) ကျီးသရမ်း၊ ပျံသန်းမလွတ်၊ မျက်တောင်ကြားမာ၊ မြှားစူးတပ်လို့၊ ပတ်ကာဝန်းကာ၊
    တစ်စုံတစ်ရာ၏ အနီးအပါးတွင် ဝေ့ဝိုက် လှည့်ပတ်၍ ဖြစ်စေ၊ လူးလာ တုံ့ခေါက်၍ ဖြစ်စေ၊ သွားလာသည်။ ပြင်သာမှတဌါန၊ ပတ်ကာဝန်းကာ၊ ရစ်ကြပါသည်၊ ထိုမှာ လိပ်ငန်းမကို၊ ဆောင်လွားကာ၊ ပျံရုပ်ဟန်။(ဗမာချီ) ကျီးသရမ်း၊ ပျံသန်းမလွတ်၊ မျက်တောင်ကြားမှာ၊ မြှားစူးတပ်လို့၊ ပတ်ကာဝန်းကာ၊
    linger
    ကြိယာ

    ပတ်ကုံး

    [paʔkóʊɴ]
    အချိန်ကာလ ရှည်လျားသော။ ရှည်မြင့်သော။ ကြာတင်ပတ်ကုံး၊ ပက်ကုန်းပေါက်အောင်၊ လုပ်ဆောင်ထမ်းရွက်။ (သံချပ်
    အချိန်ကာလ ရှည်လျားသော။ ရှည်မြင့်သော။ ကြာတင်ပတ်ကုံး၊ ပက်ကုန်းပေါက်အောင်၊ လုပ်ဆောင်ထမ်းရွက်။ (သံချပ်
    long
    နာမဝိသေသန

    ပတ်ကြောင်း

    [paʔt͡ɕáʊɴ]
    ကွဲဟကြောင်း ပေါ်ရေ။ ပတ်ကြောင်း အက်ရေ။ ပတ်ချာ အက်သည်
    ကွဲဟကြောင်း ပေါ်သည်။ ပတ်ကြောင်း အက်သည်။ ပတ်ချာ အက်သည်
    crack
    နာမ်

    ပတ်ချာရစ်

    [paʔɕàɹɪʔ]
    တပြန် ဝဲဝဲရစ်လည်ရေ။ တနီရာတည်းမာ ရစ်လှည့်၍ နိန်ရေ
    တပြန် ဝဲဝဲရစ်လည်သည်။ တစ်နေရာတည်းတွင် ရစ်လှည့်၍ နေသည်
    linger
    ကြိယာ

    ပတ်ချာရစ်၂

    [paʔɕàɹɪʔ၂]
    တပတ်လည်လည်။ တရစ်ဝဲဝဲ
    တစ်ပတ်လည်လည်။ တရစ်ဝဲဝဲ
    linger
    ကြိယာဝိသေသန

    ပတ်ချာဝိုင်း

    [paʔɕàwáɪɴ]
    ပတ်ပတ်လည် ဝိုင်းရံထားရေ
    ပတ်ပတ်လည် ဝိုင်းရံထားသည်
    encircle
    ကြိယာ

    ပတ်စီး

    [paʔsï]
    အနာ၊ ဒဏ်ရာ စစွာကို စည်းပတ်သော အဝတ်ချာရှည်
    အနာ၊ ဒဏ်ရာ စသည်ကို စည်းပတ်သော အဝတ်စရှည်
    puttee
    နာမ်

    ပတ်စါ

    [paʔsà]
    အလွန် ပျော့လွန်သော (ထမင်း)
    အလွန် ပျော့လွန်သော (ထမင်း)
    rice
    နာမဝိသေသန

    ပတ်စါ၂

    [paʔsà၂]
    ဗုံများမာ အသံလိုရာ ရနိုင်စီရန် ပတ်စါ ခွီးစါး ဗုံမျက်နှာ၌ ကပ်ရရေ ထမင်းနှင့် ပြာနု နယ်ထားရေ အရာ
    ဗုံများတွင် အသံလိုရာ ရနိုင်စေရန် ပတ်စါ ခွီးစါး ဗုံမျက်နှာ၌ ကပ်ရသော ထမင်းနှင့် ပြာနု နယ်ထားသော အရာ
    none
    နာမ်