Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 361–380 of 1,759 words

    ပ

    ပန်းသရီချောင်းစား

    [páɴθɹíɕáʊɴsá]
    ပန်းသရီချောင်း နယ်တခုလုံးကို အပိုင်စား အုပ်ချုပ်ရရေ အရာဟိ
    ပန်းသရီချောင်း နယ်တစ်ခုလုံးကို အပိုင်စား အုပ်ချုပ်ရသော အရာရှိ
    official
    နာမ်

    ပန်းဟိုက်

    [páɴhaɪʔ]
    အသက် လှိုက်ဖိုဗျာယ် ပင်ပန်းရေ။ ညောင်းဝါရေ
    အသက် လှိုက်ဖိုလျက် ပင်ပန်းသည်။ မောပန်းသည်
    deadbeat
    ကြိယာ

    ပပ

    [pp]
    လျောက်ပတ်သော။ သင့်မြတ်သော။ လျော်ကန်သော။ ၂၊ တင့်ရေ လှပရေ။ ကြည့်၍ ကောင်းရေ။ အသီရေ ဟိရေ။ ဝိုင်းစက်သော။ ပလွဲရတနာ၊ သွားလှစွာနှင့်၊ မျက်နှာပပ၊ ပုဏ္ဏမီလေ၊ တိထိစကေ၊ ပြည့်သည့်ပတ်စွာ။ ကောင်းမွန်စွာ။ တင့်တောင့်တင့်ရေ (ရခိုင်ကာ)
    လျောက်ပတ်သော။ သင့်မြတ်သော။ လျော်ကန်သော။ ၂၊ တင့်တယ် လှပသော။ ကြည့်၍ ကောင်းသော။ အသေရေ ရှိသော။ ဝိုင်းစက်သော။ ပလွဲရတနာ၊ သွားလှစွာနှင့်၊ မျက်နှာပပ၊ ပုဏ္ဏမီလေ၊ တိထိစကေ၊ ပြည့်သည့်ပတ်စွာ။ ကောင်းမွန်စွာ။ တင့်တောင့်တင့်တယ် (ရခိုင်ကာ)
    circle
    နာမဝိသေသန

    ပပစ်နနစ်

    [ppɪʔnnɪʔ]
    သိမ်မွေ့ နူးညံ့ ညင်သာ ပြေပြစ်ရေ့ အမူအရာ ဟိရေ။ ရိုင်းပခြင်း မဟိရေ။၂၊ တီထွင် ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင် တတ်၍ တိုးတက်ရေ့ အသိဉာဏ် ဟိရေ။ မောင်ဖြူ တယောက် အသျှေကပင် ပ ပစ် န နစ် လုပ်စားဖို့ တတ်တေထော။ (အရပ်
    သိမ်မွေ့ နူးညံ့ ညင်သာ ပြေပြစ်သည့် အမူအရာ ရှိသော။ ရိုင်းပခြင်း မရှိသော။၂၊ တီထွင် ဆောင်ရွက် လုပ်ကိုင် တတ်၍ တိုးတက်သည့် အသိဉာဏ် ရှိသော။ မောင်ဖြူ တစ်ယောက် အသျှေကပင် ပ ပစ် န နစ် လုပ်စားဖို့ တတ်တေထော။ (အရပ်
    knowledgeable
    နာမဝိသေသန

    ပပပြောင်

    [pppɹàʊɴ]
    ပြိုးပြိုး ပြက်ပြက် အရောင်အလျှံ လှုပ်ရှား တောက်ပဗျာယ်။ မရောပြိုးပြက်၊ အလှဆန်းကေ၊ မြပန်းခက်နှင့်၊ မြရွက်ပမာ၊ မြကွန်ချာကေ၊ ရတနာမြကျောက်၊ ပပပြောင်၍၊ မြရောင်တောက်ကေ၊ မြညှောက်ပတ္တမြား။ (ရာမ
    ပြိုးပြိုး ပြက်ပြက် အရောင်အလျှံ လှုပ်ရှား တောက်ပလျက်။ မရောပြိုးပြက်၊ အလှဆန်းကေ၊ မြပန်းခက်နှင့်၊ မြရွက်ပမာ၊ မြကွန်ချာကေ၊ ရတနာမြကျောက်၊ ပပပြောင်၍၊ မြရောင်တောက်ကေ၊ မြညှောက်ပတ္တမြား။ (ရာမ
    bright
    ကြိယာဝိသေသန

    ပပရရ

    [ppɹɹ]
    ထည်ထည်ဝါဝါ၊ ခန့်ခန့်ညားညား။ ၂၊ တင့်ရေလျော်စွာ။ အေလေ့သော့ လူခန့်ရာမလားယေ၊ ကိုးတောင်ဒယောဝတ်လို့ ပ ပ ရ ရ ထိုင်နီရေထော။ (အရပ်
    ထည်ထည်ဝါဝါ၊ ခန့်ခန့်ညားညား။ ၂၊ တင့်တယ်လျော်စွာ။ အေသူလည်း လူခန့်ရာမလားယေ၊ ကိုးတောင်ဒယောဝတ်လို့ ပ ပ ရ ရ ထိုင်နီရေထော။ (အရပ်
    pomp
    ကြိယာဝိသေသန

    ပပရောင်

    [ppɹàʊɴ]
    အသားစိုင်များ မလိုလားဖွယ် ဖေါင်းကြွသည်
    အသားစိုင်များ မလိုလားဖွယ် ဖေါင်းကြွသည်
    tumid
    နာမဝိသေသန

    ပံ့ပိုး

    [pံ့pó]
    ကူညီ ထောက်မရေ။ တခုတရီ ရရန် မျှော်စပ်၍ ပီးကမ်းသည်
    ကူညီ ထောက်မသည်။ တစ်စုံတစ်ခု ရရန် မျှော်ကိုး၍ ပေးကမ်းသည်
    help
    ကြိယာ

    ပပေါက်ခွတ်

    [ppaʊʔkʰwaʔ]
    မစာမနာသော သဖောဟိရေ။ သနား ကြင်နာခြင်း မဟိရေ။ နတ်ရှင် သံဖတ်ခတ်သို့ ပပေါက်ခွတ်လို့၊ အသျှင်လတ်လတ် ဖမ်းငင်သတ်၍။ (မြို့သူကြီး
    မညှာမတာသော သဘော ရှိသော။ သနား ကြင်နာခြင်း ကင်းမဲ့သော။ နတ်ရှင် သံဖတ်ခတ်သို့ ပပေါက်ခွတ်လို့၊ အရှင်လတ်လတ် ဖမ်းငင်သတ်၍။ (မြို့သူကြီး
    relentless
    နာမဝိသေသန

    ပပေါက်ပဖက်

    [ppaʊʔppʰɛʔ]
    သနား ညှာတာမှု မဟိဘဲ။ ရက်ရက် စက်စက်။မစာမနာ ခွီးတကောင်ကို ပပေါက်ပဖက် ခွတ်ပလိုက်တေထော။ (အရပ်
    သနား ညှာတာမှု ကင်းမဲ့စွာ။ ရက်ရက် စက်စက်။မညှာမတာ ခွီးတစ်ကောင်ကို ပပေါက်ပဖက် ခွတ်ပလိုက်တေထော။ (အရပ်
    relentless
    ကြိယာဝိသေသန

    ပပြိတ်ဆာ

    [ppɹeɪʔsʰà]
    စီကာစဉ်ကာ။ အစီအရီ။ နွီရာသီဆန်းအစ၊ စိမ်းလန်းစိုပြီ၊ ပင်တိုင်းစီရေ။ စီရီပပြိတ်ဆာတည်း။ (ဗမါချီ
    စီကာစဉ်ကာ။ အစီအရီ။ နွီရာသီဆန်းအစ၊ စိမ်းလန်းစိုပြီ၊ ပင်တိုင်းစီသည်။ စီရီပပြိတ်ဆာတည်း။ (ဗမါချီ
    sequenced
    ကြိယာဝိသေသန

    ပပွန်း

    [ppʊ́ɴ]
    ခြီချောင်းများတွက်နန့် ရှည်လျားသော အရဲရောင် ကိုယ်လုံး ကိုယ်ပေါက် ဟိရေ့ ပိုးကောင်ငယ် တမျိုး။ (ရို့ထိကေ ခွေ၍ နီတတ်သည်
    ခြေချောင်းများ၍ ရှည်လျားသော အနီရောင် ကိုယ်လုံး ကိုယ်ပေါက် ရှိသည့် ပိုးကောင်ငယ် တစ်မျိုး။ (တို့ထိလျှင် ခွေ၍ နေတတ်သည်
    none
    နာမ်

    ပဖစ်ရူး

    [ppʰɪʔɹùး]
    ပကတိ စိတ် ပျက်ယွင်း ဖောက်ပြန်သော
    ပကတိ စိတ် ပျက်ယွင်း ဖောက်ပြန်သော
    halfwit
    နာမဝိသေသန

    ပဖစ်သီ

    [ppʰɪʔθí]
    ခရီး လားရအတွက်နန့် နွမ်းရိရေ။ ပင်ပန်း ချိနန့်ရေ။ လားရဖန်တိလို့ ခြီတိလက်တိ နုနု ပဖစ်သီရေ။ (အရပ်
    ခရီး သွားရသောကြောင့် နွမ်းနယ်သည်။ ပင်ပန်း ချိနဲ့သည်။ လားရဖန်များလို့ ခြီတိလက်တိ နုနု ပဖစ်သီရေ။ (အရပ်
    moil
    ကြိယာ

    ပမာ

    [pmà]
    နိူင်းဖက် နှိုင်းနိူင်းရေ။ ပမာတခု နှိုင်းနိူင်းပြုရေ် အာကာအာကာ ဝေဟင်ပြင်ကို သင်ပုန်း ကတွား ပြုရ ရာကေ။ (ခိုင်ဘိ-(၂
    ယှဉ်ဖက် နှိုင်းယှဉ်သည်။ ပမာတစ်ခု နှိုင်းယှဉ်ပြုသော် အာကာကောင်းကင် ဝေဟင်ပြင်ကို သင်ပုန်း ကတွား ပြုရ သာလျှင်။ (ခိုင်ဘိ-(၂
    compare
    ကြိယာ

    ပမာတန္တု

    [pmàtn̪a̰n̪t̪a̰oʊ]
    ပိုပြီးကေ ပေါ်လွင်စီရန် နှိုင်းနိူင်းပြခြင်း၊ ခိုင်းနှိုင်းခြင်း။ တူညီရေ ဂုဏ်အရည်အသွီး။ ၂၊ နှိုင်းနိူင်း ပြသော အရာ။ ပမာတန္တု၊ နှိုင်နိူင်းပြုရေ် ကြီးမာ ကျောက်တုံးမာ လိုဏ်ဖုံးသို့ ရုန်းကန်မလွတ်၊ ဟိပါတတ်သို့။ (သတိထားလော)
    ပိုမို ပေါ်လွင်စေရန် နှိုင်းယှဉ်ပြခြင်း၊ ခိုင်းနှိုင်းခြင်း။ တူညီသော ဂုဏ်အရည်အသွေး။ ၂၊ နှိုင်းယှဉ် ပြသော အရာ။ ပမာတန္တု၊ နှိုင်ယှဉ်ပြုသော် ကြီးမာ ကျောက်တုံးတွင် လိုဏ်ဖုံးသို့ ရုန်းကန်မလွတ်၊ ဟိပါတတ်သို့။ (သတိထားလော)
    compare
    နာမ်

    ပမာတုံး

    [pmàtóʊɴ]
    အသိတရား ခေါင်းပါးရေ။ ဘုန်းဒါးရေ။ ဉာဏ်တုံးသည်
    အသိတရား ခေါင်းပါးသည်။ ဉာဏ်နည်းသည်။ ဉာဏ်တုံးသည်
    idiotic
    ကြိယာ

    ပမာမခန့်

    [pmàmkʰàɴ့]
    ရိုသေ လေးစားခြင်း မဟိဘဲ။ ပျက်ချိပျက်ချော် သဖောထားဗျာယ်
    ရိုသေ လေးစားခြင်း မရှိပဲ။ ပေါ့ပေါ့တန်တန် သဘော ထားလျက်
    dally with
    ကြိယာဝိသေသန

    ပမာမပြု

    [pmàmpɹoʊ]
    အလီး ဂရုမပြုပဲ နိန်ရေ။ ဗွေမယူပဲ နိန်ရေ။ ယက္ခရာဇာ၊ ပမာမပြု၊ နှိမ်နင်းနိုင်ကေ၊ မင်းယဉ်နုကို မမှုမထား (ကော်)
    အလေး ဂရုမပြုပဲ နေသည်။ အလေးမထားပဲ နေသည်။ ယက္ခရာဇာ၊ ပမာမပြု၊ နှိမ်နင်းနိုင်ကေ၊ မင်းယဉ်နုကို မမှုမထား (ကော်)
    careless
    ကြိယာ

    ပမာမယူ

    [pmàmjù]
    အရီးတယူ ပြုလုပ်ရေ မဟုတ်ဘဲ။ ဂရုတစိုက် ဆောင်ရွက်ခြင်း မဟိဘဲဗျာယ်
    အရေးတယူ ပြုလုပ်သည် မဟုတ်ပဲ။ ဂရုတစိုက် ဆောင်ရွက်ခြင်း မရှိပဲလျက်
    careless
    ကြိယာဝိသေသန