Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 541–560 of 1,759 words

    ပ

    ပိုက်ပုစွန်

    [paɪʔpoʊsʊ̀ɴ]
    ကြောင်ကျားကျား ဟိရေ ပုစွန်အလတ်စား တမျိုး။ သုံး လေး ငါးကောင်၊ ပုစွန်ကြောင်ကေ၊ ဖင်ထောင်ငါးခြောက်။ (ပဋာ) ပိုက်ပုစွန်၊ အခွံမနွှီး စျီးလောင်ပွန်းမာ၊ တင်လို့ဟိ (တေး
    ကြောင်ကျားကျား ရှိသော ပုစွန်အလတ်စား တစ်မျိုး။ သုံး လေး ငါးကောင်၊ ပုစွန်ကြောင်ကေ၊ ဖင်ထောင်ငါးခြောက်။ (ပဋာ) ပိုက်ပုစွန်၊ အခွံမနွှီး စျီးလောင်ပွန်းမှာ၊ တင်လို့ဟိ (တေး
    shrimp
    နာမ်

    ပိုက်ဖြူသျှေ

    [paɪʔpʰɹùʃè]
    မြစ်မာ ရေပေါ်ငါး တနည်း ရေစပ်နားမာ နိန်ရေ ရခိုင် အခေါ် ငါးနံ့သာ၊ မွန်အခေါ် ငကန်ကျိုင်းကို ရှာသော ပိုက်တမျိုး
    မြစ်တွင် ရေပေါ်ငါး သို့မဟုတ် ရေစပ်နားတွင် နေသော ရခိုင် အခေါ် ငါးနံ့သာ၊ မွန်အခေါ် ကဘီလူးကို ရှာသော ပိုက်တစ်မျိုး
    fishnet
    နာမ်

    ပိုက်ရိတ်နာ

    [paɪʔɹeɪʔnà]
    ကမ်းစနှင့် မဝီးမပါးမာ လောင်းကို အပြင်းခတ်ကာ ပိုက်ကိုချပြီး အဂု ပိုက်ကို ကမ်းစသို့ ဆွဲတင်ပြီး ငါးရှာသော ပိုက်တမျိုး
    ကမ်းစပ်နှင့် မနီးမဝေးတွင် လှေကို အပြင်းခတ်ကာ ပိုက်ကိုချပြီး ချက်ချင်း ပိုက်ကို ကမ်းစပ်သို့ ဆွဲတင်ပြီး ငါးရှာသော ပိုက်တစ်မျိုး
    fishnet
    နာမ်

    ပိုက်သည်

    [paɪʔθɛ̀]
    ပိုက်ချပနာ အသက်မွီးသူ။ ရီလုပ်သား
    ငါးဖမ်း၍ အသက်မွေးသူ။ ရေလုပ်သား
    fisherman
    နာမ်

    ပိုက်သည်မ

    [paɪʔθɛ̀m]
    ပင့်ကူပိုင် ကိုယ့်အမျှင်ဖြင့် အိမ်ဖွဲ့ပြီးကေ နီတတ်ရေ ခြေခြောက်ချောင်းဟိ ခြေတောက်ရှည် ပိုးစား သတ္တဝါတမျိုး (သူရို့ကို တိုထိကေ တုန်လှုပ်ပနာ နီတတ်ရေ။ ဗိုင်းတုန်မ ဆိုပနာလည်း ခေါ်ရေ။
    ပင့်ကူကဲ့သို့ မိမိအမျှင်ဖြင့် အိမ်ဖွဲ့၍ နေတတ်သော ခြေခြောက်ချောင်းရှိ ခြေတောက်ရှည် ပိုးစား သတ္တဝါတစ်မျိုး (သူတို့ကို တိုထိလျှင် တုန်လှုပ်၍ နေတတ်သည်။ ဗိုင်းတုန်မ ဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။
    spider
    နာမ်

    ပိုက်သား

    [paɪʔθá]
    ပိုက်ကွန်ဖြင့် အလုပ်လုပ်သော ရီလုပ်သား
    ပိုက်ကွန်ဖြင့် အလုပ်လုပ်သော ရေလုပ်သား
    fisherman
    နာမ်

    ပိုးကျ

    [pót͡ɕ]
    စိုက်ပျိုး ပင်များမာ ပိုးစားခံရရေ
    စိုက်ပျိုး ပင်များတွင် ပိုးစားခံရသည်
    wormeaten
    ကြိယာ

    ပို့ကျွန်း

    [po̰t͡ɕʊ́ɴ]
    ရီပြင် အောက်မှ နုန်းပို့သနန့် ဖြစ်ထွန်းလာရေ ကုန်မြေ
    ရေပြင် အောက်မှ နုန်းပို့သဖြင့် ဖြစ်ထွန်းလာသော ကုန်မြေ
    silt
    နာမ်

    ပိုးခေါင်ငှက်ဦ

    [pókʰèàɪ̀ɴŋ̊ɛʔʔù]
    အသံ သာယာစွာ တွန်မြည်တတ်၍ ဇကန်းနှင့် တူသော ကျီးအူငှက်ကို ခေါ်သော အမည်
    အသံ သာယာစွာ တွန်မြည်တတ်၍ ကျီးကန်းနှင့် တူသော ဥသြငှက်ကို ခေါ်သော အမည်
    cuckoo
    နာမ်

    ပိုးခေါင်တောင်

    [pókʰèàɪ̀ɴtàʊɴ]
    ရခိုင်ရိုးမ တောင်ကို ခေါ်သော အမည်။ ပိုးခေါင်ကျူးကျော်၊ မတောင်ရိုးပေါ်၊ ရခိုင်ကို မျှော်ကာကြည့်၊ အေးရှာလိမ့်မည် (တေး
    ရခိုင်ရိုးမ တောင်ကို ခေါ်သော အမည်။ ပိုးခေါင်ကျူးကျော်၊ မတောင်ရိုးပေါ်၊ ရခိုင်ကို မျှော်ကာကြည့်၊ အေးရှာလိမ့်မည် (တေး
    name of arakan-rakhine hill
    နာမ်

    ပိုချိုင်

    [pÒɕàɪɴ]
    ဝါးဖောင် တနည်း သစ်ဖောင် နှစ်ခုကို တွဲပြီးကေ ချိုင်ရေ
    ဝါးဖောင် သို့မဟုတ် သစ်ဖောင် နှစ်ခုကို တွဲ၍ ချည်သည်
    attach
    ကြိယာ

    ပိုးခြည်ဦ

    [pókʰɹɛʔù]
    ပိုးအိမ်က ရဟိရေ ဖြူဖွေး နူးညံ့သည့် အမျှင်
    ပိုးအိမ်မှ ရရှိသော ဖြူဖွေး နူးညံ့သည့် အမျှင်
    silk
    နာမ်

    ပိုင်

    [pàɪɴ]
    ပိုင်၊ နှယ်၊ ပိုင်၊ ပိုင် အစဟိစွာ့အနက် ဟိရေ အနှိုင်း စကားလုံး။ သိန်းသောင်း ဗိုလ်ကျိုင်၊ မခံနှိုင်ရေ၊ ဖါးပိုင် ပြားပြားဝပ်ဗျာယ်’’ (ကုသတု)။ ‘‘နင့်ပိုင်မိုက်သူ၊ ကျွန်းဇမ္ဗူမာ၊ တတူမဟိ (ပန်း)။ ‘‘ရှေးကသို့ပိုင်၊ မပျံနိုင်လေ၊ ပျံနိုင်သမျှ၊ အသာသာလေ၊ ပျံပါကလျှင်၊
    ကဲ့သို့၊ နှယ်၊ အလား၊ သဖွယ် စသည့်အနက် ရှိသော အနှိုင်း စကားလုံး။ သိန်းသောင်း ဗိုလ်ကျိုင်၊ မခံနိုင်သည်၊ ဖါးပိုင် ပြားပြားဝပ်လျက်’’ (ကုသတု)။ ‘‘နင့်ပိုင်မိုက်သူ၊ ကျွန်းဇမ္ဗူမှာ၊ အတူမဟိ (ပန်း)။ ‘‘ရှေးကသို့ပိုင်၊ မပျံနိုင်လေ၊ ပျံနိုင်သမျှ၊ အသာသာလေ၊ ပျံပါကလျှင်၊
    compare
    ပစ္စည်း

    ပိုင်း

    [páɪɴ]
    အတောင့် ဖြစ်ယောင် ဖြတ်ရေ။ ခွဲခြား ကန့်သတ်ရေ
    အတောင့် ဖြစ်အောင် ဖြတ်သည်။ ခွဲခြား ကန့်သတ်သည်
    separate
    ကြိယာ

    ပိုင်း

    [páɪɴ]
    (ကွမ်းသီးလုံး သျှစ်ဆယ်ကို တပိုင်းဟု ခေါ်ရေ) ယင်း၏ ပမာဏကို ရွီတွက်ရာမာ သုံးသော စကားလုံး။ အခန်း၊ အစိတ်၊ အကန့် အစဟိစွာ ပမာဏကို ရွီတွက်သော ဝန်
    (ကွမ်းသီးလုံး ရှစ်ဆယ်ကို တစ်ပိုင်းဟု ခေါ်သည်) ယင်း၏ ပမာဏကို ရေတွက်ရာ၌ သုံးသော စကားလုံး။ အခန်း၊ အစိတ်၊ အကန့် စသည် ပမာဏကို ရေတွက်သော ပစ္စည်း
    none
    နာမ်

    ပိုင်၂

    [pàɪɴ၂]
    ၁၊ တစုံတရာကို ရဟိရေလူရေ။ ကိုယ်ပိုင်နယ်ခြား၊ ဆောက်စိုက်ပြိုင်ပျာ၊ ကျောက်တိုင်စွဲကေ၊ အမြဲထားလို့။ (ရာမ)။ ‘‘ဘီလူးကြီးမာ၊ ကြီးခြင်းတန်ခိုး၊ ဘီလူးမျိုးကို၊ အစိုလည်းပိုင်’’။ (ထာနု)။ ၂၊ အခွင့်အရီးဟိရေ။ ‘‘တောမေါ်ရုံကို လုံးခြုံအပ်မည်၊ သို့ဖြစ်တေကြောင့်၊ ပိ
    ၁၊ တစ်စုံတရာကို ရရှိထားသည်။ ကိုယ်ပိုင်နယ်ခြား၊ ဆောက်စိုက်ပြိုင်ပျာ၊ ကျောက်တိုင်စွဲကေ၊ အမြဲထားလို့။ (ရာမ)။ ‘‘ဘီလူးကြီးမှာ၊ ကြီးခြင်းတန်ခိုး၊ ဘီလူးမျိုးကို၊ အစိုလည်းပိုင်’’။ (ထာနု)။ ၂၊ အခွင့်အရေးရှိသည်။ ‘‘တောမေါ်ရုံကို လုံးချုံအပ်မည်၊ သို့ဖြစ်သည်ကြောင့်၊ ပိ
    own
    ကြိယာ

    ပိုင်၃

    [pàɪɴ၃]
    အိန်းဂလိချ်ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံသုံး တအာနာ ၁၂ ပုံ ၁ ပုံတန်ဖိုးဟိရေ ကြီးပြားငယ်
    အင်္ဂလိပ်ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံသုံး တစ်ပဲ ၁၂ ပုံ ၁ ပုံတန်ဖိုးရှိသော ကြေးပြားငယ်
    coil
    နာမ်

    ပိုင်ခတ်

    [pàɪɴkʰaʔ]
    အိန်းဂလိချ်ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံသုံး တအာနာ ၁၂ ပုံ ၁ ပုံတန်ဖိုးဟိရေ ကြီးပြားငယ်။ပစ္ဆံတပြားမာ ၃ ပိုင် ဟိသည်
    အင်္ဂလိပ်ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံသုံး တစ်ပဲ ၁၂ ပုံ ၁ ပုံတန်ဖိုးရှိသော ကြေးပြားငယ်။ပစ္ဆံတစ်ပြားတွင် ၃ ပိုင် ယှိသည်
    coil
    နာမ်

    ပိုင်ခတ်တေ

    [pàɪɴkʰaʔtè]
    ပကတိအတိုင်း မဟုတ်ရေ အမူအရာ၊ အသွင်အပြင် ပေါ်လွင်အောင် လုပ်ကြံ ကြိုးစားရေ။ အကွန်ဆောင် ပြုမူရေ။ တူယောင် ပြုလုပ်ရေ
    ပကတိအတိုင်း မဟုတ်သော အမူအရာ၊ အသွင်အပြင် ပေါ်လွင်အောင် လုပ်ကြံ ကြိုးစားသည်။ ဟန်ဆောင် ပြုမူသည်။ တူအောင် ပြုလုပ်သည်
    imitation
    ကြိယာ

    ပိုင်စရာ

    [pàɪɴsɹà]
    ထမင်း၊ ဟင်းမှအပ စါးသောက်ဖို့ အစါးအစါ။ စားသောက်ဖွယ်ရာ
    ထမင်း၊ ဟင်းမှအပ စါးသောက်ရန် အစါးအစါ။ စားသောက်ဖွယ်ရာ
    meal
    နာမ်