Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 741–760 of 1,759 words

    ပ

    ပူ၂

    [pù၂]
    စပ်ဟိန်၍ အခိုးပြင်းသော
    စပ်ရှိန်၍ အခိုးပြင်းသော
    hot
    နာမဝိသေသန

    ပူ၃

    [pù၃]
    အပြင်သို့ စူကားဖောင်းမို့သော။ မလှစိန်မာ ပါးချေ ပူနီရေထော (အရပ်)
    အပြင်သို့ စူကားဖောင်းမို့သော။ မလှစိန်မှာ ပါးချေ ပူနီရေထော (အရပ်)
    protuberant
    နာမဝိသေသန

    ပူ၄

    [pù၄]
    တနားတခါ အနှောက် အယှက် ပြုရေ။ ၂၊ ဗြုန်းဒိုင်း လုပ်ဆောင်ရဖို့့ အခြီအရဲသို့ ရောက်ရေ။ ၃၊ နှောင့်ယှက်မှု ဖီးရန်ကြောင့် မငြိမ်မသက် ဖြစ်ရရေ။ ၄၊ အခေါက်ခေါက် အဖန်ဖန် တိုက်တိုးရေ
    မကြာခဏ အနှောက် အယှက် ပြုသည်။ ၂၊ ဗြုန်းဒိုင်း လုပ်ဆောင်ရမည့် အခြေအနေသို့ ရောက်သည်။ ၃၊ နှောင့်ယှက်မှု ဘေးရန်ကြောင့် မငြိမ်မသက် ဖြစ်ရသည်။ ၄၊ အကြိမ်ကြိမ် အဖန်ဖန် တိုက်တွန်းသည်
    disturb
    ကြိယာ

    ပူးကပ်

    [pùးkaʔ]
    တခုနန့်တခု ထိကပ်ရေ။ ၂၊ မှီကပ်ရေ။ တခုတရီသော အစီအရင်ဖြင့် စုန်း-ပယောဂ ပူးဝင်စီရေ
    တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ထိကပ်သည်။ ၂၊ မှီကပ်သည်။ တစ်စုံတစ်ခုသော အစီအရင်ဖြင့် စုန်း-ပယောဂ ပူးဝင်စေသည်
    touched
    ကြိယာ

    ပူကျင်း

    [pùt͡ɕɪ́ɴ]
    ကိုယ်ကို လေဖြင့် ဖောင်းပွအောင် လုပ်နှိုင်ပနာ ထက်သော နှုတ်သီးဖြင့် တွပ်တတ်ရေ ငါးဝါတမျိုး။ ဝမ်းပိုတိန်နှင့်၊ ပူကျင်းမောင်ကို၊ တကောင်ရကေ၊ ချက်ကာစားမြောက်၊ တကျိပ်လူမာ၊ ကုန်ယောင် တောက်လို့ (ရီလား)
    ကိုယ်ကို လေဖြင့် ဖောင်းပွအောင် လုပ်နိုင်၍ ထက်သော နှုတ်သီးဖြင့် တွပ်တတ်သော ငါးဝါတစ်မျိုး။ ဝမ်းပူတင်းနှင့်၊ ပူကျင်းမောင်ကို၊ တကောင်ရကေ၊ ချက်ကာစားမြောက်၊ တစ်ကျိပ်လူမှာ၊ ကုန်ယောင် တောက်လို့ (ရီလား)
    Globe-fish
    နာမ်

    ပူးကျင်တောက်ပြွန်

    [pùးt͡ɕɪ̀ɴtɔ́ɛʔpWɹàɴ]
    ရခိုင်ပြည်မာ တတိယ အရှည်ဆုံးသော နာမည်ကြီး ပြွန်တခု။ (ဤပြွန်မာ ခရီးသည်ဆယ်ဦး ပဂျင်းစားပနာ သေဘူးကြောင့်နှင့် ပူကျင်းတောက်ပြွန်ဟု အမည်မာ လာကြောင်း ဖြစ်တေ။) အကောက်သုံးဆယ်၊ ငါးပြွန်ရှည် (ရိုးရာ)
    ရခိုင်ပြည်တွင် တတိယ အရှည်ဆုံးသော နာမည်ကြီး ပြွန်တစ်ခု။ (ဤပြွန်တွင် ခရီးသည်ဆယ်ဦး ငါးပူတင်းစား၍ သေဘူးကြောင့်နှင့် ပူကျင်းတောက်ပြွန်ဟု အမည်တွင် လာကြောင်း ဖြစ်သည်။) အကောက်သုံးဆယ်၊ ငါးပြွန်ရှည် (ရိုးရာ)
    none
    နာမ်

    ပူကျစ်သျှေ

    [pùt͡ɕɪʔʃè]
    အရပ်နှင့် အလုံး အထည် အချိုးအစား မမျှလောက်ယောင် နိမ့်ပျပ်စွာ
    အရပ်နှင့် အလုံး အထည် အချိုးအစား မမျှလောက်အောင် နိမ့်ပျပ်စွာ
    dwarfish
    ကြိယာဝိသေသန

    ပူစပ်ပူဟိန်

    [pùsaʔpùhèɪɴ]
    အခံရ ခက်ယောင် အပူဟိန်၏ ထိုးကျင် နှိပ်စက်ခြင်း ခံရဗျာယ်
    အခံရ ခက်အောင် အပူရှိန်၏ ထိုးကျင် နှိပ်စက်ခြင်း ခံရလျက်
    find the heat unbearable
    ကြိယာဝိသေသန

    ပူစာ

    [pùsà]
    တောင်နိမ့် တောင်ငယ်။ ပူစာ- စာတီး စီရီရီတည်း
    တောင်နိမ့် တောင်ငယ်။ ပူစာ- စာတီး စီရီရီတည်း
    small hill
    နာမ်

    ပူဆာပူဆိ

    [pùsʰàpùsʰì]
    စိတ်နှလုံး ဆင်းရဲ ပင်ပန်း နွမ်းရိရေ။ ကြောင့်ကြ စိုးရိမ်သည် လိုအင်ဆန္ဒ မလောက်ခြင်းကြောင့် စိတ်ထိခိုက် နွမ်းလျရေ။ မမွေ့လျော်ကေ၊ ပူဆာပူဆိ၊ မပဋာဟူ၊ ငါ့အပူကို၊ လူမသိပဲ။ (ပဋာ
    စိတ်နှလုံး ဆင်းရဲ ပင်ပန်း နွမ်းရိသည်။ ကြောင့်ကြ စိုးရိမ်သည် လိုအင်ဆန္ဒ မပြည့်ဝခြင်းကြောင့် စိတ်ထိခိုက် နွမ်းလျသည်။ မမွေ့လျော်ကေ၊ ပူဆာပူဆိ၊ မပဋာဟူ၊ ငါ့အပူကို၊ လူမသိပဲ။ (ပဋာ
    exhaust
    ကြိယာ

    ပူဆိပူဆာ

    [pùsʰìpùsʰà]
    တစာစာနှင့်၊ ငိုကာညီးကေ။(ပဋာ) ၂၊ စိတ်နှလုံး မငြိမ်းမချမ်း ဆင်းရဲ ငြိုငြင်ရေ။ အနှောက် အယှက် ဖြစ်တေ။ အိုတုံးပြီးဖို့၊ ပူဆိပူဆာ၊ ငါ့ခန္ဓာကို၊ တွယ်တာမက်မေါ၊ မနှမြိုးကေ၊ နာဖျားရောဂါ၊ ဖြစ်ခိန်မြောက်လို့ ဆိုက်ရောက်လှာသော် (မျိုးက်)။ ၃၊ စိတ် မချမ်းမသာ ကသိကအောက် ဖြစ်
    တစာစာနှင့်၊ ငိုကာညီးကေ။(ပဋာ) ၂၊ စိတ်နှလုံး မငြိမ်းမချမ်း ဆင်းရဲ ငြိုငြင်သည်။ အနှောက် အယှက် ဖြစ်သည်။ အိုတုံးပြီးမှာ၊ ပူဆိပူဆာ၊ ငါ့ခန္ဓာကို၊ တွယ်တာမက်မေါ၊ မနှမြောကေ၊ နာဖျားရောဂါ၊ ဖြစ်ခိန်မြောက်လို့ ဆိုက်ရောက်လာသော် (မျောက်)။ ၃၊ စိတ် မချမ်းမသာ ကသိကအောက် ဖြစ်
    fret
    ကြိယာ

    ပူဆောင့်ပူဆာ

    [pùsʰa̰ʊɴpùsʰà]
    စိတ်နှလုံး မအေးမချမ်း၊ ဆင်းရဲ ငြိုငြင်အောင် ပြုရေ။ မနီသာယောင် နှောက်ယှက်ရေ။ ၂၊ ဗြုန်းဒိုင်းလုပ် ဆောင်ရဖို့့ အခြီအရဲသို့ ရောက်ရေ။ ၃၊ နှောက်ယှက်မှု ဖီးရန်ကြောင့် မငြိမ်မသက် ဖြစ်ရရေ။ ၄၊ အခေါက်ခေါက် အဖန်ဖန် တိုက်တိုးရေ။ ၅၊ စိတ်ဆင်းရဲအောင် ပြုမူပြောဆိုခြင
    စိတ်နှလုံး မအေးမချမ်း၊ ဆင်းရဲ ငြိုငြင်အောင် ပြုသည်။ မနေသာအောင် နှောက်ယှက်သည်။ ၂၊ ဗြုန်းဒိုင်းလုပ် ဆောင်ရမည့် အခြေအနေသို့ ရောက်သည်။ ၃၊ နှောက်ယှက်မှု ဘေးရန်ကြောင့် မငြိမ်မသက် ဖြစ်ရသည်။ ၄၊ အကြိမ်ကြိမ် အဖန်ဖန် တိုက်တွန်းသည်။ ၅၊ စိတ်ဆင်းရဲအောင် ပြုမူပြောဆိုခြင
    disturb
    ကြိယာ

    ပူတုတ်

    [pùtoʊʔ]
    လိုင်စည်း၍ အလယ်ပူပြီး၊ အဖျားခပ် သွယ်သွယ်ဟိရေ ဆွဲတောင်းရှည် တမျိုး
    လည်စည်း၍ အလယ်ပူပြီး၊ အဖျားခပ် သွယ်သွယ်ရှိသော ခြင်းတောင်းရှည် တစ်မျိုး
    bucket
    နာမ်

    ပူးတွဲ

    [pùးtwɛ]
    သီးခြားတိကိုလေ့ တပေါင်းတည်း စုစည်းရေ။ ၂၊ တတူတကွ ဖြစ်တည်သည်
    သီးခြားများကိုလည်း တစ်ပေါင်းတည်း စုစည်းသည်။ ၂၊ အတူတကွ ဖြစ်တည်သည်
    collect
    ကြိယာ

    ပူပူဆာဆာ

    [pùpùsʰàsʰà]
    မခံချိမခံသာ ပူသော အတွိ့ကို ခံစားရဗျာယ်
    မခံချိမခံသာ ပူသော အတွေ့ကို ခံစားရလျက်
    hot
    ကြိယာဝိသေသန

    ပူပူဆာဆာ၂

    [pùpùsʰàsʰà၂]
    စိတ်မချမ်းမသာ ကသိကအောက် ဖြစ်တေ။ စိတ်နှလုံး ဆင်းရဲ ငြိုငြင်းရေ။ ၂၊ အနှောက်အယှက်ကြောင့် မငြိမ်းမသက် ဖြစ်ရရေ။ ၃၊ ကြောင့်ကြ စိုးရိမ်ရေ။ ဟူးဟူးမီးတူ၊ သောကပူဗျာယ်၊ ပူပူဆာဆာ၊ နိန်ရေခါ၌။ (ရခိုင်ကာ
    စိတ်မချမ်းမသာ ကသိကအောက် ဖြစ်သည်။ စိတ်နှလုံး ဆင်းရဲ ငြိုငြင်းသည်။ ၂၊ အနှောက်အယှက်ကြောင့် မငြိမ်းမသက် ဖြစ်ရသည်။ ၃၊ ကြောင့်ကြ စိုးရိမ်သည်။ ဟူးဟူးမီးတူ၊ သောကပူလျက်၊ ပူပူဆာဆာ၊ နေသောခါ၌။ (ရခိုင်ကာ
    fret
    ကြိယာ

    ပူးပေါင်း

    [pùးpèàɪ́ɴ]
    ၁၊ တသဘောတည်း ရောနှောရေ။ ၂၊ တခုတည်း တွဲစပ်ရေ၏ အဖြစ်သို့ ရောက်ရေ။ ၃၊ အမျိုးတူချင်း တွဲစပ်စီရေ
    ၁၊ တသဘောတည်း ရောနှောသည်။ ၂၊ တစ်ခုတည်း တွဲစပ်သည်၏ အဖြစ်သို့ ရောက်သည်။ ၃၊ အမျိုးတူချင်း တွဲစပ်စေသည်
    Co-ordination
    ကြိယာ

    ပူးပြတ်

    [pùးpɹaʔ]
    တခြားအရာရို့ကို တပေါင်းတည်း စုစည်းဗျာယ်။ လင်မယားကို၊ ပေါင်းငြားတတူ၊ မထားမူပြီးကေ၊ ခွဲယူရိုက်ခတ်၊ နွားကြိုးတပ်ပြီးကေ၊ ပူးပြတ်ချိုင်နှောင်၊ ကြက်ကိုလောင်းာင်သို့ (ရခိုင်ကာ)။ ၂၊ တတူလက်တွဲပြီးကေ တည်စီရေအနိန်နန့်
    တစ်ခြားအရာတို့ကို တစ်ပေါင်းတည်း စုစည်းလျက်။ လင်မယားကို၊ ပေါင်းငြားအတူ၊ မထားမူ၍၊ ခွဲယူရိုက်ခတ်၊ နွားကြိုးတပ်လျက်၊ ပူးပြတ်ချိုင်နှောင်၊ ကြက်ကိုလှောင်သို့ (ရခိုင်ကာ)။ ၂၊ အတူယှဉ်တွဲ၍ တည်စေသော အားဖြင့်
    collected
    ကြိယာဝိသေသန

    ပူဖူးကြက်ကြက်

    [pùpʰùးt͡ɕɛʔt͡ɕɛʔ]
    ဇကုန် ဖောင်းကားသော။ ပြည့်တင်းသော။ ၂၊ ဇကုန် စူးကားပွ၍ ထွက်သော။ ပြည့်ဖောင်းသော။ ပျိုးစိုက် စပါးစိက ပူဖူးကြက်ကြက် အိတ်ဆံပြည်ရေ။ ကြဲစပါးနန့် စပါးစိချင်း မတူစာကိုကြည့်။ (အရပ်
    အစွမ်းကုန် ဖောင်းကားသော။ ပြည့်တင်းသော။ ၂၊ အစွမ်းကုန် စူးကားပွ၍ ထွက်သော။ ပြည့်ဖောင်းသော။ ပျိုးစိုက် စပါးစိက ပူဖူးကြက်ကြက် အိတ်ဆံပြည်ရေ။ ကြဲစပါးနန့် စပါးစိချင်း မတူစာကိုကြည့်။ (အရပ်
    protuberant
    နာမဝိသေသန

    ပူဗျာဝှန်

    [pùbràʍàɴ]
    ဖြစ်ပြီးကေ ဖြစ်နီဆဲ ဖြစ်အံ့ အမှုရို့အတွက် စိုးရိမ်ခြင်း သံသယဖြစ်ခြင်းရို့ နိူင်း၍ စိတ်မတည်မငြိမ် ခံစားရရေ။ပူပင် ကြောင့်ကြ စိုးရိမ်ခြင်း ပြင်းစွာ ဖြစ်ရရေ
    ဖြစ်ပြီး ဖြစ်ဆဲ ဖြစ်လတ္တံ့ အမှုတို့အတွက် စိုးရိမ်ခြင်း သံသယဖြစ်ခြင်းတို့ ယှဉ်၍ စိတ်မတည်မငြိမ် ခံစားရသည်။ ပူပန် ကြောင့်ကြ စိုးရိမ်ခြင်း ပြင်းစွာ ဖြစ်ရသည်
    fret
    ကြိယာ