Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,341–1,360 of 1,759 words

    ပ

    ပြား၂

    [pɹá၂]
    ပင်လယ် ရီငန်ဝင်ပြီးကေ ရွံ့နွံများ ဖုံးလွမ်းသော နီရာမာ ဗြူးပင်၊ ဗျိုက်ပင်၊ လမုပင်၊ ဆလိမ်ပင်များ ပေါက်ရောက် နေသနန့်၊ ယင်းရို့ကို ဆည်ဖို့ ခုတ်ထွင် ထားရေ လယ်မြီ။ ဘုရားမြောက်က ပြားမာ ငကြွက်ခဲချောင်း အင်အရာ (ပြင်ယားစာ)။ တောင်က အောက်ချင်း၊ ပြားကိုဆင်း၊ အောက်ချင
    ပင်လယ် ရေငန်ဝင်၍ ရွံ့နွံများ ဖုံးလွမ်းသော နေရာတွင် ဗြူးပင်၊ ဗျိုက်ပင်၊ လမုပင်၊ ခရာပင်များ ပေါက်ရောက် နေသဖြင့်၊ ယင်းတို့ကို ဆည်ဖို့ ခုတ်ထွင် ထားသော လယ်မြေ။ ဘုရားမြောက်က ပြားတွင် ငကြွက်ခဲချောင်း အင်အခြား (ပြင်ယားစာ)။ တောင်က အောက်ချင်း၊ ပြားကိုဆင်း၊ အောက်ချင
    silt
    နာမ်

    ပြာ၃

    [pɹà၃]
    အဆုံးသတ် မီးလောင် ကျွမ်းပြီး နူးညံ့ နိန်ရေ့ တောက်ပြောင်ခြင်း မဟိ မွဲရောင်ဟိသော အမှုန့်
    အဆုံးသတ် မီးလောင် ကျွမ်းပြီး နူးညံ့ နေသည့် တောက်ပြောင်ခြင်း မယှိ မွဲရောင်ယှိသော အမှုန့်
    potash
    ကြိယာ

    ပြား၃

    [pɹá၃]
    ပြားသော အချပ် အရွီအတွက်ကို ပြသော စကားလုံး။ (ဖေးသာတပြား၊ တန်းကားတပြား၊ ပျိုင်ချပ်တပြား အစဟိစွာ သုံးလီ့ ဟိရေ။) ခြူးပန်းခံကေ၊ ထောက်မှန်ကြီးကို၊ မောင့်ကြင်တန်ဖိုး၊ ဝယ်ပြန်ငြားကေ၊ ငပြီယှားပီးလို့။ (ရီလား
    ပြားသော အချပ် အရေအတွက်ကို ပြသော စကားလုံး။ (ဖေးသာတစ်ပြား၊ တန်းကားတစ်ပြား၊ ပျဉ်ချပ်တစ်ပြား စသည် သုံးလေ့ ရှိသည်။) ခြူးပန်းခံကေ၊ ထောက်မှန်ကြီးကို၊ မောင့်ကြင်တန်ဖိုး၊ ဝယ်ပြန်ငြားကေ၊ ငါးပြားပီးလို့။ (ရီလား
    flat
    ပစ္စည်း

    ပြာ၄

    [pɹà၄]
    ဆန်စပါး၊ ပဲအစဟိစွာ့မှ အမှုန်အမွားတိကို စံဂိုးဖြင့် မြှောက်ခတ်ကာ သန့်စင်အောင် တသီး တခြားစီ ခွဲထုတ်သည်
    ဆန်စပါး၊ ပဲစသည့်မှ အမှုန်အမွားများကို စကောဖြင့် မြှောက်ခတ်ကာ သန့်စင်အောင် တစ်သီး တစ်ခြားစီ ခွဲထုတ်သည်
    toss up rice grains in a tray to separate caff brokens wizened grains etc);
    ကြိယာ

    ပြာကျ

    [pɹàt͡ɕ]
    (ဥပစာ) ဝန် ဥစ္စာ ကုန်ခန်း ဆင်းရဲခြင်းသို့ ရောက်ရေ
    (ဥပစာ) ပစ္စည်း ဥစ္စာ ကုန်ခန်း ဆင်းရဲခြင်းသို့ ရောက်သည်
    indigent
    ကြိယာ

    ပြာကျ၂

    [pɹàt͡ɕ၂]
    ပင်ပန်း မွဲတေသောအဖြစ်
    ပင်ပန်း မွဲတေသောအဖြစ်
    indigence
    နာမ်

    ပြာကျဦ

    [pɹàt͡ɕʔù]
    ကြက်စာကောက် မီးလောင် ကျွမ်း၍ ပြာခြည်းသာ ကျန်လီရေ
    အပြီးသတ် မီးလောင် ကျွမ်း၍ ပြာချည်းသာ ကျန်တော့သည်
    potash
    ကြိယာ

    ပြားကျွန်း

    [pɹát͡ɕʊ́ɴ]
    ရီပြင်အောက်မှ နုန်းများပို့ကာ ဗြူးပင်၊ ဗျိုက်ပင်၊ ကမ္ပလာပင်၊ လမုပင် ပေါက်ရောက် သနန့် ဖြစ်ထွန်း လာရေ ကုန်းမြီ
    ရေပြင်အောက်မှ နုန်းများပို့ကာ ဗြူးပင်၊ ဗျိုက်ပင်၊ ကမ္ပလာပင်၊ လမုပင် ပေါက်ရောက် သဖြင့် ဖြစ်ထွန်း လာသော ကုန်းမြေ
    silt
    နာမ်

    ပြာချီးကျ

    [pɹàɕït͡ɕ]
    (နမူနာ)ဇာလေ့ မဟိလောက်ယောင် မွဲသည်
    (ဥပမာ)ဘာမျှ မယှိလောက်အောင် မွဲသည်
    indigent
    ကြိယာ

    ပြားဇီးပင်

    [pɹázïpɪ̀ɴ]
    လမုမျိုးအဝင် ဒေချောင်း အပင်ကြီး တမျိုး
    လမုမျိုးအဝင် ဒီချောင်း သစ်ပင်ကြီး တစ်မျိုး
    mangrove
    နာမ်

    ပြာတောင်ရွက်

    [pɹàtàʊɴɹwɛʔ]
    ဇာလေ့ မဟိလောက်ယောင် မွဲသည်
    ဘာမျှ မယှိလောက်အောင် မွဲသည်
    indigent
    ကြိယာ

    ပြားတောဦ

    [pɹátɔ́ʔù]
    ပင်လယ် ရီငန်များ ဝင်ပြီးကေ ဗြူးပင်၊ ဗျိုက်ပင်၊ ကမ္ပလာပင်၊ သမဲ့ပင်၊ ဆလိမ်ပင်များ ပေါက်ရောက် နိန်ရေ နီရာ
    ပင်လယ် ရေငန်များ ဝင်၍ ဗြူးပင်၊ ဗျိုက်ပင်၊ ကမ္ပလာပင်၊ သမဲ့ပင်၊ ခရာပင်များ ပေါက်ရောက် နေသော နေရာ
    none
    နာမ်

    ပြာထိုင်ဦ

    [pɹàtʰàɪɴʔù]
    (မျက်စိ အမြင်အား) မှိုင်းရီ ဝိုးဝါးသော။ မျက်စိ ပြာလို့ အဝီးကို ကြည့်လို့မမြင် (အရပ်) ၂၊ (အသံအား) ယုတ်လျော့သော။ ၃၊ (အသံ) သာယာမှု မဟိသော။ အသံပြာလို့ တေးခြင်း မဆိုနှိုင်။ (အရပ်) ဥစ္စာ စည်းစိမ် ကင်းကွာ ဆင်းရဲသော။ မွဲလို့ပြာနီဗျာယ်၊ ထမင်းစားဖို့ အနိုင်နိုင်။
    (မျက်စိ အမြင်အား) မှိုင်းရီ ဝိုးဝါးသော။ မျက်စိ ပြာလို့ အဝီးကို ကြည့်လို့မမြင် (အရပ်) ၂၊ (အသံအား) ယုတ်လျော့သော။ ၃၊ (အသံ) သာယာမှု မယှိသော။ အသံပြာလို့ တေးခြင်း မဆိုနိုင်။ (အရပ်) ဥစ္စာ စည်းစိမ် ကင်းကွာ ဆင်းရဲသော။ မွဲလို့ပြာနီဗျာယ်၊ ထမင်းစားဖို့ အနိုင်နိုင်။
    indigence
    ကြိယာ

    ပြားနံပင်(မ)

    [pɹánံpɪ̀ɴ(m)]
    (န-ပနံပင် ရှု။
    (န-ပနံပင် ရှု။
    none
    နာမ်

    ပြာပင်

    [pɹàpɪ̀ɴ]
    ပင်လယ် ရီငန် ထိစပ်ရာ အရပ်မာ ပေါက်တတ်ရေ ပေနှစ်ဆယ်ကျော်မှ သုံးဆယ်ကျော်ထိ အမြင့် ဟိပြီး ဝါဖျော့သော အပွင့်ငယ်များ ပွင့်သည့် အပင် တမျိုး
    ပင်လယ် ရေငန် ထိစပ်ရာ အရပ်တွင် ပေါက်တတ်သော ပေနှစ်ဆယ်ကျော်မှ သုံးဆယ်ကျော်ထိ အမြင့် ယှိပြီး ဝါဖျော့သော အပွင့်ငယ်များ ပွင့်သည့် အပင် တစ်မျိုး
    none
    နာမ်

    ပြားပျက်ဦ

    [pɹáprɛʔʔù]
    ၁၊ စိုက်ပျိုးမဲ့ စွန့်ပစ်ထားရေ လယ်ကွက်။ ၂၊ စိုက်ပျိုး ထားပြီးသားမှ သဘာဝ (ဆားငန်ရေ) အန္တရာယ် တခုခုကြောင့် အောင်မြင်မှု မဟိရေ လယ်ကွက်
    ၁၊ စိုက်ပျိုးမဲ့ စွန့်ပစ်ထားသော လယ်ကွက်။ ၂၊ စိုက်ပျိုး ထားပြီးမှ သဘာဝ (ဆားငန်ရေ) အန္တရာယ် တစ်ခုခုကြောင့် အောင်မြင်မှု မရှိသော လယ်ကွက်
    field
    နာမ်

    ပြားပြား

    [pɹápɹá]
    တခုတရီ ထက်က ဖိနှိပ်မှု ဒဏ်တွက်နန့် မျင်နှာပြင် ပြန့်ကျယ် လားရေ
    တစ်စုံတစ်ခု ပေါ်က ဖိနှိပ်မှု ဒဏ်ကြောင့် မျင်နှာပြင် ပြန့်ကျယ် သွားသည်
    plane
    ကြိယာ

    ပြာပြာတက်တက်

    [pɹàpɹàtɛʔtɛʔ]
    အပြာရောင် သမ်းသော မီးခိုးရောင်။ ကြည်လင် တောက်ပခြင်း မဟိသော အရောင်
    အပြာရောင် သမ်းသော မီးခိုးရောင်။ ကြည်လင် တောက်ပခြင်း မယှိသော အရောင်
    leaden
    နာမ်

    ပြာပြာတောက်တောက်

    [pɹàpɹàtɔ́ɛʔtɔ́ɛʔ]
    အရောင် အဆင်း စိုပြည် ကြည်လင်ခြင်း မဟိ မှိုင်းမှုန်ဗျာယ်
    အရောင် အဆင်း စိုပြည် ကြည်လင်ခြင်း မယှိ မှိုင်းမှုန်လျက်
    torpid
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြားပြားဝပ်ဦ

    [pɹápɹáwaʔʔù]
    ၁၊ (ဥပစာ) ပျပ်ဝပ် ရိုညွတ်ဗျာယ်။ ဖီဆန်မှု မဟိပဲ။ မာန်မာနကို လုံးဝ လျော့ချဗျာယ်။ ၂၊ ကြောက်ရွံ့ တုပ်ပျပ်စွာ။ မောင်သာဖြူရို့ မြွီဟောက်သျှေပိုင် အဂေါင်းထောင်နီစွာ ဆီးကြိမ်လုံးနန့်ကျမှ ပြားပြား ဝပ်ပါရေ။ (အရပ်
    ၁၊ (ဥပစာ) ပျပ်ဝပ် ရိုညွတ်လျက်။ ဖီဆန်မှု မယှိပဲ။ မာန်မာနကို လုံးဝ လျော့ချလျက်။ ၂၊ ကြောက်ရွံ့ တုပ်ပျပ်စွာ။ မောင်သာဖြူရို့ မြွီဟောက်သျှေပိုင် အဂေါင်းထောင်နီစွာ ဆီးကြိမ်လုံးနန့်ကျမှ ပြားပြား ဝပ်ပါရေ။ (အရပ်
    homage
    ကြိယာဝိသေသန