Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,461–1,480 of 1,759 words

    ပ

    ပြုတ်ပြတ်မရ

    [pɹoʊʔpɹaʔmɹ]
    ယောက်ယက် ခတ်ရေ။ မငြိမ်မသက် တနီရာမှ တနီရာသို့ ခေါက်တုံ့ ခေါက်ပြန် လားတုံလာတုံ ပြုနိန်ရေ
    ယောက်ယက် ခတ်သည်။ မငြိမ်မသက် တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ခေါက်တုံ့ ခေါက်ပြန် သွားချည်လာချည် ပြုနေသည်
    waggly
    ကြိယာ

    ပြုတ်ပြုတ်

    [pɹoʊʔpɹoʊʔ]
    ကိုယ်ခန္ဓာ၌ အဖုအလုံး ပြည့်ကျပ်ဗျာယ်
    ကိုယ်ခန္ဓာ၌ အဖုအလုံး ပြည့်ကျပ်လျက်
    none
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြုတ်ပြုတ်စီ

    [pɹoʊʔpɹoʊʔsí]
    အမျိုးအမည် အရွီအတွက် အစဟိစွာ့ များပြားစွာ။ မျိုးက်ပေါင်းစုံညီ၊ ပြုတ်ပြုတ်စီကေ၊ ဒေချင့်စွာမင်းရို့၊ အဖျင်းရာလေ။ (ရာမ) ခြီလက်ကိုချိုင်၊ မပြီးနှိုင်ယောင်၊ လိုင်ထိမြှုတ်ဗျာယ်၊ ပြုတ်ပြုတ်စီ ဂေါင်းများစွာ။ (ဥဒိန်တု
    အမျိုးအမည် အရေအတွက် စသည့် များပြားစွာ။ မျောက်ပေါင်းစုံညီ၊ ပြုတ်ပြုတ်စီကေ၊ ဤသည်မင်းတို့၊ အဖျင်းရာလေ။ (ရာမ) ခြီလက်ကိုချိုင်၊ မပြီးနိုင်အောင်၊ လိုင်ထိမြှုတ်လျက်၊ ပြုတ်ပြုတ်စီ ဂေါင်းများစွာ။ (ဥဒိန်တု
    plenty
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြုတ်ပြုတ်ထွက်

    [pɹoʊʔpɹoʊʔtʰwɛʔ]
    အမျိုးအမည် အရွီအတွက် အစဟိစွာ့ များပြားစွာ။ မျိုးက်ပေါင်းစုံညီ၊ ပြုတ်ပြုတ်စီကေ၊ ဒေချင့်စွာမင်းရို့၊ အဖျင်းရာလေ။ (ရာမ) ခြီလက်ကိုချိုင်၊ မပြီးနှိုင်ယောင်၊ လိုင်ထိမြှုတ်ဗျာယ်၊ ပြုတ်ပြုတ်စီ ဂေါင်းများစွာ။ (ဥဒိန်တု) မြို့အနား တောင်ရို့မာ၊ အောက်လားတိစွာ၊ မည်းမည်း ပြုတ်ပြ
    အမျိုးအမည် အရေအတွက် စသည့် များပြားစွာ။ မျောက်ပေါင်းစုံညီ၊ ပြုတ်ပြုတ်စီကေ၊ ဤသည်မင်းတို့၊ အဖျင်းရာလေ။ (ရာမ) ခြီလက်ကိုချိုင်၊ မပြီးနိုင်အောင်၊ လိုင်ထိမြှုတ်လျက်၊ ပြုတ်ပြုတ်စီ ဂေါင်းများစွာ။ (ဥဒိန်တု) မြို့အနား တောင်တို့မှာ၊ အောက်သားများသည်၊ မည်းမည်း ပြုတ်ပြ
    plenty
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြုတ်ပြုတ်ထွက်၂

    [pɹoʊʔpɹoʊʔtʰwɛʔ၂]
    လုံးဝ တက်တက်ပြောင်။ အကြွင်းမဲ့။ မျက်စိမာ လောက်စာသီး ကျလို့ မျက်လုံး ပြုတ်ပြုတ်ထွက် လားခရေ။ (အရပ်
    လုံးဝ ကုန်စင်။ အကြွင်းမဲ့။ မျက်စိမှာ လောက်စာသီး ကျလို့ မျက်လုံး ပြုတ်ပြုတ်ထွက် လားခရေ။ (အရပ်
    uttermost
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြုတ်ပြုတ်ပြုန်း

    [pɹoʊʔpɹoʊʔpɹóʊɴ]
    လုံးဝ ဥသုံ ပျက်စီး ဆုံးယှုံး လားရေ။ တစဉ်လုံး တယောက်မကျန် ပြုတ်ပြုတ် ပြုန်းရေ (အရပ်
    လုံးဝ ဥသုံ ပျက်စီး ဆုံးရှုံး သွားသည်။ တစ်စဉ်လုံး တစ်ယောက်မကျန် ပြုတ်ပြုတ် ပြုန်းရေ (အရပ်
    damage
    ကြိယာ

    ပြုတ်ပြုတ်သျှပ်သျှပ်

    [pɹoʊʔpɹoʊʔʃaʔʃaʔ]
    ၁၊ ချောမွိ့ခြင်းမဟိ၊ ကြမ်းတမ်းစွာ။ ၂၊ ကိုယ်ခန္ဓာ တခုလုံး မား အဖုအလုံးငယ်များ စူထွက် မို့ဖောင်းဗျာယ်။ ခန္ဓာ တကိုယ်လုံး မြိတ်လုံးသျှေတိ ထွက်လို့ ပြုတ်ပြုတ်သျှပ်သျှပ် (အရပ်)
    ၁၊ ချောမွေ့ခြင်းမယှိ၊ ကြမ်းတမ်းစွာ။ ၂၊ ကိုယ်ခန္ဓာ တစ်ခုလုံး တွင်း အဖုအလုံးငယ်များ စူထွက် မို့ဖောင်းလျက်။ ခန္ဓာ တစ်ကိုယ်လုံး မြိတ်လုံးသျှေတိ ထွက်လို့ ပြုတ်ပြုတ်သျှပ်သျှပ် (အရပ်)
    rough
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြုတ်မနူး

    [pɹoʊʔmnùး]
    ၁၊ စောင်းကန်း၊ ထိုးကန်း၊ တယူသန်၊ ၂၊ ထုံထိုင်းနုံအသူ။ ဘဇောင်စွာလဲချင့် ပြောလို့မရ၊ ဟောလို့မရ၊ ပြုတ်လို့မနူး၊ လူကျောက်တုံးကာ။ (ရိုးရာ
    ၁၊ တစောက်ကန်း၊ တဇွတ်ထိုး၊ တယူသန်၊ ၂၊ ထုံထိုင်းနုံအသူ။ ဘဇောင်စွာလဲချင့် ပြောလို့မရ၊ ဟောလို့မရ၊ ပြုတ်လို့မနူး၊ လူကျောက်တုံးကာ။ (ရိုးရာ
    contumacious man
    နာမ်

    ပြုတ်သျှပ်

    [pɹoʊʔʃaʔ]
    ကြမ်းတမ်းသော။ ချောမွိ့ နူးညံ့ခြင်း မဟိသော
    ကြမ်းတမ်းသော။ ချောမွေ့ နူးညံ့ခြင်း မယှိသော
    rough
    နာမဝိသေသန

    ပြုတ်သျှပ်ထ

    [pɹoʊʔʃaʔtʰ]
    ၁၊ နောက်ကုန်းမာ၊ အဖု အလုံးငယ်များ ပြည့်ကျပ်ဗျာယ်။ ၂၊ နူးညံ့ ချောမွိ့ခြင်း ကင်းသောအနိန်နန့်။ နောက်ကုန်းမာ မြိတ်ဖု လုံးသျှေတိ ပြုတ်သျှပ်ထနီရေ။ (အရပ်
    ၁၊ ကျောကုန်းတွင်၊ အဖု အလုံးငယ်များ ပြည့်ကျပ်လျက်။ ၂၊ နူးညံ့ ချောမွေ့ခြင်း ကင်းသော အားဖြင့်။ နောက်ကုန်းမှာ မြိတ်ဖု လုံးသျှေတိ ပြုတ်သျှပ်ထနီရေ။ (အရပ်
    none
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြုတ်သျှပ်လိုက်

    [pɹoʊʔʃaʔlaɪʔ]
    ၁၊ နောက်ကုန်းမာ၊ အဖု အလုံးငယ်များ ပြည့်ကျပ်ဗျာယ်။ ၂၊ နူးညံ့ ချောမွိ့ခြင်း ကင်းသောအနိန်နန့်။ နောက်ကုန်းမာ မြိတ်ဖု လုံးသျှေတိ ပြုတ်သျှပ်ထနီရေ။ (အရပ်
    ၁၊ ကျောကုန်းတွင်၊ အဖု အလုံးငယ်များ ပြည့်ကျပ်လျက်။ ၂၊ နူးညံ့ ချောမွေ့ခြင်း ကင်းသော အားဖြင့်။ နောက်ကုန်းမှာ မြိတ်ဖု လုံးသျှေတိ ပြုတ်သျှပ်ထနီရေ။ (အရပ်
    none
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြုန်း

    [pɹóʊɴ]
    အခြည်းနှီး အလဟသ ယွင်းပါး ပျောက်ပျက်ရေ။ ၂၊ ပျက်စီးရေ။ ၃၊ တခုတရီ စက်ကရိယာ အစဟိစွာ ပွန်းသည်
    အချည်းနှီး အလဟသ ယွင်းပါး ပျောက်ပျက်သည်။ ၂၊ ပျက်စီးသည်။ ၃၊ တစ်စုံတစ်ရာ စက်ကရိယာ စသည် ပွန်းသည်
    useless
    ကြိယာ

    ပြုန်းကစာ

    [pɹóʊɴksà]
    အခွံဖြူဝါရောင် ချောပြောင်၍ လက်မလောက်ခန့် အရွက် ထိပ်ပိုင်း ခပ်ဝိုင်းဝိုင်း ဖြူဝါရောင်ရွက်ဆိုင် ထွက်သည့် ပင်ကြီး တမျိုး။ (ဤသစ်ကို အိမ်၌ ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ထင်းမီးမာ ပင်ဖြစ်ဖြစ် အသုံးမပြုကတ်လီ၊ ပြုန်းတီးရေလို့ ရခိုင်များ အယူဟိကတ်တေ။
    အခွံဖြူဝါရောင် ချောပြောင်၍ လက်မလောက်ခန့် အရွက် ထိပ်ပိုင်း ခပ်ဝိုင်းဝိုင်း ဖြူဝါရောင်ရွက်ဆိုင် ထွက်သည့် ပင်ကြီး တစ်မျိုး။ (ဤသစ်ကို အိမ်၌ လည်းကောင်း၊ ထင်းမီးတွင် လည်းကောင်း အသုံးမပြုကြပေ၊ ပြုန်းတီးသည်ဟု ရခိုင်များ အယူယှိကြသည်။
    none
    နာမ်

    ပြုန်းကတိ

    [pɹóʊɴktì]
    မိုးခါသား လယ်ပြင်မာ ပေါက်လေ့ဟိသော မြေတွားပင် တမျိုး။ (ယင်းအပင်ကို ရို့၍သော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ဟင်းချက်၍သော် ပင်ဖြစ်ဖြစ် စားရေ။
    မိုးရာသီ လယ်ကွင်းတွင် ပေါက်လေ့ယှိသော မြေတွားပင် တစ်မျိုး။ (၎င်းအပင်ကို တို့၍သော် လည်းကောင်း၊ ဟင်းချက်၍သော် လည်းကောင်း စားသည်။
    none
    နာမ်

    ပြုန်းကနဲ

    [pɹóʊɴknɛ]
    ၁၊ ဗြုန်းခနဲ။ တချက်ချေအထဲ။ ၂၊ အဂု။ ပမာဆောင်ကေ၊ တောင်တလုံးသို့၊ ပြုန်းကနဲသာ၊ ဝင်ပြီးကေလာရေ်။ (ရာမ)။ လွမ်းတနိန်တုန်း၊ မိုးနတ်သူလို၊ တူတနှုန်းဖြင့်၊ ပြုန်းကနဲမြင်၊ သုဝဏ္ဏဟု၊ ဏိတ်ကထင်ကေ။ (ဓမ္မသာ
    ၁၊ ရုတ်တရက်။ တခဏအတွင်း။ ၂၊ ချက်ချင်း။ ပမာဆောင်ကေ၊ တောင်တလုံးသို့၊ ပြုန်းကနဲသာ၊ ဝင်၍လာသော်။ (ရာမ)။ လွမ်းတနေတုန်း၊ မိုးနတ်သူလို၊ တူတနှုန်းဖြင့်၊ ပြုန်းကနဲမြင်၊ သုဝဏ္ဏဟု၊ ဏိတ်ကထင်ကေ။ (ဓမ္မသာ
    sudden
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြုန်းတီး

    [pɹóʊɴtï]
    ၁၊ အလဟသ အသုံးမဲ့ ကုန်းခန်း ပျက်စီးရေ။ ၂၊ တစုံ တရာ မကျန်ဟိအောင် တဆတ်ဆတ် လျော့ပျက် ကုန်ခန်းသည်
    ၁၊ အလဟသ အသုံးမဲ့ ကုန်းခန်း ပျက်စီးသည်။ ၂၊ တစ်စုံ တစ်ရာ မကျန်ယှိအောင် တဖြည်းဖြည်း လျော့ပျက် ကုန်ခန်းသည်
    waste
    ကြိယာ

    ပြုန်းပစာ

    [pɹóʊɴpsà]
    အခွံဖြူဝါရောင် ချောပြောင်၍ လက်မလောက်ခန့် အရွက်ထိပ်ပိုင်း ခပ်ဝိုင်းဝိုင်း ဖြူဝါရောင် ရွက်ဆိုင်ထွက်သည့် ပင်ကြီးတမျိုး။ (ဤသစ်ကို အိမ်မာပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ ထင်းမီးမာ ပင်ဖြစ်ဖြစ် အသုံးမပြုကတ်လီ၊ ပြုန်းတီးရေလို့ ရခိုင်များ အယူဟိကတ်တေ။
    အခွံဖြူဝါရောင် ချောပြောင်၍ လက်မလောက်ခန့် အရွက်ထိပ်ပိုင်း ခပ်ဝိုင်းဝိုင်း ဖြူဝါရောင် ရွက်ဆိုင်ထွက်သည့် ပင်ကြီးတစ်မျိုး။ (ဤသစ်ကို အိမ်၌လည်းကောင်း၊ ထင်းမီးတွင် လည်းကောင်း အသုံးမပြုကြပေ၊ ပြုန်းတီးသည်ဟု ရခိုင်များ အယူယှိကြသည်။
    none
    နာမ်

    ပြုန်းပတီ-(ငှက်)

    [pɹóʊɴptí-(ŋ̊ɛʔ)]
    အမွီး အစိမ်းရောင်၊ ခိုထက် တဖဲ့ချေကြီးပြီး တောအုပ်မာ နီလေ့ဟိသော ငှက်တမျိုး။ ပြုန်းပတီ ဝါရောင်၊ ငှက်ယင်ဘောင်၊ အောင်ချင်းများ ဖော်ကွဲ၊ တကိုယ်တည်း။ (ဓမ္မက
    အမွေး အစိမ်းရောင်၊ ခိုထက် နည်းနည်းကြီးပြီး တောအုပ်တွင် နေလေ့ယှိသော ငှက်တစ်မျိုး။ ပြုန်းပတီ ဝါရောင်၊ ငှက်ယင်ဘောင်၊ အောင်ချင်းများ ဖော်ကွဲ၊ တစ်ကိုယ်တည်း။ (ဓမ္မက
    parrot
    နာမ်

    ပြုန်းပတီဦ

    [pɹóʊɴptíʔù]
    မိုးခါသား လယ်ပြင်မာ ပေါက်တတ်လေ့ ဟိရေ အရွက်ခါးသတ်သတ်၊ အဖြူရောင်၊ ခရမ်းရောင်၊ အပွင့်ငယ်များ ပွင့်ရေ မြေတွား ဟင်းရို့ အပင်ငယ် တမျိုး။ ပြုန်းကတီပင် လို့လေ့ ခေါ်ရေ။ ရီမာကြုံနီ၊ ပြုန်းပတီက၊ ကြိတ်မှန်အစဟိရေ။ (ဓာပကာနီ
    မိုးရာသီ လယ်ကွင်းတွင် ပေါက်တတ်လေ့ ရှိသော အရွက်ခါးသက်သက်၊ အဖြူရောင်၊ ခရမ်းရောင်၊ အပွင့်ငယ်များ ပွင့်သည့် မြေတွား တို့စရာ အပင်ငယ် တစ်မျိုး။ ပြုန်းကတီပင် ဟုလည်း ခေါ်သည်။ ရီမှာကြုံနီ၊ ပြုန်းပတီက၊ ကြိတ်မှန်စသော။ (ဓာပကာနီ
    okra
    နာမ်

    ပြုန်းပြုန်းစင်

    [pɹóʊɴpɹóʊɴsɪ̀ɴ]
    ၁၊ တခုတရီမှ မကျန်အောင် အားလုံး တက်တက်ပြောင်ရေ။ တက်တက် ပြောင်သည်
    ၁၊ တစ်စုံတစ်ရာမှ မကျန်အောင် အားလုံး ကုန်စင်သည်။ တက်တက် ပြောင်သည်
    impeccable
    ကြိယာ