Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,481–1,500 of 1,759 words

    ပ

    ပြုန်းသင်းချော

    [pɹóʊɴθɪ́ɴɕɔ́]
    မကျား မပြောက်ပဲ၊ တပြင်တည်း ပိတ်သော
    မကျား မပြောက်ပဲ၊ တပြင်တည်း ပိတ်သော
    block
    နာမဝိသေသန

    ပြုပျင်

    [pɹoʊprɪ̀ɴ]
    ကောင်းမွန်သော အဖြစ်သို့ ရောက်ယောင် ဆောင်ရွက်ရေ။ မကောင်းမှုလျှင်၊ ပြုပျင်အင်ကို၊ သျှင်ရသိကျော်၊ ဝဲမင်သောခါ၌။ (မျိုးက်
    ကောင်းမွန်သော အဖြစ်သို့ ရောက်အောင် ဆောင်ရွက်သည်။ မကောင်းမှုလျှင်၊ ပြုပျင်အင်ကို၊ သျှင်ရသိကျော်၊ ဝဲမင်သောခါ၌။ (မျောက်
    take
    ကြိယာ

    ပြုံပြတ်

    [pɹÒʊɴpɹaʔ]
    တစုတပေါင်းတည်း။ မကန်မဝှန်။ ရောနှော အပုံလိုက်ဗျာယ်။ တပြုံကြီး
    တစုတပေါင်းတည်း။ အများအပြား။ ရောနှော စုပုံလျက်။ တပြုံကြီး
    host
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြုံ့ပြီပြုံ့ပြုံ့

    [pɹo̰ʊɴpɹìpɹo̰ʊɴpɹo̰ʊɴ]
    နှစ်သက် ကြည်နူး ဖွယ်သော မျက်ကြော အမူအရာကို ပြဗျာယ်
    နှစ်သက် ကြည်နူး ဖွယ်သော မျက်နှာထား အမူအရာကို ပြလျက်
    smile
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြုံ့ပြုံ့

    [pɹo̰ʊɴpɹo̰ʊɴ]
    နှုတ်ခမ်းကို စိ၍ ပြုံးဗျာယ်
    နှုတ်ခမ်းကို စေ့၍ ပြုံးလျက်
    smile
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြုံးပြုံး

    [pɹóʊɴpɹóʊɴ]
    ထွတ်ထွတ် ခြိုက်ခြိုက် ပြုံးသည်
    နှိုက်နှိုက် ခြိုက်ခြိုက် ပြုံးသည်
    grin
    ကြိယာ

    ပြုံပြဲပြုံပြဲ

    [pɹÒʊɴpɹɛpɹÒʊɴpɹɛ]
    ဣန္ဒြေ ပျက်သော မျက်နှာ အမူအရာ ဟိသော
    ဣန္ဒြေ ပျက်သော မျက်နှာ အမူအရာ ယှိသော
    grin
    နာမဝိသေသန

    ပြုံပြဲပြုံပြဲ၂

    [pɹÒʊɴpɹɛpɹÒʊɴpɹɛ၂]
    ပြုတ်မနူး။ ရွတ်နောက်နောက်။ တည်ကြည် လီးနက်ခြင်း ကင်းဗျာယ်။ ၂၊ ယီးတီးယားတား။ ပမာမခန့်။ ၂၊ အပိုးမသီရေ မျက်ကြောနှင့်
    ပြောင်ချော်ချော်။ ရွတ်နောက်နောက်။ တည်ကြည် လေးနက်ခြင်း ကင်းလျက်။ ၂၊ မလေးမစား။ ပမာမခန့်။ ၂၊ အပိုးမသေသော မျက်နှာထားနှင့်
    grin
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြုမူ

    [pɹoʊmù]
    ကိုယ့် အင်အားဖြင့် အားထုတ် ဆောင်ရွက်သည်
    မိမိ၏ အင်အားဖြင့် အားထုတ် ဆောင်ရွက်သည်
    specialize
    ကြိယာ

    ပြုံ့သိပြုံ့သွင်

    [pɹo̰ʊɴθìpɹo̰ʊɴθwɪ̀ɴ]
    ၁၊ အသံမထွက်ပဲ ရယ်ယောင် ပြုရေ။ ၂၊ နှစ်သက် ကြည်နူးဖွယ်သော မျက်ကြော အမူအရာကို ပြရေ။ ပြုံ့သိပြုံ့သွင်၊ ကညာပျို၏၊ လက်ကိုတွဲလို့၊ ဆွဲကာငင်ကာ။ (ထာနု)။ ဖောဌပွမာ၊ ဖရဏာပီတိ၊ လမ်းနမူနာ၊ ဂွမ်းနူဝါလေ၊ ဗားမာထိသို့၊ ပြုံ့သိပြုံ့သွင်၊ စက်ရာခွင်မာ၊ ယှက်တင်ပူးပေါင်း။
    ၁၊ အသံမထွက်ပဲ ရယ်ယောင် ပြုသည်။ ၂၊ နှစ်သက် ကြည်နူးဖွယ်သော မျက်နှာထား အမူအရာကို ပြသည်။ ပြုံ့သိပြုံ့သွင်၊ ကညာပျို၏၊ လက်ကိုတွဲလို့၊ ဆွဲကာငင်ကာ။ (ထာနု)။ ဖောဌပွမှာ၊ ဖရဏာပီတိ၊ လမ်းဥပမာ၊ ဂွမ်းနူဝါလေ၊ ဆီမှာထိသို့၊ ပြုံ့သိပြုံ့သွင်၊ စက်ရာခွင်မှာ၊ ယှက်တင်ပူးပေါင်း။
    smile
    ကြိယာ

    ပြုံ့ဦ

    [pɹo̰ʊɴʔù]
    အသံ မထွက်ပဲ ရယ်ယောင် ပြုသည်
    အသံ မထွက်ပဲ ရယ်ယောင် ပြုသည်
    smile
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြူ

    [pɹù]
    မြန်မာနိုင်ငံမာ သရေတနားချေတဗွေချေရာ အစဟိရေ ဒေသများမာ အခြီစိုက် နီထိုင် ခကတ်ဖူးရေ့ လူမျိုးကြီး တမျိုး၊ ပြူကိုအမြှောက်၊ တလိုင်းကိုအကောက်၊ ကုလားကိုမီးပေါက်။ (ကျော်ထုံး
    မြန်မာနိုင်ငံတွင် သရေခေတ္တရာ စသော ဒေသများ၌ အခြေစိုက် နေထိုင် ခဲ့ကြဖူးသည့် လူမျိုးကြီး တစ်မျိုး၊ ပြူကိုအမြှောက်၊ တလိုင်းကိုအကောက်၊ ကုလားကိုမီးပေါက်။ (ကျော်ထုံး
    name of an ancient Tibet-Myanmar languae
    နာမ်

    ပြူး

    [pɹú]
    အပြင်သို့ ပိုထွင်၍ ပြူးစီရေ။ ဇာလဲဝေမင်း၊ လူကို မျက်စိပြူးလို့ ကြည့်နီစွာ။ (အရပ်
    အပြင်သို့ ပိုထွင်၍ ပြူးစေသည်။ ဇာလဲဝေမင်း၊ လူကို မျက်စိပြူးလို့ ကြည့်နီစွာ။ (အရပ်
    grow
    ကြိယာ

    ပြူ၂

    [pɹù၂]
    ၁၊ အပြင်ကို အစွန်း ထွက်နိန်ရေ။ ၂၊ ပေါ်ပေါက် လာရေ။ မင်းဖျားဘုရင်၊ ပြိုင်ဇာသူလေ၊ ပြူမထွက်ကေ၊ စကြာသျှင်လေ။ (ကော်
    ၁၊ ပြင်ပသို့ အစွန်း ထွက်နေသည်။ ၂၊ ပေါ်ပေါက် လာသည်။ မင်းဖျားဘုရင်၊ ပြိုင်မည်သူလေ၊ ပြူမထွက်ကေ၊ စကြာသျှင်လေ။ (ကော်
    appear
    ကြိယာ

    ပြူးတူးကြက်တက်

    [pɹútùးt͡ɕɛʔtɛʔ]
    အံ့အား သင့်ဗျာယ်။ မျက်လုံး ပြူးကြောင်၍ ကြည့်ဗျာယ်။ ငေးစိုက် ကြည့်ဗျာယ်။ အရပ်လည်း၊ ပြူးတူးသာ၊ ဆံကိုဖြတ်ပနာ၊ မျက်နှာဖုံးထားကေလည်း။ (ဗမာချီ)။ ‘ဟိုက်မက်ကာငိုပနာပေ၊ ပြူးတူးကြက်တက်၊ အောင့်ဗျာယ်ဆိုရေ နှယ်သို့။ (ယင်း) ပြူးတူး
    အံ့အား သင့်လျက်။ မျက်လုံး ပြူးကြောင်၍ ကြည့်လျက်။ ငေးစိုက် ကြည့်လျက်။ မျက်စိလည်း၊ ပြူးတူးသာ၊ ဆံကိုဖြတ်၍၊ မျက်နှာဖုံးထားပါလျက်။ (ဗမာချီ)။ ‘ယှိုက်မက်ကာငို၍ပေ၊ ပြူးတူးကြက်တက်၊ အောင့်လျက်ဆိုသည် နှယ်သို့။ (၎င်း) ပြူးတူး
    frantically
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြူးတူးပြက်တက်

    [pɹútùးpɹɛʔtɛʔ]
    ထိတ်လန့်အံ့ဩသော အမူအရာဖြင့်
    ထိတ်လန့်အံ့ဩသော အမူအရာဖြင့်
    lurid
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြူးပင်

    [pɹúpɪ̀ɴ]
    ပင်လယ်စပ် နှုန်းမြေမာ ပေါက်တတ်၍ အသီး လက်မလောက် ကြီးပြီး အရောင် စိမ်းညို၍ တတောင်ခန့် ရှည်သော ပင်စေါက် တမျိုး၊ မိဖစကားကို နားမထောင်က ပြူးသီးပြာသီး မျိုးရေပိုင်မျိုးရေ။ (ရိုးရာ
    ပင်လယ်စပ် နှုန်းမြေတွင် ပေါက်တတ်၍ အသီး လက်မလောက် ကြီးပြီး အရောင် စိမ်းညို၍ တစ်တောင်ခန့် ရှည်သော ပင်စေါက် တစ်မျိုး၊ မိဖစကားကို နားမထောင်က ပြူးသီးပြာသီး မျိုးရေပိုင်မျိုးရေ။ (ရိုးရာ
    none
    နာမ်

    ပြူပေါက်

    [pɹùpaʊʔ]
    (နန်းတော်ဆောင် အစဟိစွာ၌) လီထွက် ဝင်ရာ ပြတင်း။ သာမမိဖုရား၊ ပတင်းဟူကေ၊ ပြူပေါက်ထားလို့ (ဥဒိန်သာ)။ စက်ရာဆောင်မာ၊ မီးရောင်လင်းကေ၊ ပတင်းပြူပေါက်၊ ဝင်းဝင်းတောက်ဗျာယ်။ (ဓမ္မသာ
    (နန်းတော်ဆောင် စသည်၌) လေထွက် ဝင်ရာ ပြတင်း။ သာမမိဖုရား၊ ပတင်းဟူကေ၊ ပြူပေါက်ထားလို့ (ဥဒိန်သာ)။ စက်ရာဆောင်မှာ၊ မီးရောင်လင်းကေ၊ ပတင်းပြူပေါက်၊ ဝင်းဝင်းတောက်လျက်။ (ဓမ္မသာ
    window
    နာမ်

    ပြေ

    [pɹè]
    ပကတိ အစွမ်း နည်းပါး လားရေ
    ပကတိ အစွမ်း နည်းပါး သွားသည်
    low power
    ကြိယာ

    ပြေပြစ်

    [pɹèpɹɪʔ]
    ၁၊ ချောမောသော။ ချောမြေ့သော။ ၂၊ ကောင်းမွန် တည့်မတ်သော
    ၁၊ ချောမောသော။ ချောမြေ့သော။ ၂၊ ကောင်းမွန် တည့်မတ်သော
    right
    နာမဝိသေသန