Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,581–1,600 of 1,759 words

    ပ

    ပြောမကျီ၂

    [pɹɔ́mt͡ɕí၂]
    တံပက်လူရို့ ကဲ့၏ ရှုတ်ချ ပြောဆိုခြင်းကို ခံရရေ။ ပြစ်တင် ပြောဆိုခြင်းကို ခံရရေ။ သားမမာ့ကို၊ ကာလမြင့်စွာ၊ မလင့်ရာတည်း၊ ချိန်ခါရောက်ထွေ၊ ငံ့လင့်ပေက၊ မျိုးဆွေမိဖ၊ ပြောမကျီကေ၊ အရှက်ရလိမ့်။ (ဂုတ္တိလ
    တစ်ဘက်သားတို့ ကဲ့ရဲ့ ရှုတ်ချ ပြောဆိုခြင်းကို ခံရသည်။ ပြစ်တင် ပြောဆိုခြင်းကို ခံရသည်။ သားမိန်းမကို၊ ကာလမြင့်စွာ၊ မလင့်ရာတည်း၊ ချိန်ခါရောက်ထွေ၊ ငံ့လင့်ပေက၊ မျိုးဆွေမိဖ၊ ပြောမကျီကေ၊ အရှက်ရလိမ့်။ (ဂုတ္တိလ
    blamed
    ကြိယာ

    ပြောမနာ

    [pɹɔ́mnà]
    (ကော်ဆဲရေ်လည်း ငါ့ကို ကော်ဆဲရဖို့လား့ဟု) စိတ်ဆာကျည်းမှု၊ ကိုယ်စိတ် ဆင်းရဲမှုကို သည်းခံနှိုင်ရေ။ ကော်ဆဲမှုကို အလီးမမှုပဲ နိန်ရေ
    (ဆဲဆိုသော်လည်း ငါ့ကို ဆဲဆိုရမည်လော့ဟု) စိတ်နာကျည်းမှု၊ ကိုယ်စိတ် ဆင်းရဲမှုကို သည်းခံနိုင်သည်။ ဆဲဆိုမှုကို အလေးမမှုပဲ နေသည်
    bear with
    ကြိယာ

    ပြောမနာဆိုမရှက်

    [pɹɔ́mnàsʰÒmʃɛʔ]
    (ကော်ဆဲရေ်လည်း ငါ့ကို ကော်ဆဲရဖို့လား့ဟု) စိတ်ဆာကျည်းမှု၊ ကိုယ်စိတ် ဆင်းရဲမှုကို သည်းခံနှိုင်ရေ။ ကော်ဆဲမှုကို အလီးမမှုပဲ နိန်ရေ။၂၊ ကော်ဆဲရေ်လည်း မရှက်မရွံ့ အားမနာပဲ ကြောင်တောင် ပြုမူ နိန်ရေ။ ပြောမနာ ဆိုမရှက် ကြဲစဲပျက်။ (ရိုးရာ)
    (ဆဲဆိုသော်လည်း ငါ့ကို ဆဲဆိုရမည်လော့ဟု) စိတ်နာကျည်းမှု၊ ကိုယ်စိတ် ဆင်းရဲမှုကို သည်းခံနိုင်သည်။ ဆဲဆိုမှုကို အလေးမမှုပဲ နေသည်။၂၊ ဆဲဆိုသော်လည်း မရှက်မရွံ့ အားမနာပဲ ကြောင်တောင် ပြုမူ နေသည်။ ပြောမနာ ဆိုမရှက် ကြဲစဲပျက်။ (ရိုးရာ)
    bear with
    ကြိယာ

    ပြောမိပြောရာ

    [pɹɔ́mìpɹɔ́ɹà]
    စကားစပ်ရင်း ပြောဆိုမိသမျှ။ အထူး မဟုတ် သာမညအားဖြင့်။ ကိုယ့်ရရ နနောင်း တိကျရေ့ မဟုတ်ဘဲ
    စကားစပ်ရင်း ပြောဆိုမိသမျှ။ အထူး မဟုတ် သာမညအားဖြင့်။ မိမိရရ ခိုင်မာ တိကျသည့် မဟုတ်ပဲ
    talking of
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြောမိပြောရာ၂

    [pɹɔ́mìpɹɔ́ɹà၂]
    ၁၊ သတိမပြုပဲ။ ၂၊ တစုံ တရာ ရည်ရွယ်ခြင်း မဟိပဲ။ မတော်တဆ။ အကျွန်လည်း စကားကို ကထောက်ကကားက်ပြော ပြောခီ မားပါရေ တောင်းပန်ပါယင့် ခွင့်ပြုပါ။ (အရပ်
    ၁၊ သတိမပြုပဲ။ ၂၊ တစ်စုံ တစ်ရာ ရည်ရွယ်ခြင်း မယှိပဲ။ မတော်တဆ။ အကျွန်လည်း စကားကို ပြောမိပြောရာ ပြောခီ မှားပါရေ တောင်းပန်ပါယင့် ခွင့်ပြုပါ။ (အရပ်
    unnoticed
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြောရင်းဆိုရင်း

    [pɹɔ́ɹɪ́ɴsʰÒɹɪ́ɴ]
    ပြောကေးဆိုကေး ပြောပြောဆိုဆို ပြောဆိုဗျာယ်ပင်
    ပြောရင်းဆိုရင်း ပြောပြောဆိုဆို ပြောဆိုလျက်ပင်
    none
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြောရိုးပြောဆက်

    [pɹɔ́ɹópɹɔ́sʰɛʔ]
    အစိုင်အလာ စွဲမှတ် ယူထားရေ အကြောင်းအချက်။ အကျွန်ရို့ ဖိုးစဉ် ဘောင်ဆက်က ဆင်းသက်လာရေ ပြောရိုးပြောဆက် ပြောလို့လာရေ စကားတိပါရာ။ (အရပ်
    အစဉ်အလာ စွဲမှတ် ယူထားသော အကြောင်းအချက်။ အကျွန်ရို့ ဖိုးစဉ် ဘောင်ဆက်က ဆင်းသက်လာရေ ပြောရိုးပြောဆက် ပြောလို့လာရေ စကားတိပါရာ။ (အရပ်
    traditional
    နာမ်

    ပြောလီသရိ

    [pɹɔ́líθɹì]
    စကားပြီးကေ ပြောဆို မိသမျှ
    စကားစပ်၍ ပြောဆို မိသမျှ
    talking of
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြောလီသရိ၂

    [pɹɔ́líθɹì၂]
    ဟိကြိယာ၏ အနက်နှင့် အမင်ာင်နှမျှ ပြုကြောင်း၊ ဖြစ်ကတ်ောင်း၊ ဟိကြောင်း အနက်ကို ဖေါ်ပြသော စကားလုံး။ တပြောင်ပြောင်လေ၊ အဆောင်ခန်းနှင့်၊ တောင်နန်းအပ်မည်၊ စကားသွယ်ပျား၊ ပြောလီသရိ။ (ဓမ္မသာ
    ရှေ့ကြိယာ၏ အနက်နှင့် အညီအမျှ ပြုကြောင်း၊ ဖြစ်ကြောင်း၊ ယှိကြောင်း အနက်ကို ဖေါ်ပြသော စကားလုံး။ တပြောင်ပြောင်လေ၊ အဆောင်ခန်းနှင့်၊ တောင်နန်းအပ်မည်၊ စကားသွယ်ပျား၊ ပြောလီသရိ။ (ဓမ္မသာ
    none
    ပစ္စည်း

    ပြောသံကြား

    [pɹɔ́θံt͡ɕá]
    သူတိပါးက တဆင့်စကား ကြားသိရရေ အကြောင်းအရာ
    သူများထံမှ တစ်ဆင့်စကား ကြားသိရသော အကြောင်းအရာ
    indirect speech
    နာမ်

    ပြောသံဟောသံ

    [pɹɔ́θံhɔ́θံ]
    ၁၊ လူအများ ပြောဆို နေကတ်တေ အသံ။ ၂၊ အန္တရာယ် တခုခုကြောင့် လူအများ ရုန်းရင်း ဆန်ခတ် ပြောဆိုကတ်တေ အသံ
    ၁၊ လူအများ ပြောဆို နေကြသော အသံ။ ၂၊ အန္တရာယ် တစ်ခုခုကြောင့် လူအများ ရုန်းရင်း ဆန်ခတ် ပြောဆိုကြသော အသံ
    voice
    နာမ်

    ပြော့ဦး

    [pɹɔ̰ʔú]
    အဂေါင်း ပြုရာ ဘက်ဖြစ်ရေ ဆင်ဝင်ခန်း နီရာ
    ဦးခေါင်း ပြုရာ ဘက်ဖြစ်သော အိမ်ရှေ့ခန်း နေရာ
    home front
    နာမ်

    ပြောဦးနတ်ဦ

    [pɹɔ́ʔúnaʔʔù]
    ၁၊ မိဘ၊ ၂၊ (ဥပစာ) လင်းယောက်ျား
    ၁၊ မိဘ၊ ၂၊ (ဥပစာ) လင်းယောက်ျား
    parent
    နာမ်

    ပြဲ

    [pɹɛ]
    ကွဲပြတ် စုတ်ပြတ်ရေ။ ကွဲပြတ်သည်
    ကွဲပြတ် စုတ်ပြတ်သည်။ ကွဲပြတ်သည်
    riven
    ကြိယာ

    ပြဲပြဲ

    [pɹɛpɹɛ]
    (ချို)တချောင်းနှင့် တချောင်း ဝီးကွာ ကားထွက်သော ကျွဲ၊ နွား။ တောနွား၊ တောကျွဲ၊ တောနက်မြိုင်ညို၊ တောတခိုမာ၊ ဂြိုပြဲပြဲနှင့်၊ မဲမဲပြာပြာ၊ ဝါဝါပြောက်ပြောက်၊ တောရိပ်မြုံကေ၊ တောခြုံအောက်က(ထာနု)၊
    (ချို)တစ်ချောင်းနှင့် တစ်ချောင်း ဝေးကွာ ကားထွက်သော ကျွဲ၊ နွား။ တောနွား၊ တောကျွဲ၊ တောနက်မြိုင်ညို၊ တောတခိုမှာ၊ ဂြိုပြဲပြဲနှင့်၊ မဲမဲပြာပြာ၊ ဝါဝါပြောက်ပြောက်၊ တောရိပ်မြုံကေ၊ တောခြုံအောက်က(ထာနု)၊
    cattle
    နာမ်

    ပြဲပြဲစင်

    [pɹɛpɹɛsɪ̀ɴ]
    ၁၊ ဘာတခုလောက် မကျန်ရေ အဖြစ်သို့ ရောက်ဗျာယ်။ ၂၊ အားလုံး
    ၁၊ ဘာတစ်ခုမျှ မကျန်သော အဖြစ်သို့ ရောက်လျက်။ ၂၊ ကုန်စင်အောင်
    every last
    ကြိယာဝိသေသန

    ပြဲဟမ်း

    [pɹɛháɴ]
    ၁၊ အထက် နှုတ်ခမ်းနှင့် အောက် နှုတ်ခမ်း မစိပဲ ဟဗျာယ် ဟိနီရေ။ ၂၊ အချိုးမကျ စူပုပ်သော မျက်နှာဟိသော။ မမက ပစပြဲဟမ်း နန့်ရာ (အရပ်)
    ၁၊ အထက် နှုတ်ခမ်းနှင့် အောက် နှုတ်ခမ်း မစေ့ပဲ ဟလျက် ယှိနေသော။ ၂၊ အချိုးမကျ စူပုပ်သော မျက်နှာယှိသော။ မမက ပစပြဲဟမ်း နန့်ရာ (အရပ်)
    sullenly
    နာမဝိသေသန

    ပြွင်းပြွင်းဆူ(မ)

    [pWɹɪ́ɴpWɹɪ́ɴsʰù(m)]
    (ကြိ-ပြွက်ပြွက်ဆူရှု။
    (ကြိ-ပြွက်ပြွက်ဆူရှု။
    boil
    ကြိယာ

    ပြွတ်

    [pWɹaʔ]
    တနီရာတည်းမာ ရောစုနိန်ရေ သစ်သီးဝလံ စရေ။ နွားစားသရက် ငါးလုံးတပြွတ်၊ ဆယ်လုံးတပြွတ် အစဟိစွာ (အရပ်)။ နွားစားသရက်တိ ပြွတ်လို့ သီးနီရေထော။ (အရပ်
    တစ်နေရာတည်းတွင် ရောစုနေသော သစ်သီးဝလံ စသည်။ သရက်သီး ငါးလုံးတစ်ပြွတ်၊ ဆယ်လုံးတစ်ပြွတ် စသည် (အရပ်)။ သရက်သီးတိ ပြွတ်လို့ သီးနီရေထော။ (အရပ်
    jam
    နာမ်

    ပြွတ်ကျပ်

    [pWɹaʔt͡ɕaʔ]
    တနီရာတည်းမာ စုပြုံ ကျပ်သည်
    တစ်နေရာတည်းတွင် စုပြုံ ကျပ်သည်
    jam
    ကြိယာ