Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 1,601–1,620 of 1,759 words

    ပ

    ပြွတ်စိပြွတ်စိ

    [pWɹaʔsìpWɹaʔsì]
    ၁၊ လူတိ၏ အပြစ်ကို ဖော်ပြ၍ ရေရွတ် ပြောဆိုဗျာယ်။ ၂၊ မကြိုက်ဖွယ် စကား ရှည်လျားစွာ ရေရွတ် ပြောဆိုဗျာယ်။ အခဲမကျီ ပြောဆိုဗျာယ်။ အေ-အဘောင်ကြီးက ပြတ်စိပြတ်စိ၊ အနည်းစကားတိစွာက မဟောက်။ (အရပ်
    ၁၊ သူတစ်ပါး၏ အပြစ်ကို ဖော်ပြ၍ ရေရွတ် ပြောဆိုလျက်။ ၂၊ မနှစ်သက်ဖွယ် စကား ရှည်လျားစွာ ရေရွတ် ပြောဆိုလျက်။ မကျေမနပ် ပြောဆိုလျက်။ အေ-အဘောင်ကြီးက ပြတ်စိပြတ်စိ၊ အနည်းစကားများစွာက မဟောက်။ (အရပ်
    chide
    ကြိယာ

    ပြွတ်တံ

    [pWɹaʔtံ]
    ထုတ်ချင်းခပ် အခေါင်းပေါက် ပွင့်ဟသော အလုံးအခေါင်း
    ထုတ်ချင်းခပ် အခေါင်းပေါက် ပွင့်ဟသော အလုံးအခေါင်း
    tube
    နာမ်

    ပြွတ်ပြွတ်

    [pWɹaʔpWɹaʔ]
    ပြွတ်ပြွတ်ဆိုပနာ အော်သံ
    ပြွတ်ပြွတ်ဟူ၍ မြည်သံ
    none
    နာမ်

    ပြွတ်ပြွတ်ယို

    [pWɹaʔpWɹaʔjÒ]
    အပေါက် တခုတရီမှ ရေ တနည်း အရည် စိမ့်ထွက် သွယ်တန်း ဆင်းရေ။ အလျဉ်း မပြတ် သွန်ထွက် ကျရေ။ (ဖင်က) ချီး ပြွတ်ပြွတ်ယိုရေ။ (အရပ်
    အပေါက် တစ်စုံတစ်ရာမှ ရေ သို့မဟုတ် အရည် စိမ့်ထွက် သွယ်တန်း ဆင်းသည်။ အလျဉ်း မပြတ် သွန်ထွက် ကျသည်။ (ဖင်က) ချီး ပြွတ်ပြွတ်ယိုရေ။ (အရပ်
    pour
    ကြိယာ

    ပြွတ်သိပ်ထ

    [pWɹaʔθìaʔtʰ]
    အလွန်အကျွံ စုပြွမ်းဗျာယ်။ အသီကောင်မှ လောက်ကောင် ကျရေပိုင် ကန်ကမကန် ပျစ်ထနီယင့်။ (အရပ်
    အလွန်အမင်း စုပြွမ်းလျက်။ အသီကောင်မှ လောက်ကောင် ကျရေပိုင် ကန်ကမကန် ပြွတ်သိပ်ထနီယင့်။ (အရပ်
    infestation
    ကြိယာ

    ပြွန်

    [pWɹàɴ]
    ကုန်း၊ မြေ နှစ်ဘက်ကြားကို ဖြတ်ပနာ ရီပြင်ကြီးနှစ်ခုကို ဆက်စပ်ဗျာယ် တည်ဟိသော ကျိုင်းမြောင်းသည့် ရီပြင်
    ကုန်း၊ မြေ နှစ်ဘက်ကြားကို ဖြတ်၍ ရေပြင်ကြီးနှစ်ခုကို ဆက်စပ်လျက် တည်ယှိသော ကျဉ်းမြောင်းသည့် ရေပြင်
    canal
    နာမ်

    ပြွန်တံ

    [pWɹàɴtံ]
    ထုတ်ချင်းခပ် အခေါင်းပေါက် ပွင့်ဟသော အလုံးအခေါင်း
    ထုတ်ချင်းခပ် အခေါင်းပေါက် ပွင့်ဟသော အလုံးအခေါင်း
    tube
    နာမ်

    ပြွန်ရှည်

    [pWɹàɴʃɛ̀]
    ပြည်ရခိုင်မာ အကောက် အကွိ့ အလွန်များတွက်နန့် အမည် နာမ ကျော်ကြား ထင်ရှားသော (မင်းပြားမြို့နယ် ကြပ်စင်ကျွန်းကို ဖြတ်ပနာ စီးဆင်း လားရေ) ပြွန်တခု၏ အမည်။ အကောက်သုံးဆယ်၊ ငါပြွန်ရှည်။ ပြွန်ရှည်ညီမ၊ ငါပင်ခ။ ပင်ခလီကအောက်၊ ဗကျင်းတောက်။ ဗကျင်းတောက်လက်အောက်၊ နခေါင်းပေါ
    ပြည်ရခိုင်တွင် အကောက် အကွေ့ အလွန်များ၍ အမည် နာမ ကျော်ကြား ထင်ရှားသော (မင်းပြားမြို့နယ် ကြပ်စင်ကျွန်းကို ဖြတ်၍ စီးဆင်း သွားသော) ပြွန်တစ်ခု၏ အမည်။ အကောက်သုံးဆယ်၊ ငါပြွန်ရှည်။ ပြွန်ရှည်ညီမ၊ ငါပင်ခ။ ပင်ခလေကအောက်၊ ဗကျင်းတောက်။ ဗကျင်းတောက်လက်အောက်၊ နှာခေါင်းပေါ
    tube
    နာမ်

    ပြွပြွ

    [pWɹpWɹ]
    (သစ်သီး ဝလံအစဟိစွာ) အမှည့်လွန်၍ နူးနပ်ကြွီမြည့် သနန့် အရည်အဖြစ်သို့ ရောက်လှား စားဖို့က ရဖို့မဟောက်ဗျာ (အရပ်)
    (သစ်သီး ဝလံစသည်) အမှည့်လွန်၍ နူးနပ်ကြွေမြည့် သဖြင့် အရည်အဖြစ်သို့ ရောက်သွား စားဖို့က ရဖို့မဟောက်ဗျာ (အရပ်)
    spoilage
    ကြိယာ

    ပြွမ်း

    [pWɹáɴ]
    အရာအရာများနှင့် ပူးတွဲ ရောယှက်ရေ။ ကွဲပြား ခြားနားသော အမျိုးများစွာ ပါဝင် ရောနှောသည်
    အခြားအရာများနှင့် ပူးတွဲ ရောယှက်သည်။ ကွဲပြား ခြားနားသော အမျိုးများစွာ ပါဝင် ရောနှောသည်
    shuffle
    ကြိယာ

    ပြွမ်းပြွမ်းဆာ

    [pWɹáɴpWɹáɴsʰà]
    အလွန်တရာ လွန်ကဲ များပြားစွာ။ လိုအပ်စွာထက် လွန်ကဲစွာ
    အလွန့်အလွန် လွန်ကဲ များပြားစွာ။ လိုအပ်သည်ထက် လွန်ကဲစွာ
    highly
    ကြိယာ

    ပြွမ်းပြွမ်းထ

    [pWɹáɴpWɹáɴtʰ]
    ဆူပူ သောင်းကျန်းရေ။ တိုင်းမှု မဟိအောင် လှုပ်ယှားရေ။ နှောင့်ယှက်ရေ။ ပုန်ကျောက်ရေ။ ပေါ်ပေါက်ရေ။ ခိုးသားဒါးမြ၊ ပြွမ်းပြွမ်းထကာ၊ လားလာရပ်ဝီး၊ ခရီးမဖြောင့်။ (ရခိုင်ကာ
    ဆူပူ သောင်းကျန်းသည်။ တည်ငြိမ်မှု မယှိအောင် လှုပ်ယှားသည်။ နှောင့်ယှက်သည်။ ပုန်ကန်သည်။ ပေါ်ပေါက်သည်။ ခိုးသားဓားမြ၊ ပြွမ်းပြွမ်းထကာ၊ သွားလာရပ်ဝီး၊ ခရီးမဖြောင့်။ (ရခိုင်ကာ
    revolt
    ကြိယာ

    ပြွီ

    [pWɹí]
    (ပြွီ-ပလွီ) အထဲလျှာနှင့် လက်နှိပ်ရန် အပေါက်ပါဟိသည့် အသံ အမျိုးမျိုး မှုတ်နှိုင်ရေ ပြွန်ခေါင်း တူရိယာ။ စောင်းပြွီသာ၊ တူရိယာသည်၊ လူရွာသဘင်များနှင့်။ (ဥက္ကာ)
    (ပြွီ-ပလွေ) အတွင်းလျှာနှင့် လက်နှိပ်ရန် အပေါက်ပါယှိသည့် အသံ အမျိုးမျိုး မှုတ်နိုင်သော ပြွန်ခေါင်း တူရိယာ။ စောင်းပြွီသာ၊ တူရိယာသည်၊ လူရွာသဘင်များနှင့်။ (ဥက္ကာ)
    flute
    နာမ်

    ပြွီခေါင်း

    [pWɹíkʰèàɪ́ɴ]
    ၁၊ ပလွီ (ပြွေ)ကို ခေါ်သော စကား။ ၂၊ ထုတ်ချင်းခပ် အပေါက်အခေါင်း ဟိသော ပြွန်လုံးခေါင်း
    ၁၊ ပလွေ (ပြွေ)ကို ခေါ်သော စကား။ ၂၊ ထုတ်ချင်းခပ် အပေါက်အခေါင်း ယှိသော ပြွန်လုံးခေါင်း
    flute
    နာမ်

    ပြွီပြား

    [pWɹípɹá]
    ပစဖြင့် မှုတ်သည့် နီရာမာ ပြားပြား လုပ်ထားရေ ပြွေတမျိုး တနည်း အရည် အစဟိစွာ အသံမြည်ပနာ ဗလုံးထိုးရေ။ အသံမြည်ပနာ ကျိုက်ကျိုက် ဆူရေ။ ထူးမြတ်လှစွာ၊ ရီကန်ရာမာ၊ ဆူကာပြွက်ပြွက်၊ ငရဲပြည်ယောင်၊ ရီပူအိုးလျှင်၊ အခိုးတက်ပြီးး။ (ဒွေး
    ပါးစပ်ဖြင့် မှုတ်သည့် နေရာတွင် ပြားပြား လုပ်ထားသော ပြွေတစ်မျိုး သို့မဟုတ် အရည် စသည် အသံမြည်၍ ဗလုံးထိုးသည်။ အသံမြည်၍ ကျိုက်ကျိုက် ဆူသည်။ ထူးမြတ်လှစွာ၊ ရီကန်သာမှာ၊ ဆူကာပြွက်ပြွက်၊ ငရဲပြည်ယောင်၊ ရီပူအိုးလျှင်၊ အခိုးတက်ပြီး။ (ဒွေး
    gurgle
    နာမ်

    ပွ

    [pw]
    မူလ သဘာဝ အရဲမှ တဖက်ဘက်ကို စန့်ကာ ကြွရွလာရေ
    မူလ သဘာဝ အနေမှ တစ်ဘက်ဘက်သို့ စန့်ကာ ကြွရွလာသည်
    swolls
    ကြိယာ

    ပွ၂

    [pw၂]
    သိပ်သည်းခြင်း၊ ပိရိခြင်း၊ သေဝပ်ခြင်း မဟိသော
    သိပ်သည်းခြင်း၊ ပိရိခြင်း၊ သေဝပ်ခြင်း မယှိသော
    diminished
    နာမဝိသေသန

    ပွ၃

    [pw၃]
    အရသာ လျော့နည်းသော။ ၂၊ အလီးချိန် လျော့နည်းသော။ ၃၊ လီးနက်မှု လျော့နည်းသော။ ၄၊ သတိလျော့နည်းသော။ ၅၊ စိတ်စိကေချေ ဖောက်ပြန်သော။ စိတ်ပွရေ ရှုးနီဗျာယ် (အရပ်)
    အရသာ လျော့နည်းသော။ ၂၊ အလေးချိန် လျော့နည်းသော။ ၃၊ လေးနက်မှု လျော့နည်းသော။ ၄၊ သတိလျော့နည်းသော။ ၅၊ စိတ်အနည်းငယ် ဖောက်ပြန်သော။ စိတ်ပွရေ ရှုးနီဗျာယ် (အရပ်)
    incautious
    နာမဝိသေသန

    ပွက်

    [pwɛʔ]
    ၁၊ မီးမာ ကြိုထားရေ ရေအစဟိစွာ အပူအားနှင့် အခိုး ကန်ထွက်ပြီးကေ အဟုန်ဖြင့် စုပြုံ တိုးဝှေ့ရေ။ ၂၊ ရေပူဖေါင်း ထရေ။ ၃၊ ရီနီ ငါးသတ္တဝါ အစဟိစွာရို့ ရေရပေါ်ပါးသို့ လေအားဖြင့် တွန်းကန် ထုတ်ရေ။ ၄၊ (နမူနာ) ပြောဆိုရေ။ ၅၊ နှုတ်က မြည်တွန်း တောက်တီးရေ။ အနားတော်မာ၊ ရစ်ကာပွက်
    ၁၊ မီးတွင် ကျိုထားသော ရေစသည် အပူအားနှင့် အခိုး ကန်ထွက်၍ အဟုန်ဖြင့် စုပြုံ တိုးဝှေ့သည်။ ၂၊ ရေပူဖေါင်း ထသည်။ ၃၊ ရေနေ ငါးသတ္တဝါ စသည်တို့ ရေအပေါ်ယံသို့ လေအားဖြင့် တွန်းကန် ထုတ်သည်။ ၄၊ (ဥပမာ) ပြောဆိုသည်။ ၅၊ နှုတ်မှ မြည်တွန်း တောက်တီးသည်။ အနားတော်မှာ၊ ရစ်ကာပွက်
    boil
    ကြိယာ

    ပွက်ကာရစ်ကာ

    [pwɛʔkàɹɪʔkà]
    တခုတရီ၏ နံဖီးအပါးမာ ဝေ့ဝိုက် လှည့်ပတ်၍ ဖြစ်စီ၊ လူးလာတုံ့ခေါက်၍ ဖြစ်စီ၊ လားလာရေ
    တစ်စုံတစ်ရာ၏ အနီးအပါးတွင် ဝေ့ဝိုက် လှည့်ပတ်၍ ဖြစ်စေ၊ လူးလာတုံ့ခေါက်၍ ဖြစ်စေ၊ သွားလာသည်
    nuzzle
    ကြိယာ