Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 281–300 of 769 words

    ဖ

    ဖူးစာဆုံ

    [pʰùးsàsʰòʊɴ]
    ယောက်ျားနှင့် မမာ့ရို့ အိမ်ထောင် ပြုဖို့ အကြောင်း တိုက်ဆိုင်သည်
    ယောက်ျားနှင့် မိန်းမတို့ အိမ်ထောင် ပြုရန် အကြောင်း တိုက်ဆိုင်သည်
    meet someone whom one is destined to marry
    ကြိယာ

    ဖူးစာဖက်

    [pʰùးsàpʰɛʔ]
    အကြင် လင်မယားအဖြစ် ပေါင်းဖက်ရေ။ အကြောင်း ဆက်ရေ
    အကြင် လင်မယားအဖြစ် ပေါင်းဖက်သည်။ အကြောင်း ဆက်သည်
    get married
    ကြိယာ

    ဖူးစားဖြူ

    [pʰùးsápʰɹù]
    ရခိုင် စပါးတမျိုး၏ အမည်
    ရခိုင် စပါးတစ်မျိုး၏ အမည်
    paddy
    နာမ်

    ဖူးတုန်းလုံးတုန်း

    [pʰùးtóʊɴlóʊɴtóʊɴ]
    စပါးပင်မှ စပါးသီးနှံများ စတင် ထွက်ပေါ်လှာစ အဆင့်အခြီ။ ဖူးတုန်းလုံးတုန်း၊ တန်ဆောင်မုန်း။ (ရိုးရာ
    စပါးပင်မှ စပါးသီးနှံများ စတင် ထွက်ပေါ်လာစ အဆင့်အခြေ။ ဖူးတုန်းလုံးတုန်း၊ တန်ဆောင်မုန်း။ (ရိုးရာ
    bud
    နာမ်

    ဖူးဖူးကြတ်ကြတ်

    [pʰùးpʰùးt͡ɕaʔt͡ɕaʔ]
    လောက်စွာ။ ဖူးဖူးတက်စွာ
    ပြည့်ဝစွာ။ ဖူးဖူးတက်စွာ
    be full of swell into little protuberances or a big
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖူးဖူးကြွ

    [pʰùးpʰùးt͡ɕw]
    ဖေါင်းမို့ ရောင်ကြွရေ။ ဖူးဖူး ထသည်
    ဖေါင်းမို့ ရောင်ကြွသည်။ ဖူးဖူး ထသည်
    lump
    ကြိယာ

    ဖူးဖူးဖါးဖါး

    [pʰùးpʰùးpʰàးpʰàး]
    အသားစိုင်းများ မလိုလားဖွယ်ရာ ဖေါင်းကြွသည်
    အသားစိုင်းများ မလိုလားဖွယ်ရာ ဖေါင်းကြွသည်
    swell
    ကြိယာ

    ဖူးဖူးမှုတ်

    [pʰùးpʰùးm̥oʊʔ]
    (ဥပစာ) အထူး ချစ်ခင် စုံမက်ကာ အမြတ်တနိုး ထားရေ။ အထူး တန်ဖိုးထား လိုလားရေ။ ကြင်နာ မြတ်နိုးမှုဖြင့် ညင်သာစွာ ပြုမူရေ။ ယုယ အရီးပီးသည်
    (ဥပစာ) အထူး ချစ်ခင် စုံမက်ကာ အမြတ်တနိုး ထားသည်။ အထူး တန်ဖိုးထား လိုလားသည်။ ကြင်နာ မြတ်နိုးမှုဖြင့် ညင်သာစွာ ပြုမူသည်။ ယုယ အရေးပေးသည်
    dotingly
    ကြိယာ

    ဖူးဖူးရောင်

    [pʰùးpʰùးɹàʊɴ]
    အသားစိုင်းများ မလိုလားဖွယ်ရာ ဖေါင်းကြွရေ။ စိတ်ဖြင့် အာရုံပြု တမ်းတရေ။ မြတ်စွာ ဂေါတမ၊ သုံးလူ့ဘုံကို၊ မင်းလှစန္ဒာ၊ ဖူးမြှော်ချင်လှ၊ လွန်ရူတသည်၊ နန်းဝမျှော်ကြည့်ရှာ သတည်း။ (မုနိတာ
    အသားစိုင်းများ မလိုလားဖွယ်ရာ ဖေါင်းကြွသည်။ စိတ်ဖြင့် အာရုံပြု တမ်းတသည်။ မြတ်စွာ ဂေါတမ၊ သုံးလူ့ဘုံကို၊ မင်းလှစန္ဒာ၊ ဖူးမြှော်ချင်လှ၊ လွန်ရူတသည်၊ နန်းဝမျှော်ကြည့်ရှာ သတည်း။ (မုနိတာ
    badly swollen
    ကြိယာ

    ဖူးဖါး

    [pʰùးpʰàး]
    လေအခိုး၊ ဓါတ်ငွီ့ အစဟိစွာရို့ အထဲမာ တည်နီကာ၊ အအပြင်ကို တွန်းအားဖြင့် ဖေါင်းပွ ကြီးထွားလာရေ အတုံ့အပိုင်း
    လေအခိုး၊ ဓါတ်ငွေ့ စသည်တို့ အတွင်း၌ တည်နေကာ၊ အပြင်ပသို့ တွန်းအားဖြင့် ဖေါင်းပွ ကြီးထွားလာသော အတုံ့အပိုင်း
    swell
    နာမ်

    ဖေယှာ

    [pʰèʃà]
    ဖေသာတခတ် - နဖေးသာတခတ် ဖေသာ တပြား။ (န-ပ္ပီသာရှု
    ဖေသာတစ်ခတ် - နဖေးသာတစ်ခတ် ပိုက်ဆံ တစ်ပြား။ (န-ပ္ပီသာရှု
    one coin
    နာမ်

    ဖော်ညွှန်း

    [pʰɔ̀ɲW̯áɴ]
    စူးစမ်း ဆင်ခြင် ဝေဖန် ရှာဖွီ မှတ်သားရာ ကြည့်ရှုဖွယ်ကို တတ်သိ နားလည်ယောင် သေချာစွာ လက်နှင့် ထောက်၍ ပြရေ
    စူးစမ်း ဆင်ခြင် ဝေဖန် ရှာဖွေ မှတ်သားရာ ကြည့်ရှုဖွယ်ကို တတ်သိ နားလည်အောင် သေချာစွာ လက်နှင့် ထောက်၍ ပြသည်
    indicate
    ကြိယာ

    ဖော်ထုတ်

    [pʰɔ̀tʰoʊʔ]
    ထိမ်ဝှက်ခြင်း မဟိပဲ၊ သိသာမြင်သာ ထင်ရှားယောင် ပြုသည်
    ထိမ်ဝှက်ခြင်း မယှိပဲ၊ သိသာမြင်သာ ထင်ရှားအောင် ပြုသည်
    reveal
    ကြိယာ

    ဖေါ

    [pʰèà]
    သိပ်သည်း ကျစ်လျစ်ခြင်း မဟိပဲ။ အစွန်းအမြိတ် ဖွာဆန် ကြဲကျဗျာယ်
    သိပ်သည်း ကျစ်လျစ်ခြင်း မယှိပဲ။ အစွန်းအမြိတ် ဖွာဆန် ကြဲကျလျက်
    break into splinters
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖေါက်

    [pʰaʊʔ]
    စကားပြောဆဲမာ ကြားဖြတ်ပြောရေ။ ထွင်းရေ။ အပေါက် ဖြစ်စီရေ။ ရက်ကန်းစင်မာ အလျားလိုက် တန်းထားရေ ခြည်ကို ဖီလာဖြတ်ပနာ လျှိုဝင်ငုပ်ကျော်ကာ ရက်လုပ်ရေ။ ထုတ်ချင်းခတ် ထွက်ရေ။ ပကတိစိတ် သဘောအရဲမှ တမျိုးတမည် ပြောင်းလဲ ပျက်ယွင်းသည်
    စကားပြောဆဲတွင် ကြားဖြတ်ပြောသည်။ ထွင်းသည်။ အပေါက် ဖြစ်စေသည်။ ယက်ကန်းစင်တွင် အလျားလိုက် တန်းထားသော ချည်ကို ဖီလာဖြတ်၍ လျှိုဝင်ငုပ်ကျော်ကာ ရက်လုပ်သည်။ ထုတ်ချင်းခတ် ထွက်သည်။ ပကတိစိတ် သဘောအနေမှ တစ်မျိုးတမည် ပြောင်းလဲ ပျက်ယွင်းသည်
    lose sense
    ကြိယာ

    ဖေါက်ကနဲ

    [pʰaʊʔknɛ]
    ကျိုးဆတ်လွယ်သော
    ကျိုးဆတ်လွယ်သော
    breakable
    နာမဝိသေသန

    ဖေါက်ကျားထိုး

    [pʰaʊʔt͡ɕátʰó]
    အကြားမှ ဝင်ဖေါက်ရေ။ ကြားဖြတ်ရေ။ မောင်သာဖြူကလေ့ လူပြောရာမှကြားက ဖေါက်ကျားထိုး ရေ (အရပ်
    အကြားမှ ဝင်ဖေါက်သည်။ ကြားဖြတ်သည်။ မောင်သာဖြူကလည်း လူပြောရာမှကြားက ဖေါက်ကျားထိုး ရေ (အရပ်
    interject
    ကြိယာ

    ဖေါက်ကျီ

    [pʰaʊʔt͡ɕí]
    ၁၊ အစ္စလာမ် ဘာသာရီး၌ ရှေ့ဆောင် ရှေ့ရွက်ဖြစ်ရေ ပုဂ္ဂိုလ်။ ၂၊ ဘာသာရီး ဂေါင်းဆောင်။ လကျယ်ဖေါက်ကျီ၊ ဘင်္ဂလီရို့၊ အညီဆုံးစီ၊ ပြစ်ပြစ်သီ၏။ (ရခိုင်ကာ)။ ဓါးပြန်စီလည်း၊ ဖေါက်ကျီကုလား၊ ဘင်္ဂါတိကို၊ သိမ်းငြားပေါင်းရုံး၊ လက်နက်ကျုံးမှ။ (ယင်း)။ မသိတ်ပုလီ၊ ပြည့်လျ
    ၁၊ အစ္စလာမ် ဘာသာရေး၌ ရှေ့ဆောင် ရှေ့ရွက်ဖြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်။ ၂၊ ဘာသာရေး ခေါင်းဆောင်။ လူမိုက်ဖေါက်ကျီ၊ ဘင်္ဂလီတို့၊ အညီဆုံးစီ၊ ပြစ်ပြစ်သီ၏။ (ရခိုင်ကာ)။ ဓါးပြန်စီလည်း၊ ဖေါက်ကျီကုလား၊ ဘင်္ဂါများကို၊ သိမ်းငြားပေါင်းရုံး၊ လက်နက်ကျုံးမှ။ (၎င်း)။ မသိတ်ပုလီ၊ ပြည့်လျ
    religious leaders
    နာမ်

    ဖေါက်ကျီချ

    [pʰaʊʔt͡ɕíɕ]
    တယောက်ယောက်၏ အကြောင်းအရာကို ဓါတ်သိသူ တဦးက အရာသူ တဦးအား အသိပီးရေ။ အထဲသတင်း ပီးရေ။ ရာဇဝတ် အမှုအခင်းမာ ကျူးလွန်နှိုင်ယောင် နည်းလမ်း ညွှန်ပြ ကူညီရေ
    တစ်စုံတစ်ဦး၏ အကြောင်းအရာကို အတွင်းသိသူ တစ်ဦးက အခြားသူ တစ်ဦးအား အသိပေးသည်။ အတွင်းသတင်း ပေးသည်။ ရာဇဝတ် အမှုအခင်းတွင် ကျူးလွန်နိုင်အောင် နည်းလမ်း ညွှန်ပြ ကူညီသည်
    gossip - tattle - backbite
    ကြိယာ

    ဖေါက်ကျီထိုး

    [pʰaʊʔt͡ɕítʰó]
    စွက်ဖက်ရေ။ ဝင်ရှုပ်သည်
    စွက်ဖက်သည်။ ဝင်ရှုပ်သည်
    obtrude
    ကြိယာ