Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 301–320 of 769 words

    ဖ

    ဖေါက်ကျီဖေါက်ကျား

    [pʰaʊʔt͡ɕípʰaʊʔt͡ɕá]
    လူမှုရီးအားဖြင့် သင့်တင့် လျော်ကန်မှု မဟိသော အပြုအမူ။ အပြောအဆို
    လူမှုရေးအားဖြင့် သင့်တင့် လျော်ကန်မှု မယှိသော အပြုအမူ။ အပြောအဆို
    unsuitable manner
    နာမ်

    ဖေါက်ခြည်

    [pʰaʊʔkʰɹɛ]
    ရက်ကန်းစင်မာ တိုင်ထားရေ အလျား ခြည်မျှင်တန်းမာ ဝင်ပြီးကေ လိုရာ အကွက် အဆင်အလိုက် ကျော်နင်း ရက်သွင်းရရေ ခြည်
    ယက်ကန်းစင်တွင် တိုင်ထားသော အလျား ချည်မျှင်တန်းတွင် ဝင်၍ လိုရာ အကွက် အဆင်အလိုက် ကျော်နင်း ရက်သွင်းရသော ချည်
    weft
    နာမ်

    ဖေါက်စီဖေါက်စပ်

    [pʰaʊʔsípʰaʊʔsaʔ]
    နားထောင်ရန် သင့်လျော်ကေလေ့ ဝမ်းထဲမာ ကျိတ်၍ မခံချိမခံသာ ဖြစ်တေ
    နားထောင်ရန် သင့်လျော်သော်လည်း ဝမ်းထဲတွင် ကျိတ်၍ မခံချိမခံသာ ဖြစ်သည်
    disconsolately
    ကြိယာ

    ဖေါက်ဆတ်

    [pʰaʊʔsʰaʔ]
    မနူးမနပ် ဖြစ်ဗျာယ်။ နူးဖို့ယောင်နှင့် မနူးနပ်ပဲ။ ဖေါက်ဆတ်ထမင်း၊ ပြိန်းစွယ်ဟင်းနန့်၊ ဝမ်းပန်းခဲမေ၊ မစားလီကေ့။ (တေး
    မနူးမနပ် ဖြစ်လျက်။ နူးမည့်ယောင်နှင့် မနူးနပ်ပဲ။ ဖေါက်ဆတ်ထမင်း၊ ပြိန်းစွယ်ဟင်းနှင့်၊ ဝမ်းပန်းခဲမေ၊ မစားလီကေ့။ (တေး
    underdone
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖေါက်ဆတ်၂

    [pʰaʊʔsʰaʔ၂]
    (ဥပစာ) အသိ အလိမ္မာ နည်းပါးသူ။ တတ်ကျွမ်းလည်ပတ်ခြင်း မဟိသူ။ ရူးကြောင် ကြောင်၊ ပေါ်ချီပေါ်ချာ ဟိသော သူကို တင်စားပနာ ခေါ်ဝေါ် သုံးနှုန်းသော စကားလုံး
    (ဥပစာ) အသိ အလိမ္မာ နည်းပါးသူ။ ကျွမ်းကျင်လည်ပတ်ခြင်း မယှိသူ။ ရူးကြောင် ကြောင်၊ ရူးပေါပေါ ယှိသော သူကို တင်စား၍ ခေါ်ဝေါ် သုံးနှုန်းသော စကားလုံး
    neophyte
    နာမ်

    ဖေါက်ဆပ်

    [pʰaʊʔsʰaʔ]
    ကျိုးဆတ် လွယ်သော။ မာဆတ်သော
    ကျိုးဆတ် လွယ်သော။ မာဆတ်သော
    breakable
    နာမဝိသေသန

    ဖေါက်ဆီး

    [pʰaʊʔsʰï]
    ဆီးဝါးအဖြစ် အကျိုးဟိအောင် တဆီးနှင့် ရောစပ်၍ ဖေါက်ထားရေ့ အရှည်
    ဆီးဝါးအဖြစ် အကျိုးယှိအောင် တဆေးနှင့် ရောစပ်၍ ဖေါက်ထားသည့် အရှည်
    none
    နာမ်

    ဖေါက်ဆီဖေါက်ဆပ်

    [pʰaʊʔsʰípʰaʊʔsʰaʔ]
    လျော်ကန် သင့်တင့်မှု မဟိသော အပြုအမူ။ အပြောအဆို။ မောင်သာဖြူ စကားပြောရေ ဖေါက်ဆီဖေါက်ဆပ်ကာ၊ မင်းစကား လူမမားမာက မဆီမလျော်။ (အရပ်
    လျော်ကန် သင့်တင့်မှု မယှိသော အပြုအမူ။ အပြောအဆို။ မောင်သာဖြူ စကားပြောရေ ဖေါက်ဆီဖေါက်ဆပ်ကာ၊ မင်းစကား လူနားမှာက မဆီမလျော်။ (အရပ်
    unsuitable manner
    နာမ်

    ဖေါက်ထွင်း

    [pʰaʊʔtʰwɪ́ɴ]
    ၁၊ အပေါက်အခေါင်း ဖြစ်ယောင် ပြုလုပ်ရေ။ ၂၊ ထိုးပေါက် ဖြတ်သန်း ဝင်ရောက်ရေ
    ၁၊ အပေါက်အခေါင်း ဖြစ်အောင် ပြုလုပ်သည်။ ၂၊ ထိုးပေါက် ဖြတ်သန်း ဝင်ရောက်သည်
    pierce
    ကြိယာ

    ဖေါက်နှစ်

    [pʰaʊʔn̥ɪʔ]
    ၁၊ ကြက်ဥ၊ ဘဲဥ အစဟိရေ ဥရို့၏ အကာအထဲမာ တည်ဟိသော အရာ။၂၊ ကျွန်း၊ ပြိုင်း၊ ရှား၊ ကုက္ကိုအစဟိရေ အပင်ရို့၏ အထဲမာ တည်ဟိသော မာကျောသည့် အသား။ ၃၊ အစိအစဟိစွာရို့၏ အထဲမာ ဟိသော မျိုးလောင်း။ (အဆန်
    ၁၊ ကြက်ဥ၊ ဘဲဥ စသော ဥတို့၏ အကာအတွင်း၌ တည်ယှိသော အရာ။၂၊ ကျွန်း၊ ပြိုင်း၊ ရှား၊ ကုက္ကိုစသော သစ်ပင်တို့၏ အတွင်း၌ တည်ယှိသော မာကျောသည့် အသား။ ၃၊ အစေ့စသည်တို့၏ အတွင်း၌ ယှိသော မျိုးလောင်း။ (အဆန်
    heartwood
    နာမ်

    ဖေါက်နှစ်၂

    [pʰaʊʔn̥ɪʔ၂]
    (နမူနာ) မွန်မြတ်သော၊ အဖိုးထိုက်သော နှစ်သက် မြတ်နိုး ဖွယ်သော အရာ။ လေးစားဖွီ ဖြစ်ရေ ဂုဏ်၊ အရည်အခြင်း
    (ဥပမာ) မွန်မြတ်သော၊ အဖိုးထိုက်သော နှစ်သက် မြတ်နိုး ဖွယ်သော အရာ။ လေးစားဖွယ် ဖြစ်သော ဂုဏ်၊ အရည်အချင်း
    essence
    နာမ်

    ဖေါက်ပြန်

    [pʰaʊʔpɹàɴ]
    ပကတိ ဟိရင်စွဲ အခြီအရဲ၌ မတည်တံ့ပဲ ရွီ့ရှား ပြောင်းလဲရေ
    ပကတိ ယှိရင်စွဲ အခြေအနေ၌ မတည်တံ့ပဲ ရွေ့ရှား ပြောင်းလဲသည်
    change for the worse
    ကြိယာ

    ဖေါက်ပြား

    [pʰaʊʔpɹá]
    ဖောက်ပြန်သော အကျင့်ဟိရေ။ တားမြစ်ချက် လူမှုရီး စည်းကမ်းရို့ကို လွန်ကျူးသည်
    လော်လည်သော အကျင့်ယှိသည်။ တားမြစ်ချက် လူမှုရေး စည်းကမ်းတို့ကို လွန်ကျူးသည်
    violate
    ကြိယာ

    ဖေါက်ဖေါက်

    [pʰaʊʔpʰaʊʔ]
    လုံးလုံး။ လုံးဝ (ကျိုးပြတ်လားသည်) ၂။ ဆက်ကနဲ(ကျိုးလားသည်) ချွာလဲလားခလို့ ခြီဖေါက်ဖေါက် ကျိုးလားခရေထော။ (အရပ်
    လုံးလုံး။ လုံးဝ (ကျိုးပြတ်သွားသည်) ၂။ ဆက်ကနဲ(ကျိုးသွားသည်) ချော်လဲလားခလို့ ခြီဖေါက်ဖေါက် ကျိုးလားခရေထော။ (အရပ်
    completely
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖေါက်မပြေ

    [pʰaʊʔmpɹè]
    စကားကို အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ပြောနိုင်စွမ်း ဟိရေ။ စကား ပြောဆိုမှုမာ တတ်ကျွမ်း လိမ္မာသည်
    စကားကို အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ပြောနိုင်စွမ်း ယှိသည်။ စကား ပြောဆိုမှုတွင် ကျွမ်းကျင် လိမ္မာသည်
    skillful in conversation
    ကြိယာ

    ဖေါက်မပြေ၂

    [pʰaʊʔmpɹè၂]
    ၁၊ စကားကို အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ပြောနိုင်စွမ်း ဟိသူ။ ၂၊ စကားကို အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ပြောဆိုမှုမာ တတ်ကျွမ်း လိမ္မာသူ။ စကားလည်းကြွယ်၊ ဖေါက်မပြေ။ (တေး
    ၁၊ စကားကို အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ပြောနိုင်စွမ်း ယှိသူ။ ၂၊ စကားကို အမျိုးမျိုး အဖုံဖုံ ပြောဆိုမှုတွင် ကျွမ်းကျင် လိမ္မာသူ။ စကားလည်းကြွယ်၊ ဖေါက်မပြေ။ (တေး
    skillful in conversation
    နာမ်

    ဖေါက်လှဲဖေါက်ပြန်

    [pʰaʊʔɬɛpʰaʊʔpɹàɴ]
    မတည်မတံ့ ပြောင်းလဲ ဖေါက်ပြန်ရေ
    မတည်မတံ့ ပြောင်းလဲ ဖေါက်ပြန်သည်
    change for the worse
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖေါက်သည်

    [pʰaʊʔθɛ̀]
    အမြဲတမ်း ဆက်စပ် ဝယ်ယူနီကျ ဖြစ်သူ
    အမြဲတမ်း ဆက်စပ် ဝယ်ယူနေကျ ဖြစ်သူ
    regular customer sell at whole sale price - spread news
    နာမ်

    ဖေါက်သည်ချ

    [pʰaʊʔθɛ̀ɕ]
    မူလ ရောင်းဈီးအတိုင်း ခြုံ၍ ရောင်းချရေ။ ၂၊ တဆင့်စကား ပြောကြားရေ
    မူလ ရောင်းဈေးအတိုင်း ခြုံ၍ ရောင်းချသည်။ ၂၊ တစ်ဆင့်စကား ပြောကြားသည်
    exactly
    ကြိယာ

    ဖေါက်သည်ချွတ်

    [pʰaʊʔθɛ̀ɕwaʔ]
    တဆင့် ဖြန့်ဖြူး ရောင်းချရန်၊ ပင်ရင်း ဈီးဖြင့် ခြုံ၍ ဝယ်ယူရေ
    တစ်ဆင့် ဖြန့်ဖြူး ရောင်းချရန်၊ ပင်ရင်း ဈေးဖြင့် ခြုံ၍ ဝယ်ယူသည်
    wholesale price
    ကြိယာ