Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 421–440 of 769 words

    ဖ

    ဖျားနာ

    [pʰránà]
    အပူဟိန် ဟိသော မကြိုက်ဖွယ်သော ရောဂါကို ခံစားရရေ
    အပူငွေ့ ဟိသော မနှစ်သက်ဖွယ်သော ရောဂါကို ခံစားရသည်
    be ill
    ကြိယာ

    ဖျားယောင်း

    [pʰrájáʊɴ]
    ကိုယ့် အလိုသို့ ပါအောင် ပရိယာယ် စကားဖြင့် သိမ်းသွင်းသည်
    မိမိ အလိုသို့ ပါအောင် ပရိယာယ် စကားဖြင့် ဆွဲဆောင်သည်
    seduce
    ကြိယာ

    ဖျားရီးနာရီး

    [pʰráɹïnàɹï]
    အလို ဟိရအခါမာ ရဟိစီရန် အတွက်ရာ။ ဖျားစရီးနာစရီး အေဆီးပီးပါ၊ အေငွီတိကို ယူလာလီပါလား (အရပ်
    အလို ယှိသောအခါတွင် ရဟိစေရန် အလို့ငှာ။ ဖျားစရီးနာစရီး အေဆီးပေးပါ၊ အေငွီတိကို ယူလာလီပါလား (အရပ်
    ready
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖျားဟိနာဟိ

    [pʰráhìnàhì]
    တခုတရီ ဖြစ်လီဖို့ကို စိုးရိမ်၍ ပြောသော စကား။ မောင်ချေ - နီပူခံလို့ အဝီးကို မလားလီးကေ့ ဖျားဟိနာဟိ ဖြစ်လတ်မေ (အရပ်
    တစ်စုံတစ်ခု ဖြစ်မည်ကို စိုးရိမ်၍ ပြောသော စကား။ မောင်ချေ - နီပူခံလို့ အဝီးကို မလားလီးကေ့ ဖျားဟိနာဟိ ဖြစ်လတ်မေ (အရပ်
    worry
    နာမ်

    ဖျိတ်ဖျိတ်

    [pʰreɪʔpʰreɪʔ]
    ပြွန်ချိန် ပြွန်ပေါက်ငယ်မှ တခုတရီသော အရည် အစဟိစွာ ဒလစပ် ပန်းထွက်နိန်ရေ။ အသားပေါက်သျှေက ဆီဖျိတ်ဖျိတ် ထွက်နီရေ (အရပ်
    ပြွန်ချိန် ပြွန်ပေါက်ငယ်မှ တစ်စုံတစ်ခုသော အရည် စသည် ဒလစပ် ပန်းထွက်နေသည်။ အသားပေါက်သျှေက ဆီဖျိတ်ဖျိတ် ထွက်နီရေ (အရပ်
    (pour forth stream) unchecked
    ကြိယာ

    ဖျိန်းဖျိန်း

    [pʰréɪɴpʰréɪɴ]
    တစုံတရာကို ရိုက်နှက်သော အသံ။ စားမရလို့ ဆရာက ဖိုးခေါင်ကြိမ်လုံးနန့် ဖျိန်းဖျိန်း သတ်ပစ်ခီတေ။ (အရပ်)
    တစ်စုံတရာကို ရိုက်နှက်သော အသံ။ စားမရလို့ ဆရာက ဖိုးခေါင်ကြိမ်လုံးနန့် ဖျိန်းဖျိန်း သတ်ပစ်လိုက်တေ။ (အရပ်)
    noise of beat
    နာမ်

    ဖျို

    [pʰrÒ]
    တခုတရီသော အရည်မာ ပျော်ဝင် ရောနှောသမ စီရေ
    တစ်စုံတစ်ခုသော အရည်တွင် ပျော်ဝင် ရောနှောသမ စေသည်
    surplus
    ကြိယာ

    ဖျိုး

    [pʰró]
    ပြည့်မောက်သော။ ဆူဝသော။ ကိုယ်လုံး ကိုယ်ပေါက် ဖျိုးနီရေ။ (အရပ်
    ပြည့်မောက်သော။ ဆူဝသော။ ကိုယ်လုံး ကိုယ်ပေါက် ဖျိုးနီရေ။ (အရပ်
    be stout plump chubby well filled out
    နာမဝိသေသန

    ဖျို၂

    [pʰrÒ၂]
    ပိုင်းခြား သတ်မှတ် ထားရေ စည်းသို့ ရောက်ယောင် ဖေသာ ဒိုးလက်၊ အိုးခြမ်းကွဲ အစဟိစွာအနိန်နန့် (စည်းနားသို့) ရောက်ယောင် ထိုးသည်
    ပိုင်းခြား သတ်မှတ် ထားသော စည်းသို့ ရောက်အောင် ပိုက်ဆံ ဂုံညင်း၊ အိုးခြမ်းကွဲ စသည်ဖြင့် (စည်းနားသို့) ရောက်အောင် ထိုးသည်
    throw to
    ကြိယာ

    ဖျိုး၂

    [pʰró၂]
    တင်းမောက် ပြည့်ဖြိုးသော။ ဖေါင်းပြည့် တင်းမို့သော။ ကန်မှ ရီဖျိုးလို့ ပြည့်နီရေ (အရပ်)
    တင်းမောက် ပြည့်ဖြိုးသော။ ဖေါင်းပြည့် တင်းမို့သော။ ကန်မှ ရီဖျိုးလို့ ပြည့်နီရေ (အရပ်)
    be distended be chubby be inflated be plump
    နာမဝိသေသန

    ဖျိုင်

    [pʰràɪɴ]
    ဖယ်ယှားရေ။ နှစ်ဦးနှစ်ဘက် ကွာခြားစီပနာ ခိုက်ရန်ဖြစ်မှုကို ရပ်တန့်စီရေ။ မောင်နီနန့် မောင်မဲ ရန်ဖြစ်တတ်လို့ ငါဖျိုင်လို့ အပြင်းရာ နိုင်လိုက်တေ (အရပ်)။ ရပ်ရွာလူများ၊ ဝမ်းယာကိုင်ဗျား၊ ဖျိုင်ဖျင်ထားက။ (ဥဒိန်သာ
    ဖယ်ရှားသည်။ နှစ်ဦးနှစ်ဘက် ကွာခြားစေ၍ ခိုက်ရန်ဖြစ်မှုကို ရပ်တန့်စေသည်။ မောင်နီနန့် မောင်မဲ ရန်ဖြစ်တတ်လို့ ငါဖျိုင်လို့ အပြင်းရာ နိုင်လိုက်တေ (အရပ်)။ ရပ်ရွာလူများ၊ ဝမ်းယာကိုင်ဗျား၊ ဖျိုင်ဖျင်ထားက။ (ဥဒိန်သာ
    remove (as of an obstacle)
    ကြိယာ

    ဖျိုင်း

    [pʰráɪɴ]
    ၁၊ မြေ၊ ကြွီ၊ ဖလ် အစဟိစွာ့ ဝန်အမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်ရေ ထည့်စရာ အသုံးအဆောင်။ ၂၊ ထမင်းစားသည့် ပန်းကန်ကို ခေါ်သော စကားလုံး၊ လက်သုတ်သုတ်ရာ၊ မီယွငြားလို့၊ ဆားမပါကေ၊ စားပါဆိုပြီး၊ ဖျိုင်းကြမ်းမာလေ၊ ခူးကာပီးလို့။ (ပဒုမ္မ)။ ၃၊ မြေအင်တုံ ပိုင်ယှောင် အိုးတမျိ
    ၁၊ မြေ၊ ကြွေ၊ ဖလ် စသည့် ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြုလုပ်သော ထည့်စရာ အသုံးအဆောင်။ ၂၊ ထမင်းစားသည့် ပန်းကန်ကို ခေါ်သော စကားလုံး၊ လက်သုတ်သုတ်ရာ၊ မီယွငြားလို့၊ ဆားမပါကေ၊ စားပါဆိုပြီး၊ ဖျိုင်းကြမ်းမှာလေ၊ ခူးကာပီးလို့။ (ပဒုမ္မ)။ ၃၊ မြေအင်တုံ ကဲ့သို့သော အိုးတစ်မျိ
    dish for meal
    နာမ်

    ဖျိုင်းထွက်

    [pʰráɪɴtʰwɛʔ]
    သွေး၊ လေ၊ အရည် အစဟိစွာ့ကြောင့် ဝမ်းပူဖေါင်းသော ဖျဉ်းရောဂါ တမျိုး
    သွေး၊ လေ၊ အရည် စသည့်ကြောင့် ဝမ်းပူဖေါင်းသော ဖျဉ်းရောဂါ တစ်မျိုး
    none
    နာမ်

    ဖျိုင်းထွက်နာ

    [pʰráɪɴtʰwɛʔnà]
    သွေး၊ လေ၊ အရည် စစွာကြောင့် ဝမ်းပူဖေါင်းသော ရောဂါ
    သွေး၊ လေ၊ အရည် စသည်ကြောင့် ဝမ်းပူဖေါင်းသော ရောဂါ
    bath
    နာမ်

    ဖျိုင်းပြန်

    [pʰráɪɴpɹàɴ]
    အနာကျယ်ပနာ ပတ်သော မြေအင်တုံ
    အနာကျယ်၍ ပတ်သော မြေအင်တုံ
    crock
    နာမ်

    ဖျိုင်ဖျင်

    [pʰràɪɴpʰrɪ̀ɴ]
    နှစ်ဦးနှစ်ဘက် ကွာခြားစီပနာ ခိုက်ရန်ဖြစ်မှုကို ရပ်တန်စီရေ
    နှစ်ဦးနှစ်ဘက် ကွာခြားစေ၍ ခိုက်ရန်ဖြစ်မှုကို ရပ်တန်စေသည်
    separate (people involved in a quarrel or fight)
    ကြိယာ

    ဖျိုင်ဖျိုင်

    [pʰràɪɴpʰràɪɴ]
    တဟုန်တည်း ရက်ပြတ်အနိန်နန့်။ မကန်မဝှန် တပြိုင်တည်း။ မှိုင်ကာထိုင်ညီး၊ ဖျိုင်ဖျိုင်စီးပနာ၊ မင်းကြီး-ဧပိုင်ငို၏ (ဥဒိန်တု)။ မျက်ရည်ဖျိုင်ဖျိုင် မိုးဖျိုင်ဖျိုင် အစဟိစွာ သုံးရေ။
    တဟုန်တည်း အဆက်မပြတ် အားဖြင့်။ အများအပြား တပြိုင်တည်း။ မှိုင်ကာထိုင်ညီး၊ ဖျိုင်ဖျိုင်စီး၍၊ မင်းကြီး-ဤသို့ငို၏ (ဥဒိန်တု)။ မျက်ရည်ဖျိုင်ဖျိုင် မိုးဖျိုင်ဖျိုင် စသည် သုံးသည်။
    simultaneously
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖျိုင်ဖျိုင်စီး

    [pʰràɪɴpʰràɪɴsï]
    တဟုန်တည်း ရက်ပြတ် သွန်ကျ စီးဆင်းရေ
    တဟုန်တည်း အဆက်မပြတ် သွန်ကျ စီးဆင်းသည်
    drip simultaneously
    ကြိယာ

    ဖျိုင်းအိုး

    [pʰráɪɴʔó]
    အပေါင်မဖုံးသော မြေဖျဉ်းအိုး။၂၊ မြေနှင့်လုပ်သော ပြုတ်အိုး။ ၃၊ ခွီးကို အစားကျွေးသော မြီအိုး။ စဉ့်အိုး
    အဖုံးမဖုံးသော မြေဖျဉ်းအိုး။၂၊ မြေနှင့်လုပ်သော ပြုတ်အိုး။ ၃၊ ခွေးကို အစားကျွေးသော မြေအိုး။ စဉ့်အိုး
    crock
    နာမ်

    ဖျိုးဖျိုး

    [pʰrópʰró]
    (မိုးရီသည်) များပြားစွာ သွန်းကြဲဗျာယ်။ ကြီးလှကေ သံဟုန်၊ မိုးဇ်းပဇ္ဇုန်ကေ၊ ရုံကာထပ်ရိုက်ကြိုး၍၊ တဖျိုးဖျိုးသွန်ကျလှာ။ (မေတ္တာတု)။ ၂၊ ကြောက်အား ပိုပြီးကေ အလွန် ထိတ်လန့် စိုးရိမ်သည်ဖြစ်ပနာ တဖျိုးဖျိုး ကြက်သိန်းဝှန်၊ပူပင်ပျောင်းပျ၊ မောင်ကို တရေ။ အလှရာ သက်နှံက (မေတ္တ
    (မိုးရေသည်) များပြားစွာ သွန်းကြဲလျက်။ ကြီးလှကေ သံဟုန်၊ မိုးဇ်းပဇ္ဇုန်ကေ၊ ရုံကာထပ်ရိုက်ကြိုး၍၊ တဖျိုးဖျိုးသွန်ကျလာ။ (မေတ္တာတု)။ ၂၊ ကြောက်အား ပို၍ အလွန် ထိတ်လန့် စိုးရိမ်သည်ဖြစ်၍ တဖျိုးဖျိုး ကြက်သိန်းဝှန်၊ ပူပန်ပျောင်းပျ၊ မောင်ကို တသည်။ အလှရာ သက်နှံက (မေတ္တ
    fall
    ကြိယာဝိသေသန