Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Popular: ငါ့ ဖိုး ပုရပိုက် လှေ

    Dictionary Entries

    Showing 461–480 of 769 words

    ဖ

    ဖြ

    [pʰɹ]
    Arakanese: စိကေချေ ကွဲအက်ကြောင်း ထင်ရေ။ ပပ်ကြောင်း ထင်ရေ။ မှန်ဖလာ အနားက တစိကေ ဖြနီဗျာယ်။ (အရပ်
    Burmese: အနည်းငယ် ကွဲအက်ကြောင်း ထင်သည်။ ပပ်ကြောင်း ထင်သည်။ မှန်ဖလာ အနားက တစိကေ ဖြနီဗျာယ်။ (အရပ်
    English: none
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဖြ၂

    [pʰɹ၂]
    Arakanese: ကွဲဟရာ ထင်နိန်ရေ အရီးအကြောင်း။ ကွဲဟနိန်ရေ အရာ
    Burmese: ကွဲဟရာ ထင်နေသော အရေးအကြောင်း။ ကွဲဟနေသော အရာ
    English: crack - fissure
    Grammar Note: နာမ်

    ဖြက်ကနဲ

    [pʰɹɛʔknɛ]
    Arakanese: တချက်ချေအနိန်နန့်။ မမျှော်လင့်ပဲ အနိန်နန့်။ မီး ဖြတ်ကနဲ လင်းရေ။ (အရပ်
    Burmese: တခဏချင်း အားဖြင့်။ မမျှော်လင့်ပဲ အားဖြင့်။ မီး ဖြတ်ကနဲ လင်းရေ။ (အရပ်
    English: suddenly - unexpectedly
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    ဖြင်း

    [pʰɹɪ́ɴ]
    Arakanese: အသံ ပေါ်ထွက်ရေ။ မောင်မဲကို ဒုတ်နန့် ဖြင်းဖြင်းရိုက်ရေ။ (အရပ်)၂၊ အသံ ပေါ်ထွက်အောင် ပြုလုပ်ရေ။ ထရံကို ဒုတ်နန့် ဖြင်းဖြင်းပုတ်တေ။ (အရပ်
    Burmese: အသံ ပေါ်ထွက်သည်။ မောင်မဲကို ဒုတ်နန့် ဖြင်းဖြင်းသတ်တေ။ (အရပ်)၂၊ အသံ ပေါ်ထွက်အောင် ပြုလုပ်သည်။ ထရံကို ဒုတ်နန့် ဖြင်းဖြင်းပုတ်တေ။ (အရပ်
    English: make noise
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဖြင်းဖြင်း

    [pʰɹɪ́ɴpʰɹɪ́ɴ]
    Arakanese: အသံ ပေါ်ထွက်ရေ။ မောင်မဲကို ဒုတ်နန့် ဖြင်းဖြင်းရိုက်ရေ။ (အရပ်) ၂၊ အသံ ပေါ်ထွက်အောင် ပြုလုပ်ရေ။ ထရံကို ဒုတ်နန့် ဖြင်းဖြင်းပုတ်တေ။ (အရပ်
    Burmese: အသံ ပေါ်ထွက်သည်။ မောင်မဲကို ဒုတ်နန့် ဖြင်းဖြင်းသတ်တေ။ (အရပ်) ၂၊ အသံ ပေါ်ထွက်အောင် ပြုလုပ်သည်။ ထရံကို ဒုတ်နန့် ဖြင်းဖြင်းပုတ်တေ။ (အရပ်
    English: make noise
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဖြစ်

    [pʰɹɪʔ]
    Arakanese: တစုံတရာ ဆောင်ရွက်မှု၌ အထမြောက် အောင်မြင်ကြောင်း ဖော်ပြသော စကားလုံး
    Burmese: တစ်စုံတရာ ဆောင်ရွက်မှု၌ အထမြောက် အောင်မြင်ကြောင်း ဖော်ပြသော စကားလုံး
    English: thrive
    Grammar Note: ပစ္စည်း

    ဖြစ်၂

    [pʰɹɪʔ၂]
    Arakanese: ၁၊ မပြီးသိမ့်ရေ တစုံတရာ မှန်ကန် အရာမာခြင်းသို့ ရောက်ရေ။ ၂၊ တခုတရီ မှန်ကန် မဟိသိရေမှ စတင် ပေါ်ပေါက်ရေ။ ၃၊ ဘဝဟောင်းမှ ဘဝသစ် တခုတရီ ရဟိသည်
    Burmese: ၁၊ မပြီးသေးသော တစ်စုံတရာ မှန်ကန် ပြီးမြောက်ခြင်းသို့ ရောက်သည်။ ၂၊ တစ်စုံတစ်ရာ မှန်ကန် မဟိသေးသည်မှ စတင် ပေါ်ပေါက်သည်။ ၃၊ ဘဝဟောင်းမှ ဘဝသစ် တစ်စုံတစ်ရာ ရဟိသည်
    English: get on with
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဖြစ်ကတန်းဆန်း

    [pʰɹɪʔktáɴsʰáɴ]
    Arakanese: သပ်ရပ် သေချာခြင်း မဟိပဲ။ ပစ်စလက်ခတ်။ လီးနက်ခြင်း မဟိ ပြုလုပ်ဗျာယ်မျှဖြင့်။ အလျောက် ဘာသာ ဖြစ်လှာရေ အတိုင်း
    Burmese: သပ်ရပ် သေချာခြင်း မဟိပဲ။ ပစ်စလက်ခတ်။ လေးနက်ခြင်း မဟိ ပြုလုပ်ကာမျှဖြင့်။ အလျောက် ဘာသာ ဖြစ်လာသည့် အတိုင်း
    English: slovenly
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    ဖြစ်ကြောင်း

    [pʰɹɪʔt͡ɕáʊɴ]
    Arakanese: ပထမ ဦးစွာ ပေါ်ပေါက် စီရေ့ အရင်းခံချက်
    Burmese: ပထမ ဦးစွာ ပေါ်ပေါက် စေသည့် အရင်းခံချက်
    English: things that have happened
    Grammar Note: နာမ်

    ဖြစ်စဉ်

    [pʰɹɪʔsɪ̀ɴ]
    Arakanese: ရှေးအတိတ်ကာလမှ လက်ဟိကာလ အထိ ဖြစ်ပျက်ခသမျှသော အကြောင်းအရာ အစိုင်အဆက်
    Burmese: ရှေးအတိတ်ကာလမှ မျက်မှောက်ကာလ အထိ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှသော အကြောင်းအရာ အစဉ်အဆက်
    English: process of an event - record or account of what has happened
    Grammar Note: နာမ်

    ဖြစ်ဆန်း

    [pʰɹɪʔsʰáɴ]
    Arakanese: ဖြစ်တေဟု ဆိုလောက်ခြင်း မဟိသိမ့်ရေ အရာ
    Burmese: ဖြစ်သည်ဟု ဆိုလောက်ခြင်း မဟိသေးသော အရာ
    English: merely
    Grammar Note: နာမ်

    ဖြစ်ဆန်ကာမျှ

    [pʰɹɪʔsʰàɴkàmr̯]
    Arakanese: လွန်လွန်ကဲကဲ၊ လွန်ကဲစွာ
    Burmese: လွန်လွန်ကဲကဲ၊ လွန်ကဲစွာ
    English: extremely
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    ဖြစ်ဆိုက်

    [pʰɹɪʔsʰaɪʔ]
    Arakanese: ဖြစ်ပျက်ပုံ အခြင်းအရာ
    Burmese: ဖြစ်ပျက်ပုံ အခြင်းအရာ
    English: happening - occurrence - episode - event
    Grammar Note: နာမ်

    ဖြစ်ဆဲ

    [pʰɹɪʔsʰɛ]
    Arakanese: မျက်မှောက် ကာလမာ ဖြစ်ရေ
    Burmese: မျက်မှောက် ကာလ၌ ဖြစ်သော
    English: present
    Grammar Note: နာမဝိသေသန

    ဖြစ်တောင့်ဖြစ်ခဲ့

    [pʰɹɪʔtɔ́ɪ̰ɴpʰɹɪʔkʰé]
    Arakanese: လွန်လွန်ကဲကဲ။ လွန်ကဲစွာ
    Burmese: လွန်လွန်ကဲကဲ။ လွန်ကဲစွာ
    English: extremely
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    ဖြစ်တောင့်ဖြစ်ခဲ့၂

    [pʰɹɪʔtɔ́ɪ̰ɴpʰɹɪʔkʰé၂]
    Arakanese: ဖြစ်နိုင်ဖို့ လွယ်ကူသည် မဟုတ်ဘဲ။ ဖြစ်ရိုး ဖြစ်စိုင် မဟုတ်ဘဲ ခဲခက်စွာဖြင့်
    Burmese: ဖြစ်နိုင်ရန် လွယ်ကူသည် မဟုတ်ပဲ။ ဖြစ်ရိုး ဖြစ်စဉ် မဟုတ်ပဲ ခဲခက်စွာဖြင့်
    English: seldom or rarely - most unusually
    Grammar Note: ကြိယာဝိသေသန

    ဖြစ်ထွန်း

    [pʰɹɪʔtʰʊ́ɴ]
    Arakanese: အောင်ယောင် မြင်မြင် ပေါ်ပေါက်လာရေ
    Burmese: အောင်အောင် မြင်မြင် ပေါ်ပေါက်လာသည်
    English: thrive - succeed
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဖြစ်ပုံ

    [pʰɹɪʔpòʊɴ]
    Arakanese: ဖြစ်ပျက်ရေ အခြီအရဲ။ သူ့ဖြစ်ပုံက တမျိုးမြင်နိရေ ဂု။ (အရပ်
    Burmese: ဖြစ်ပျက်သည့် အခြေအနေ။ သူ့ဖြစ်ပုံက တစ်မျိုးမြင်နိရေ ဂု။ (အရပ်
    English: how sth happened
    Grammar Note: နာမ်

    ဖြစ်ပျက်

    [pʰɹɪʔprɛʔ]
    Arakanese: အဖြစ်အပျက် သဖောဟိနီာက် စဉ်ဆက် မပြတ် မြင်သာ စီရေ။ ထင်ရှား ဖြစ်လှာရေ
    Burmese: အဖြစ်အပျက် သဘော ရှေ့နောက် စဉ်ဆက် မပြတ် မြင်သာ စေသည်။ ထင်ရှား ဖြစ်လာသည်
    English: happen
    Grammar Note: ကြိယာ

    ဖြစ်ပြန်ကေဝါ

    [pʰɹɪʔpɹàɴkèwà]
    Arakanese: ၁၊ အယုတ်ဆုံး ဖြစ်ဖွယ် ဟိသည့် ပမာဏကို ဖော်ပြရေ့ စကားလုံး။ ၂၊ ရှီးဦး ကြိယာ၏ အနက်ကို ဖြစ်ပယ်လိုရာမာ သုံးသော စကားလုံး။ မဖြစ်ကေကောင်းယင့်၊ ဖြစ်ပြန်ကေဝါ။ (အရပ်
    Burmese: ၁၊ အယုတ်ဆုံး ဖြစ်ဖွယ် ဟိသည့် ပမာဏကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံး။ ၂၊ ရှေးဦး ကြိယာ၏ အနက်ကို ဖြစ်ပယ်လိုရာ၌ သုံးသော စကားလုံး။ မဖြစ်ကေကောင်းယင့်၊ ဖြစ်ပြန်ကေဝါ။ (အရပ်
    English: unexpected matter
    Grammar Note: ဝိသေသန