Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 601–620 of 769 words

    ဖ

    ဖြိန်း

    [pʰɹéɪɴ]
    ကိုယ်ခန္ဓါ အနှံ့ အာရုံကြောများ ထိုင်းမျှိုင်းခြင်းကို ခံစားရရေ
    ကိုယ်ခန္ဓါ အနှံ့ အာရုံကြောများ ထိုင်းမျဉ်းခြင်းကို ခံစားရသည်
    frightening
    ကြိယာ

    ဖြိန်း၂

    [pʰɹéɪɴ၂]
    ရှက်ရွံ့၊ ကြောက်ရွံ့သနန့် တကိုယ်လုံး ပျံ့နှံ့ ထိတွိ ခံစားရရေ
    ရှက်ရွံ့၊ ကြောက်ရွံ့သဖြင့် တစ်ကိုယ်လုံး ပျံ့နှံ့ ထိတွေ့ ခံစားရသော
    frightening
    နာမဝိသေသန

    ဖြိန့်ကနဲ

    [pʰɹèɪɴ့knɛ]
    ဖြုန်းကနဲအနိန်နန့်။ တနားချေနန့်အနိန်နန့် တကိုယ်လုံး နှံ့ဗျာယ်
    ဖြုန်းကနဲ အားဖြင့်။ ခဏချင်း အားဖြင့် တစ်ကိုယ်လုံး နှံ့လျက်
    suddenly
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖြိန့်ဖြိန့်

    [pʰɹèɪɴ့pʰɹèɪɴ့]
    အဝီးမှ ကြည့်လျှင် ကြည်လင်သော မှန်ချပ်ကို နီရောင်ဟပ် ပိုင် တလှုပ်လှုပ် တရွရွ လင်းကနဲ လင်းကနဲ မြင်ရရေ အရောင်
    အဝေးမှ ကြည့်လျှင် ကြည်လင်သော မှန်ချပ်ကို နေရောင်ဟပ် သကဲ့သို့ တလှုပ်လှုပ် တရွရွ လင်းကနဲ လင်းကနဲ မြင်ရသော အရောင်
    bright
    နာမ်

    ဖြိန်းဖြိန်း

    [pʰɹéɪɴpʰɹéɪɴ]
    ၁၊ တဆတ်ဆတ် လှုပ်ရေ။ ခါရေ။ ၂၊ ချောက်ချားသည်
    ၁၊ တဆတ်ဆတ် လှုပ်သည်။ ခါသည်။ ၂၊ ချောက်ချားသည်
    tremblingly
    ကြိယာ

    ဖြိန်းဖြိန်း၂

    [pʰɹéɪɴpʰɹéɪɴ၂]
    ရှက်ကြောက်မှုကြောင့် တကိုယ်လုံးသို့သွီးများ ပျံ့နှံ့၍ ပူဟိန်းမှု ခံစားရရေ။ ၂၊ ကိုယ်လက် မအိမသာ ဟိသည်
    ရှက်ကြောက်မှုကြောင့် တစ်ကိုယ်လုံးသို့ သွေးများ ပျံ့နှံ့၍ ပူရှိန်းမှု ခံစားရသည်။ ၂၊ ကိုယ်လက် မအိမသာ ဟိသည်
    tremblingly
    ကြိယာ

    ဖြိန့်ဖြိန့်တုန်

    [pʰɹèɪɴ့pʰɹèɪɴ့tòʊɴ]
    တုန်ခါဗျာယ်။ ကတုန်ကရီ။ ကမ္ဘာဝသုန်၊ တထိန့်ထိန့်ကေ၊ ဖြိန့်ဖြိန့်တုန်လို့။ (ကော်
    တုန်ခါလျက်။ တုန်တုန်ရီရီ။ ကမ္ဘာဝသုန်၊ တထိန့်ထိန့်ကေ၊ ဖြိန့်ဖြိန့်တုန်လို့။ (ကော်
    tremble with fear
    ကြိယာ

    ဖြိန်းဖြိန်းတုန်

    [pʰɹéɪɴpʰɹéɪɴtòʊɴ]
    တကိုယ်လုံး ပျံ့နှံ့စွာ လှုပ်ယှားဗျာယ် ထိတွိ ခံစားရရေ။ တကိုယ်လုံး ချောက်ချားသည်
    တစ်ကိုယ်လုံး ပျံ့နှံ့စွာ လှုပ်ရှားလျက် ထိတွေ့ ခံစားရသည်။ တစ်ကိုယ်လုံး ချောက်ချားသည်
    tremblingly
    ကြိယာ

    ဖြိန့်ဖြိန့်တုန်၂

    [pʰɹèɪɴ့pʰɹèɪɴ့tòʊɴ၂]
    ၁၊ တဆတ်ဆတ် လှုပ်ရေ။ ခါရေ။ ချောက်ချားရေ။ ကိုယ်မာပူပြီး၊ ဇောချွီးစီးရေ။ ကြက်သီးထလိုက် ဖြိန့်ဖြိန့်တည်။ (ရခိုင်ကာ
    ၁၊ တဆတ်ဆတ် လှုပ်သည်။ ခါသည်။ ချောက်ချားသည်။ ကိုယ်မှာပူပြီး၊ ဇောချွီးစီးသည်။ ကြက်သီးထလိုက် ဖြိန့်ဖြိန့်တည်။ (ရခိုင်ကာ
    tremblingly
    ကြိယာ

    ဖြိန့်ဖြိန့်တောက်

    [pʰɹèɪɴ့pʰɹèɪɴ့tɔ́ɛʔ]
    အလင်းရောင် အလွန် ထွက်သော။ ၂၊ ထွန်းပသော။ ကြင်းလင်းသော
    အလင်းရောင် လွန်စွာ ထွက်သော။ ၂၊ ထွန်းပသော။ ထိန်လင်းသော
    be very bright
    နာမဝိသေသန

    ဖြို

    [pʰɹÒ]
    တခုတရီ အထုအထည်ကို ကွဲပျက် ပြိုပျက်ကျအောင် လုပ်ရေ
    တစ်စုံတစ်ရာ အထုအထည်ကို ကွဲပျက် ပြိုပျက်ကျအောင် လုပ်သည်
    destroy - demolish
    ကြိယာ

    ဖြိုး

    [pʰɹó]
    လောက်သော။ ၂၊ များရေ ပြည့်ရွှန်သော။ မြောက်ထလေဖြိုးစွာ၊ မိုးကြီးရွာ၍၊ ဒေရာလည်းတဖီ လောင်ပြည့်သျှင်မာ၊ ဖီးကြီး တွိရေ။ (စန္ဒာရားဖွဲ့)၊ ၃၊ ပြည့်မောက်သော။ ဆူဝသော။ ဝဖြိုးသော။ နှုတ်ခမ်းတွီးနီ၊ ဟင်္သာပါးသို့၊ လက်ခြီဖြိုးလှ၊ ပါးနှာတံရို့၊ ဟန်ပန်ကြွလို့။ (ဒွေး
    ပြည့်ဝသော။ ၂၊ များပြားသော ပြည့်လျှံသော။ မြောက်ထလေဖြိုးစွာ၊ မိုးကြီးရွာ၍၊ ဒေရာလည်းတဖီ လောင်ပြည့်သျှင်မှာ၊ ဖီးကြီး တွိရေ။ (စန္ဒာရားဖွဲ့)၊ ၃၊ ပြည့်မောက်သော။ ဆူဝသော။ ဝဖြိုးသော။ နှုတ်ခမ်းတွီးနီ၊ ဟင်္သာဆီသို့၊ လက်ခြီဖြိုးလှ၊ ပါးနှာတံတို့၊ ဟန်ပန်ကြွလို့။ (ဒွေး
    stout - portly - bountiful
    နာမဝိသေသန

    ဖြိုး၂

    [pʰɹó၂]
    မျက်နှာပြင် တခုထက်ရို့ အမှုန့် တစုံတရာကို တဆတ်ဆတ် ညှင်းညှင်း ပက်ကြဲရေ။ တခုတရီကို တစုံတရာထက်ရို့ ဖုံးအုပ်ရေ။ အထက်က ဖြိုးကောက်စနိုးကေ၊ ကောက်ရိုး နည်းငယ်ဖုံးပနာ၊ ဂေါင်းပုန်းယောင်ထားပြီးသားခါ။ (ဥဒိန်တု
    မျက်နှာပြင် တစ်ခုပေါ်သို့ အမှုန့် တစ်စုံတရာကို ဖြည်းဖြည်း ညှင်းညှင်း ပက်ကြဲသည်။ တစ်စုံတစ်ရာကို တစ်စုံတရာပေါ်သို့ ဖုံးအုပ်သည်။ အပေါ်က ဖြိုးကောက်စနိုးလျှင်၊ ကောက်ရိုး နည်းငယ်ဖုံး၍၊ ဂေါင်းပုန်းယောင်ထားပြီးခါ။ (ဥဒိန်တု
    sow
    ကြိယာ

    ဖြိုး၃

    [pʰɹó၃]
    ငွီကြီးတိကို အလွဲ သုံးစားပနာ အကျိုးမဲ့ ကုန်စီရေ။ တချို့ကလေ့၊ ရရေဥစ္စါ၊ ငွီသပြာနှင့်၊ ဝယ်ကာလည်းဖြိုး၊ စားသောက်ကာဖြင့်၊ ပျော်မစဲကေ၊ ဖဲကြိုးထိုးလို့။ (ငါး) ၂၊ ငွီကြီးတိကို အကျိုးမဲ့ ကုန်ဆုံးစီရေ။ ၃၊ အသုံးအစွဲ အစဟိစွာ မကျစ်မလျစ်၊ ရက်ရောလွယ်ရေ
    ငွေကြေးများကို အလွဲ သုံးစား၍ အကျိုးမဲ့ ကုန်စေသည်။ တစ်ချို့ကလည်း၊ ရသည့်ဥစ္စါ၊ ငွေသပြာနှင့်၊ ဝယ်ကာလည်းဖြိုး၊ စားသောက်ကာဖြင့်၊ ပျော်မစဲကေ၊ ဖဲကြိုးထိုးလို့။ (ငါး) ၂၊ ငွေကြေးများကို အကျိုးမဲ့ ကုန်ဆုံးစေသည်။ ၃၊ အသုံးအစွဲ စသည် မကျစ်မလျစ်၊ ရက်ရောလွယ်သည်
    squander
    ကြိယာ

    ဖြိုးကြွယ်

    [pʰɹót͡ɕwɛ̀]
    ပေါများ ပြည့်စုံသော။ ကြွယ်ဝသော
    ပေါများ ပြည့်စုံသော။ ကြွယ်ဝသော
    abundant
    နာမဝိသေသန

    ဖြိုခွဲ

    [pʰɹÒkʰwɛ]
    ပြိုကွဲပျက်စီးအောင် လူစုလူဝီး အင်အားဖြင့် ပြုလုပ်ရေ
    ပြိုကွဲပျက်စီးအောင် လူစုလူဝေး အင်အားဖြင့် ပြုလုပ်သည်
    destroy-demolish
    ကြိယာ

    ဖြိုင်

    [pʰɹàɪɴ]
    မကန်မဝှန် တပြိုင်တည်း။ ရက်ပြတ် ယိုစီး ကျလှာဗျာယ်။ ဖြိုင်ဖြိုင်စီးယို၊ သမီးပျို၏၊ ကိုယ်ကိုလေ့ဖက်၊ အသွယ်သွယ် ဖြိုင်ဖြိုင်ကေ၊ မျက်ရည်စက်နှင့်။ (ကော်
    အများအပြား တစ်ပြိုင်နက်။ အဆက်မပြတ် ယိုစီး ကျလာလျက်။ ဖြိုင်ဖြိုင်စီးယို၊ သမီးပျို၏၊ ကိုယ်ကိုလည်းဖက်၊ အသွယ်သွယ် ဖြိုင်ဖြိုင်ကေ၊ မျက်ရည်စက်နှင့်။ (ကော်
    drip
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖြိုင်းဖြိုင်း

    [pʰɹáɪɴpʰɹáɪɴ]
    ၁၊ ချောမော ပြေပြစ်သော။ ၂၊ ရွှီရောင် ရွှီဆင်းပိုင် တောက်ပသော အဆင်းဟိသော။ ဖြိုင်းဖြိုင်းပြေပြစ်၊ ခုနှစ်နှစ်သို့၊ ရောက်လစ်ခါတုံ၊ ရွှီပုံရွှီပန်း၊ ရွှီရောင်ထွန်းလျှမ်း၊ ရွှန်းရွှန်းတောက်ပ၊ အဆင်းလှသား
    ၁၊ ချောမော ပြေပြစ်သော။ ၂၊ ရွှေရောင် ရွှေဆင်းကဲ့သို့ တောက်ပသော အဆင်းဟိသော။ ဖြိုင်းဖြိုင်းပြေပြစ်၊ ခုနှစ်နှစ်သို့၊ ရောက်လစ်ခါတုံ၊ ရွှေပုံရွှေပန်း၊ ရွှေရောင်ထွန်းလျှမ်း၊ ရွှန်းရွှန်းတောက်ပ၊ အဆင်းလှသား
    beautiful - shine
    နာမဝိသေသန

    ဖြိုဖျက်

    [pʰɹÒpʰrɛʔ]
    ပျက်စီး ပြုန်းတီး စီရေ။ ကျေပျောက် စီရေ
    ပျက်စီး ပြုန်းတီး စေသည်။ ကျေပျောက် စေသည်
    destroy-demolish
    ကြိယာ

    ဖြိုးဖြိုးကြိုင်းကြိုင်း

    [pʰɹópʰɹót͡ɕáɪɴt͡ɕáɪɴ]
    (မိုးရီ အစဟိစွာ) များပြားစွာ ရွာသွန်း ကြဲဗျာယ်
    (မိုးရေ စသည်) များပြားစွာ ရွာသွန်း ကြဲလျက်
    heavy rain
    ကြိယာဝိသေသန