Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 641–660 of 769 words

    ဖ

    ဖြုတ်ခနဲ

    [pʰɹoʊʔkʰnɛ]
    အသံတသံ ကြားလိုက်ရုံ မျှသော ကာလအထဲ အယင့်ယင်
    အသံတစ်သံ ကြားလိုက်ရုံ မျှသော ကာလအတွင်း လျင်မြန်စွာ
    (appear - glimpse) fleetingly
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖြုတ်ချ

    [pʰɹoʊʔɕ]
    တင်မြောက် ခန့်ထားသာ ရာထူးဌာနမှ ဖယ်ထုတ်သည်
    တင်မြောက် ခန့်ထားသာ ရာထူးဌာနမှ ဖယ်ထုတ်သည်
    dismiss
    ကြိယာ

    ဖြုတ်ချည်း

    [pʰɹoʊʔɕɛ́]
    ဗြုန်းခနဲ။ တချက်ချေအထဲ။ ဒွေးရာနန်းမှ၊ အိပ်ရာထဲက ဖြုတ်ခြည်းထကျင်၊ ဂေါင်းဆံပင်ကို၊ မပျင်နိုင်ချက်။ (ဒွေး
    ရုတ်တရက်။ တခဏအတွင်း။ ဒွေးမယ်နော်မှ၊ အိပ်ရာထဲက ဖြုတ်ချည်းထကျင်၊ ဂေါင်းဆံပင်ကို၊ မပျင်နိုင်ချက်။ (ဒွေး
    fleetingly
    ကြိယာ

    ဖြုတ်စိကေ

    [pʰɹoʊʔsìkè]
    ငယ်ရေ ယင်ကောင်တမျိုး။ (ဖြုတ်စိကေသျှေ၊ ဖြူစိတ်ကေ၊ ဖြုတ်စိတ်ကေသျှေ၊ ဖြုတ်စိတ်သျှေ၊ ဖြုတ်သျှေလို့လေ့ သုံးနှုန်းသည်)
    သေးငယ်သော ယင်ကောင်တစ်မျိုး။ (ဖြုတ်စိကေသျှေ၊ ဖြူစိတ်ကေ၊ ဖြုတ်စိတ်ကေသျှေ၊ ဖြုတ်စိတ်သျှေ၊ ဖြုတ်သျှေဟုလည်း သုံးနှုန်းသည်)
    aphid
    နာမ်

    ဖြုတ်စိတ်ကြယ်

    [pʰɹoʊʔseɪʔt͡ɕɛ̀]
    ကြက်ချေစု သဏ္ဍာန် ၆-၇လုံး အစုဟိသည့် ကြတ္တီကာ နက္ခတ်။ ဖြုတ်စိတ်ကြယ်ရာလည်း၊ နဂါးဖေါင်၊ လကိုမျှောင်ကေ၊ တိမ်တောင်တင့်ထွန်း (စန္ဒာရားဖွဲ့)
    ကြက်ငယ်စု သဏ္ဍာန် ၆-၇လုံး အစုဟိသည့် ကြတ္တီကာ နက္ခတ်။ ဖြုတ်စိတ်ကြယ်ရာလည်း၊ နဂါးဖေါင်၊ လကိုမျှောင်ကေ၊ တိမ်တောင်တင့်ထွန်း (စန္ဒာရားဖွဲ့)
    star
    နာမ်

    ဖြုတ်စိမ်းကေ

    [pʰɹoʊʔséɪɴkè]
    ပန်းဖူး ပန်းပွင့်ရို့မာ ဝိုင်းအုံ၍ အနှစ်အရသာရို့ကို စုပ်ယူ ဖျက်ဆီးတတ်သည့် အစိမ်းရောင် ပိုးကောင်ငယ် တမျိုး
    ပန်းဖူး ပန်းပွင့်တို့တွင် ဝိုင်းအုံ၍ အနှစ်အရသာတို့ကို စုပ်ယူ ဖျက်ဆီးတတ်သည့် အစိမ်းရောင် ပိုးကောင်ငယ် တစ်မျိုး
    aphid
    နာမ်

    ဖြုတ်အရက်

    [pʰɹoʊʔʔɹɛʔ]
    ပြင်းပြ စူးရှသော တောအရက် တမျိုး
    ပြင်းပြ စူးရှသော တောအရက် တစ်မျိုး
    alcohol
    နာမ်

    ဖြုန်း

    [pʰɹóʊɴ]
    ကျေပျက် ပျောက်ပျက် စီရေ။ ရီဖြုန်း၊ လီဖြုန်း၊ မုန်တိုင်းဖြုန်းလို့ စပါးတိ အားလုံး ပြုန်းလားခဗျာယ် (အရပ်)။ ကိုယ့်အတွက် အကျိုး မသက်ရောက်စီပဲ ကုန်ဆုံး ပျက်စီး စီရေ
    ကျေပျက် ပျောက်ပျက် စေသည်။ ရီဖြုန်း၊ လီဖြုန်း၊ မုန်တိုင်းဖြုန်းလို့ စပါးတိ အားလုံး ပြုန်းလားခဗျာယ် (အရပ်)။ မိမိအတွက် အကျိုး မသက်ရောက်စေပဲ ကုန်ဆုံး ပျက်စီး စေသည်
    waste-squander
    ကြိယာ

    ဖြုန်းကနဲ

    [pʰɹóʊɴknɛ]
    ဗြန်းကနဲအနိန်နန့် တကိုယ်လုံး ပြန့်နှံ့ဗျာယ်
    ဗြန်းကနဲ အားဖြင့် တစ်ကိုယ်လုံး ပြန့်နှံ့လျက်
    suddenly
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖြုန်းကနဲ

    [pʰɹóʊɴknɛ]
    မျှော်လင့်ချက် မဟိပဲ အမှတ်မထင် တွိမြင်ရရေအနိန်နန့်။ ဘကြီး လည်း မမျှော်လင့်ပဲ မင်းရို့ အိမ်သို့ ဖြုန်းကနဲ ရောက်လှာရေဒေ။(အရပ်
    မျှော်လင့်ချက် မဟိပဲ အမှတ်မထင် တွေ့မြင်ရသော အားဖြင့်။ ဘကြီး လည်း မမျှော်လင့်ပဲ မင်းရို့ အိမ်ကို ဖြုန်းကနဲ ရောက်လာရေဒေ။(အရပ်
    suddenly - unexpectedly
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖြုန်းစရာတိုင်

    [pʰɹóʊɴsɹàtàɪɴ]
    ဆင်းရဲအောင် အမှု ယှာရေ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဥစ္စါ ဝန် ကုန်ခန်း ဆင်းရဲအောင် ကိုယ့်ပင် အားထုတ် ပြုလုပ်ရေ
    ဆင်းရဲအောင် အမှု ရှာသည်။ မိမိကိုယ်ကို ဥစ္စါ ပစ္စည်း ကုန်ခန်း ဆင်းရဲအောင် မိမိပင် အားထုတ် ပြုလုပ်သည်
    waste - squander
    ကြိယာ

    ဖြုန်းစရာတိုင်၂

    [pʰɹóʊɴsɹàtàɪɴ၂]
    ချွတ်ခြုံ ကျရေ။ ဇာလေ့ မဟိလောက်ယောင် မွဲရေ။ မောင်တောက်တူရို့ တိုင်သား ဖြုန်းစရာတိုင်လို့ လမွဲထိုးလားခဗျာ (အရပ်
    ချွတ်ခြုံ ကျသည်။ ဘာမျှ မယှိလောက်အောင် မွဲသည်။ မောင်တောက်တူရို့ တိုင်သား ဖြုန်းစရာတိုင်လို့ လမွဲထိုးလားခဗျာ (အရပ်
    poor
    ကြိယာ

    ဖြုန်းတီး

    [pʰɹóʊɴtï]
    အလဟဿ အကျိုး တခုတရီ မဟိပဲ ကုန်ဆုံးစီရေ
    အလဟဿ အကျိုး တစ်စုံတစ်ရာ မဟိပဲ ကုန်ဆုံးစေသည်
    waste - squander
    ကြိယာ

    ဖြုန်းဖြုန်းခါ

    [pʰɹóʊɴpʰɹóʊɴkʰà]
    အဝတ် ခတောင်း အစဟိစွာ့ တစုံသျှေ တထည်။ အတောင်ရီစွတ်၊ ပင်တလတ်မာ၊ ဖြုန်းဖြုန်းခါလို့။ (တေး
    အဝတ် ပုဆိုး စသည့် တစ်စုံသျှေ တစ်ထည်။ အတောင်ရီစွတ်၊ ပင်တလတ်မှာ၊ ဖြုန်းဖြုန်းခါလို့။ (တေး
    none
    နာမ်

    ဖြူ

    [pʰɹù]
    အဖြူနှင့် အနက်ရောင် စူးရိုးတံများ တကိုယ်လုံးမာ ပေါက်ရား ချွန်ထက်သော နှုတ်သီးဟိသော ခြီလေးချောင်းပါ သတ္တဝါတမျိုး
    အဖြူနှင့် အနက်ရောင် ဆူးရိုးတံများ တစ်ကိုယ်လုံးတွင် ပေါက်ပြီး ချွန်ထက်သော နှုတ်သီးဟိသော ခြေလေးချောင်းပါ သတ္တဝါတစ်မျိုး
    porcupine
    နာမ်

    ဖြူး

    [pʰɹú]
    ခံမားမှ တခုတရီကို လေဖြင့် (ဖြူးဟု) မှုတ်ထုတ်သော အသံ
    ခံတွင်းမှ တစ်စုံတစ်ခုကို လေဖြင့် (ဖြူးဟု) မှုတ်ထုတ်သော အသံ
    (of breeze) waft gently
    နာမ်

    ဖြူ၂

    [pʰɹù၂]
    ၁၊ အညစ် အကြီး အစွန်း အထင်းမှ ကင်းစင်သော။၂၊ နွားနို့၊ ထုံး၊ ဗျိုင်းတောင် ပိုင်ယှောင် အရောင်ဟိသော
    ၁၊ အညစ် အကြေး အစွန်း အထင်းမှ ကင်းစင်သော။၂၊ နွားနို့၊ ထုံး၊ ဗျိုင်းတောင် ကဲ့သို့သော အရောင်ဟိသော
    pure white
    နာမဝိသေသန

    ဖြူး၂

    [pʰɹú၂]
    ၁၊ လေ ရက်ပြတ် ညင်သာစွာ တိုက်ရေ။ ဝါယောမေလေ၊ တောင်လီဖြူးလို့၊ မျှော်ရှုတိုင်းပင်၊ ဖေါ်ကွဲသူရို့၊ ပူလို့ကျွမ်းအောင်၊ လွမ်းမှုဆင်ကေ။ (ဓမ္မသာ)၂၊ တခုခုသော မျက်နှာပြင် ထက်ရို့ တခုတရီ အမှုန့်ကို ကြဲဖြန့်ချရေ။ ယပြီးကေ နွားချီးမှုန့်ကို ဖြူးရရေ။ (တော
    ၁၊ လေ အဆက်မပြတ် ညင်သာစွာ တိုက်သည်။ ဝါယောမေလေ၊ တောင်လီဖြူးလို့၊ မျှော်ရှုတိုင်းပင်၊ ဖေါ်ကွဲသူရို့၊ ပူလို့ကျွမ်းအောင်၊ လွမ်းမှုဆင်ကေ။ (ဓမ္မသာ)၂၊ တစ်ခုခုသော မျက်နှာပြင် ပေါ်သို့ တစ်စုံတစ်ရာ အမှုန့်ကို ကြဲဖြန့်ချသည်။ ထို့နောက် နွားချေးမှုန့်ကို ဖြူးရသည်။ (တော
    sow
    ကြိယာ

    ဖြူ၃

    [pʰɹù၃]
    (ကြောင်၊ မြွီရို့) ရန်ရှာသော အသံ။ ဟူးဟဲဖြူးမြောက်၊ ထိုစောင်းပေါက်က၊ လိုင်ခေါက်ထွက်ပြီးခါမှ။ (ဒုဒိန်တု
    (ကြောင်၊ မြွေတို့) ရန်ရှာသော အသံ။ ဟူးဟဲဖြူးမြောက်၊ ထိုစောင်းပေါက်က၊ လိုင်ခေါက်ထွက်ပြီးခါမှ။ (ဒုဒိန်တု
    none
    နာမ်

    ဖြူ၄

    [pʰɹù၄]
    မိုးရီများ အထဲကို ပက်ဝင်ရေ။ မိုးဖြူရေ၊ တန်းခါးကို ပိတ်ထားလိုက်ပါ။ (အရပ်
    မိုးရေများ အတွင်းသို့ ပက်ဝင်သည်။ မိုးဖြူရေ၊ တံခါးကို ပိတ်ထားလိုက်ပါ။ (အရပ်
    none
    ကြိယာ