Arakan — Myanmar Lexicon

Arakan Dictionary

A regional lexicon of Arakan words with IPA pronunciation, Burmese–Rakhine conversion, and English equivalents — curated and kept alive.

    Dictionary Entries

    Showing 661–680 of 769 words

    ဖ

    ဖြူခါဖြူမည်းခါမည်း

    [pʰɹùkʰàpʰɹùmɛ́kʰàmɛ́]
    ပကတိဟိရင်း အခြီ၌ မတည်ပဲ ယွင်းရွေ့ ပြောင်းလဲတတ်သူ။ မလှဖြူ စကားကလေ့မတည်၊ ဖြူခါဖြူ မည်းခါမည်းရာ။ (အရပ်
    ပကတိဟိရင်း အခြေ၌ မတည်ပဲ ယွင်းရွေ့ ပြောင်းလဲတတ်သူ။ မလှဖြူ စကားကလည်းမတည်၊ ဖြူခါဖြူ မည်းခါမည်းရာ။ (အရပ်
    unstable
    နာမ်

    ဖြူချင်ကေလေ့ဖြူမည်းချင်ကေလေ့မည်း

    [pʰɹùɕɪ̀ɴkèlḛpʰɹùmɛ́ɕɪ̀ɴkèlḛmɛ́]
    ပကတိစိတ်ထား အယူအဆအစဟိစွာ၌ မတည်ပဲ ဆန့်ကျင် ပြောင်းလဲ တတ်သူ
    ပကတိစိတ်ထား အယူအဆစသည်၌ မတည်ပဲ ဆန့်ကျင် ပြောင်းလဲ တတ်သူ
    unstable
    နာမ်

    ဖြူချင်ကေလေ့ဖြူမည်းချင်ကေလေ့မည်း၂

    [pʰɹùɕɪ̀ɴkèlḛpʰɹùmɛ́ɕɪ̀ɴkèlḛmɛ́၂]
    ကိုယ့်သဘောအတိုင်း ပြုလုပ်ချင်ပိုင်။ မင်းသဘောနန့်မင်း၊ ဖြူချင်ကေလေ့ဖြူ မည်းချင်ကေလေ့မည်းလီဖိ၊ ရောငါ့ကို မပြောလှာကေ့ဖိ။ (အရပ်)
    မိမိသဘောအတိုင်း ပြုလုပ်ချင်သလို။ မင်းသဘောနန့်မင်း၊ ဖြူချင်ကေလေ့ဖြူ မည်းချင်ကေလေ့မည်းလီဖိ၊ ရောငါ့ကို မပြောလှာကေ့ဖိ။ (အရပ်)
    as you like
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖြူချီးခါ

    [pʰɹùɕïkʰà]
    ဟိသမျှ ကုန်ပျောက်ရေ။ ဆင်းရဲရေ။ တခုလေ့သင့် မဟိလောက်ယောင် မွဲသည်
    ဟိသမျှ ကုန်ပျောက်သည်။ ဆင်းရဲသည်။ ဘာမှ မယှိလောက်အောင် မွဲသည်
    be extremely poor - be impoverished
    ကြိယာ

    ဖြူချော်ချော်

    [pʰɹùɕɔ̀ɕɔ̀]
    အဖြူရောင် ဘက်ကို သန်းဗျာယ်။ ဖြူဖျော့စွာ
    အဖြူရောင် ဘက်သို့ သန်းလျက်။ ဖြူဖျော့စွာ
    white
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖြူစင်

    [pʰɹùsɪ̀ɴ]
    ၁၊ ဖွေးစင်သော အရောင်ဟိသော။ ၂၊ သန့်ယှင်း စင်ကြယ်သော
    ၁၊ ဖွေးစင်သော အရောင်ဟိသော။ ၂၊ သန့်ယှင်း စင်ကြယ်သော
    clean-pure
    နာမဝိသေသန

    ဖြူးဆီ

    [pʰɹúsʰí]
    အနာ အစဟိစွာအပေါ်၌ တဆတ်ဆတ်လေး ပက်ကြဲ ချရရေ ဆီးမှုန်းမျိုး
    အနာ စသည်အပေါ်၌ ဖြည်းဖြည်းလေး ပက်ကြဲ ချရသော ဆေးမှုန်းမျိုး
    medicinal powder
    နာမ်

    ဖြူဆွတ်

    [pʰɹùsʰwaʔ]
    ၁၊ ဖွေးစင်သော အရောင်ဟိသော။ ၂၊ သန့်ယှင်း စင်ကြယ်သော။ ဖြူဆွတ်သဒ္ဓါ၊ လှူဒါန်းပါ၏’
    ၁၊ ဖွေးစင်သော အရောင်ဟိသော။ ၂၊ သန့်ယှင်း စင်ကြယ်သော။ ဖြူဆွတ်သဒ္ဓါ၊ လှူဒါန်းပါ၏’
    pure white
    နာမဝိသေသန

    ဖြူနုလှပ်လှပ်

    [pʰɹùnoʊɬaʔɬaʔ]
    အလွန် ဖြူသော၊ သန့်စင်စွာ ဖြူသော
    အလွန် ဖြူသော၊ သန့်စင်စွာ ဖြူသော
    pure white
    နာမဝိသေသန

    ဖြူပြာ

    [pʰɹùpɹà]
    အဖြူနှင့် အပြာရောင် သန်းသော
    အဖြူနှင့် အပြာရောင် သန်းသော
    pure blue
    နာမဝိသေသန

    ဖြူးပြောင်

    [pʰɹúpɹàʊɴ]
    အကွိ့ အကောက် အတား အဆီး မဟိ ချောပြေစွာ
    အကွေ့ အကောက် အတား အဆီး မဟိ ချောပြေစွာ
    unimpleded
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖြူဖပ်ဖပ်

    [pʰɹùpʰaʔpʰaʔ]
    အဖြူရောင် ဘက်ကို သန်းဗျာယ်။ ဖြူဖျော့စွာ
    အဖြူရောင် ဘက်သို့ သန်းလျက်။ ဖြူဖျော့စွာ
    turn pale or wan
    ကြိယာဝိသေသန

    ဖြူဖွီး

    [pʰɹùpʰwï]
    ဖြူစင်သန့်စွာသော
    ဖြူစင်သန့်စွာသော
    pure white
    နာမဝိသေသန

    ဖြူလလွှ

    [pʰɹùllW̯]
    အလွန် ဖြူသော၊ သန့်စင်စွာ ဖြူသော
    အလွန် ဖြူသော၊ သန့်စင်စွာ ဖြူသော
    pure white
    နာမဝိသေသန

    ဖြေ

    [pʰɹè]
    မီးခွန်းအရ ပြန်လှန် ဆိုဖွယ်ဟိစွာကို တဦး တယောက်အား သိရန် ပြောပြရေ။ ဗျိုင်းဖြူကြီး ၃ကောင်၊ မေလက်ဝါးမာ၊ နားလာယောင်၊ အမင်ာင် စာတတ်၊ အေပုစ္ဆာကို ဖြေပီးလတ်။ (မေး
    မေးခွန်းအရ ပြန်လှန် ဆိုဖွယ်ဟိသည်ကို တစ်ဦး တစ်ယောက်အား သိရန် ပြောပြသည်။ ဗျိုင်းဖြူကြီး ၃ကောင်၊ မေလက်ဝါးမှာ၊ နားလာယောင်၊ အမောင် စာတတ်၊ အေပုစ္ဆာကို ဖြေပီးလတ်။ (မေး
    answer
    ကြိယာ

    ဖြေသျှိမ့်

    [pʰɹèʃèɪɴ့]
    ကိုယ့်ကိုယ်ကိုသော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ လူတိကိုသော် ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊ စိတ်မာ တခုတရီ ခံစားမှုမှ ပပျောက်အောင် အားပီး ပြောဆိုရေ
    မိမိကိုယ်ကိုသော် လည်းကောင်း၊ သူတစ်ပါးကိုသော် လည်းကောင်း၊ စိတ်တွင် တစ်စုံတစ်ခု ခံစားမှုမှ ပပျောက်အောင် အားပေး ပြောဆိုသည်
    console
    ကြိယာ

    ဖြောက်

    [pʰɹɔ́ɛʔ]
    ၁၊ ပေါ့ပါး ကကောင်းလျင်သော။ ၂၊ မဆိုင်းမတွ ဖြတ်လတ်စွာ လုပ်ကိုင်တတ်ရေ အေသူသျှေ အလုပ်အကိုင်၊ အပြောအဆို ကကောင်း ဖြောက်တေဒေ။ (အရပ်
    ၁၊ ပေါ့ပါး လျင်မြန်သော။ ၂၊ မဆိုင်းမတွ ဖျတ်လတ်စွာ လုပ်ကိုင်တတ်သော အေသူသျှေ အလုပ်အကိုင်၊ အပြောအဆို ကောင်းကောင်း ဖြောက်တေဒေ။ (အရပ်
    active
    နာမဝိသေသန

    ဖြောက်ဖြောက်

    [pʰɹɔ́ɛʔpʰɹɔ́ɛʔ]
    ၁၊ ချောမော ပြေပြစ်သော။ ၂၊ ရွှီရောင် ရွှီဆင်းပိုင် တောက်ပသော အဆင်းဟိသော။ ဖြိုင်းဖြိုင်းပြေပြစ်၊ ခုနှစ်နှစ်သို့၊ ရောက်လစ်ခါတုံ၊ ရွှီပုံရွှီပန်း၊ ရွှီရောင်ထွန်းလျှမ်း၊ ရွှန်းရွှန်းတောက်ပ၊ အဆင်းလှသား။ သမီးလှမာ၊ စီးကျဖြောက်ဖြောက်၊ ထွက်ကာခွေကေ၊ မျက်ရည်ပေါက်န
    ၁၊ ချောမော ပြေပြစ်သော။ ၂၊ ရွှေရောင် ရွှေဆင်းကဲ့သို့ တောက်ပသော အဆင်းဟိသော။ ဖြိုင်းဖြိုင်းပြေပြစ်၊ ခုနှစ်နှစ်သို့၊ ရောက်လစ်ခါတုံ၊ ရွှေပုံရွှေပန်း၊ ရွှေရောင်ထွန်းလျှမ်း၊ ရွှန်းရွှန်းတောက်ပ၊ အဆင်းလှသား။ သမီးလှမှာ၊ စီးကျဖြောက်ဖြောက်၊ ထွက်ကာခွေကေ၊ မျက်ရည်ပေါက်န
    beautiful - shine
    နာမဝိသေသန

    ဖြောက်ဖြောက်၂

    [pʰɹɔ́ɛʔpʰɹɔ́ɛʔ၂]
    ၁၊ မိုးကျောက်မိုးကျောက်ပေါက်၊ နှင်းသီးနှင်းပေါက်ရို့ ကျသံ၊ အော်သံ၊ တောသံလီသံ၊ မဆူညံကေ၊ နှင်းသံဖြောက်ဖြောက်၊ ပပေါက်ဖေါက်သို့ ကြားရရေ လေး (တေး)။ ၂၊ လက်ခုပ်လက်ဝါး တပြိုင်တည်း တီးခတ်သော အော်သံ။ ဖောက်ဖောက် မြည်ရေနာ သားရေ။ (တေး
    ၁၊ မိုးသီးမိုးပေါက်၊ နှင်းသီးနှင်းပေါက်တို့ ကျသံ၊ မြည်သံ၊ တောသံလီသံ၊ မဆူညံကေ၊ နှင်းသံဖြောက်ဖြောက်၊ ပပေါက်ဖေါက်သို့ ကြားရရေ လေး (တေး)။ ၂၊ လက်ခုပ်လက်ဝါး တစ်ပြိုင်နက် တီးခတ်သော မြည်သံ။ ဖောက်ဖောက် မြည်ရေနာ သားရေ။ (တေး
    sound of clap
    နာမ်

    ဖြောက်ဖြောက်၃

    [pʰɹɔ́ɛʔpʰɹɔ́ɛʔ၃]
    မထုံမထိုင်း၊ သွက်လက်တက်ကြွသော
    မထုံမထိုင်း၊ သွက်လက်တက်ကြွသော
    active
    နာမဝိသေသန